Danıştaydan küçük işletmeye vergi avantajı sağlayan karar
Danıştay, gözleme ve tost satan bayanın, dükkanındaki gereçleri ve şartlarını da göz önüne alarak gerçek tarz yerine, daha avantajlı olan kolay …
Danıştay, gözleme ve tost satan bayanın, dükkanındaki gereçleri ve şartlarını da göz önüne alarak gerçek tarz yerine, daha avantajlı olan kolay yolda vergi mükellefi olması gerektiğine hükmetti.
Dava evrakına nazaran, Gaziantep’in Şehitkamil ilçesinde açtığı dükkanda gözleme, sıkma, konut ekmeği ve tost satan Fatma Vuraldoğan, kolay yolda vergi mükellefi olma talebiyle Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığına başvurdu.
Lakin daire vazifelileri, dükkan sahibi Vuraldoğan’ın talebinin, 1 Nisan 1995 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlar Şurası kararı ile 183 Seri Nolu Gelir Vergisi Genel Bildirisine uymadığını, dükkanın “lokanta ve gibisi işletme” olduğunu savunarak, bayanı gerçek yordamda vergi mükellefi olarak kaydetti.
Bunun üzerine iş yeri sahibi bayan, avukatı Kemal Vuraldoğan aracılığıyla Danıştay’da dava açtı. Dava dilekçesinde “gözleme, sıkma ve mesken ekmeği imali ve satımı”nın Bakanlar Şurası kararının ekindeki “Lokanta ve gibisi hizmet işletmeleri” unsuru kapsamında değerlendirilemeyeceği ve esnaf bayanın kolay yöntemde vergi mükellefi olması gerektiği savunuldu.
Vergi dairesi vazifelilerinin yaptığı yoklamada dükkanda 50 liralık gözleme materyali bulunduğu, dükkanın aylık kirasının 400 lira olduğu bildirilen dilekçede, dükkandaki yiyecek çeşidinin de çok hudutlu olduğu belirtildi.
Gerçek metotta vergi mükellefi kaydedilmesi nedeniyle davacının ayda 100 lira stopaj, 50 lira kadar KDV, 100 lira muhasebeci fiyatı ödediği, muhtasar beyannamesi verdiği, ayrıyeten müellif kasa aldığı aktarılan dilekçede, kolay adapta vergilendirilmesi halinde kira stopajından sorumlu olmayacağı, yılda bir kez beyanname vereceği, bir defa muhasebeci fiyatı ödeyeceği ve muharrir kasa yükümlülüğünün kalkacağı anlatıldı.
Dilekçede, bu ek mali yükümlülüklerin, aylık kar gayesi 1000-1300 lira olan davacı için ziyana yol açtığı kaydedildi.
Dava dilekçesinde ayrıyeten vergi dairesinin kararına münasebet gösterdiği, kimlerin kolay yöntemde vergi mükellefi olabileceğini düzenleyen 1 Nisan 1995 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlar Konseyi kararının ekindeki kimi kısımların iptali de talep edildi.
Danıştay esnaf bayanın lehine karar verdi
Danıştay 14. Dairesi, davacının talebini kabul ederek, Fatma Vuraldoğan’ın gerçek yöntemde vergi mükellefi kaydına ait sürecin iptaline karar verdi. Oy çokluğuyla alınan kararda şöyle denildi:
“İş yerinde yapılan yoklamada gözleme, sıkma, mesken ekmeği imalı ve satımı yapıldığının ve 50 lira fiyatında gözleme gereci bulunduğunun tespit edildiği, davacının lokanta ve gibisi işletme sahibi olduğundan bahisle de gerçek yolda mükellef kaydının açıldığı anlaşılmaktadır. Hadisede, davacının işletmesinin ‘lokanta ve gibisi işletmeler’ vasfında değerlendirilemeyeceğinin açık olması ve yönetimin açıklayıcı düzenleyici süreçlerinde de kelam konusu faaliyeti belirtmemiş olması karşısında, davacı hakkında tesis edilen gerçek metotta mükellefiyet sürecinde hukuka uyarlık görülmemiştir.”
Mevzuata ait istem reddedildi
Bununla birlikte daire, 1995’te yürürlüğe giren 95/6430 sayılı Bakanlar Konseyi kararının ekinin 1’inci unsurundaki “Büyükşehir belediyesi olan illerin” ibaresi ve (e) bendindeki “ve gibisi hizmet işletmelerini” ibaresinin iptali talebini ise reddetti.
Ret kararında, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 51’inci hususunda Bakanlar Konseyine (yürürlükteki haliyle Cumhurbaşkanı’na) yöreler prestijiyle gerekli görülenlerin gerçek adapta vergilendirilmesi konusunda takdir yetkisi verdiği kaydedildi ve kanundan aldığı yetkiyle Bakanlar Kurulunca yapılan düzenleyici sürecin hukuka karşıt olmadığı bildirildi.
Davacının, düzenlemedeki “ve gibisi hizmet işletmelerini” ibaresiyle “belirsiz bir alan bırakıldığını” savunduğuna yer verilen kararda, yönetimin bir çerçeve kesim alanı çizdiği, genel geçer şartlarda bu dalların belirliliğinin açık olduğu, oluşabilecek muğlaklığı vergi yönetiminin öteki düzenleyici süreçlerle giderdiğine işaret edildi.
Kararda, verginin hukuksallığı açısından yönetime tanınmış takdir yetkisinin yöntemine uygun olarak kullanıldığı belirtilerek, mevzuata ait süreçler tarafından davanın reddine karar verildiği tabir edildi.
Kaynak: AA
