Yağmur Ormanları için Savaş

Bu Makaleyi Dinleyin

Audm ile Ses Kaydı

The New York Times gibi yayınlardan daha fazla sesli haber duymak için iPhone veya Android için Audm’i indirin .

Brezilya Amazonlarının vahşi doğasında bunaltıcı bir öğleden sonra Edward Luz, kendi güvenlikleri için savaşan silahlı bir çevre polisiyle yüzleşmek için bir motosikletin arkasında bir orman açıklığına girdi. Luz bir antropolog, uzun boylu, güçlü yapılı 43 yaşında bir adam. Sağcı bir aktivist ve mecazi anlamda kiralık bir silahşör. 2020’de o Şubat öğleden sonra, reçeteli renkli güneş gözlükleri, gür bir sakal ve yanları kısa kesilmiş radikal bir saç kesimi taktı. Helikoptere erişimi yoktu. Açıklığa ulaşmak için, geniş kahverengi Xingu nehrinin uzak tarafındaki Pará eyaletindeki küçük bir şehir olan Altamira’dan bir vapur geçidi ve çamurlu yollarda sekiz saat boyunca seyahat etti.

Açık alanda bir ağıl, bir kulübe ve derme çatma bir kulübe vardı. Bu, yerleşimciler tarafından dokunulmaz olması gereken 550 mil karelik bir Yerli rezervinden oyulmuş yasadışı bir çiftlik eviydi. Çevre polisi, geçtiğimiz haftalarda 200’den fazla benzer yapıyı yaktıkları için yerleşimcileri binalarını yakarak kovmayı amaçladı. Rezerv, oradaki iki küçük nehirden sonra Ituna-Itatá olarak adlandırılıyor. 2011 yılında, yabancılar tarafından hiçbir zaman temasa geçilmemiş veya varlığı tam olarak teyit edilmemiş izole bir Yerli grubun korunması için kurulmuştur. Rezervin özel statüsüne rağmen, 2018’de kalkınma yanlısı, düzenleme karşıtı başkan Jair Bolsonaro’nun seçilmesinden bu yana tüm Brezilya’da en çok işgal edilen Yerli toprakları arasında yer aldı – Amazon’un nihai ölümünün poster panosu.

Yerli rezervlerin yaratılmasının ikili bir amaca hizmet etmesi amaçlanıyor: Eş zamanlı olarak Yerli kültürleri korurken, madencilik faaliyetlerine (kütük toplama, çiftçilik, çiftçilik, madencilik) yönelik geniş kısıtlamalar yoluyla ormansızlaşmayı yavaşlatmak. Düzenlemenin avantajları uzaktan bariz görünebilir, ancak ana endişeleri kültürel çeşitlilik veya doğanın korunmasını içermeyen çok sayıda Amazon öncüsü tarafından görmezden geliniyor. Bunlar Bolsonaro’nun adamları. Ormanlarda yaşayanlar, yaban kedisi madencileri, keresteciler ve geçimlik çiftçiler olarak zorlu yaşamlara katlanırlar. Ituna-Itatá’daki birçok kişinin aynı zamanda spekülatif arazi gaspı planlarının ve ilgili suç teşebbüsü biçimlerinin ajanları olarak çalıştığına dair bol miktarda belgesel kanıt mevcuttur.

Ituna-Itata’da, Luz, bölgede izole bir kabilenin yaşadığı iddiasına – ve buna bağlı olarak, koruma alanının meşruiyetine ve polis gözetiminin yasallığına – itiraz etmek için yerel bir yerleşimciler derneği tarafından işe alındı. orada yer. Luz, Amazon’da evanjelik Brezilyalı misyonerler, Florida merkezli New Tribes Mission adlı bir grubun üyeleri tarafından büyütüldü ve genç bir adam olarak belli belirsiz bir Marksist kolej kariyerine başladığında inançlarını terk etti. Bu kariyer doktoradan kısa sürdü. Luz her şeyi bir kenara atmaya karar verdi ve kendisini bölgede ticari çıkarları destekleyen ve istisnai Yerli hakları fikrine karşı çıkan taban tabana zıt kamp için bir danışman olarak kurdu. Son zamanlarda, enerjilerini bugün Amazon’u şekillendiren en görünür güçlerden bazılarına ödünç vererek bir ölçüde ün kazandı – olmasını istediğimiz gibi değil, geliştikleri gibi. Brezilya üniversitelerindeki ünlü antropologlar ve hükümet yetkilileri onu, Luz’un itiraz ettiği bir suçlama olan Yerli halklara yönelik gizli gündemler barındırmakla suçladı. Bazı eleştirmenler ondan korktu, ancak şiddete başvurabileceğine dair herhangi bir kanıttan çok, tuttuğu şirket yüzünden.

Açıklıkta karşılaştığı polis, itilip kakılacak türden değildi. 1989’da Yerli grupları korumak için değil, özellikle Amazon’daki ormansızlaşmaya karşı koyma amaçlı çevre yasalarını uygulamak için kurulan IBAMA (Instituto Brasileiro do Meio Ambiente) adlı federal bir kuruma aittiler. Ajans, bir deniz rezervinde balık tutmak için bilet aldıktan sonra, genç bir yasa koyucu olarak, saha ajanlarının silah taşımasını yasaklayan bir yasa tasarısı öneren Bolsonaro tarafından ünlü bir şekilde hor görülüyor – düşmanca bir ortam bağlamında bir öneri olarak bile bir öfke nöbeti. bazı ajanlar kendilerine acil ölümcül tehditler oluşturduğunu düşündü. Ajanlar, Amazon’da IBAMA’ya karşı böyle bir düşmanlık olduğunu söyledi, icra ekipleri Altamira’da her seferinde sadece birkaç hafta dönüyor. Oradayken, o kadar yoğun muhbir ve casus ağları tarafından izlenirler ki, helikopterle baskınlar gerçekleştirirken bile nadiren şaşırırlar.

Söz konusu öğleden sonra, Luz onları nerede bulacağını biliyordu. Motosikletten indi ve muhafız bir ajana doğru yürüdü. Ajan onu tüfek noktasında kısa tuttu. Luz ellerini kaldırdı. Sıkıca yaralanmış bir adam olan ve sıkıştırılmış bir gülümsemeyle komutan, onunla yüzleşmek için geldi. Komutanın hemen arkasından maskeli bir başka ajan geldi, elinde bir silah vardı, dördüncü bir ajan ise maskesiz yan tarafta duruyordu. Luz gözle görülür bir şekilde kızgındı. Karşılaşmayı kaydetmek için akıllı telefonunu kaldırdı. Video, “…müşterilerimin hakları!” diye patlamasıyla başladı. Onunla birlikte gelen küçük bir yerleşimci grubu yakınlardan izledi. Kameraya görünmediler. Komutan, “Efendim, Çevre Bakanlığında mı çalışıyorsunuz?” dedi.

Luz cevap verdi: “Ben antropolog Edward Luz’um! 11 Şubat 2020 Salı günü saat 14:26’da Federal Kamu Bakanlığı’nın dördüncü dairesinde görüştüğüm Bakan Ricardo Salles’in, burada bir nüfusun hiçbir mülkünün bulunmadığının kararlaştırıldığı bakanlık emrini uygulamak için buradayım. kırılganlık durumu ortadan kalkacaktır.”

O sırada, Salles Brezilya’nın çevre bakanıydı – kırsal kesimdeki üst sınıfların en sağını temsil ettiği görülen ve birkaç ay sonra bir kabine toplantısında, soluk gözlüklü genç görünümlü bir adamdı. Amazon’un korumalarını “düzenlemek” için medyanın pandemiye odaklanmasından yararlanmayı öneren kaydedildi. Nominal olarak, IBAMA onun yönetimi altında çalıştı. Luz bağırmaya devam etti. İki aşırı sağcı politikacıyla birlikte, gerçekten de Salles ile görüşmüştü. Toplantıdan çıkarımlarda bulunarak komutana şöyle dedi: “Açık mıydım? Buradaki herhangi bir mülk yok edilirse, sorumlusunuz ve cezai olarak cevap vereceksiniz!”

Komutan dedi ki: “Bu yüzden sizin konusunda netim. Bu bölgeden şimdi çekilmezseniz, Yerli topraklarını işgal etmekten tutuklanacaksınız.”

Luz, “Bak, burada yorumlama ile ilgili bir sorunumuz var” dedi.

Komutan, “Hayır, hayır, sorun yok. Adın ne?”

“Ben antropolog Edward Luz’um!”

“Yani. Siz efendim, Yerli topraklarının içindesiniz.”

“Doğru!”

“Sana gitmeni emrediyorum.”

“Kimin yetkisi altında?”

“Şimdi gitmezseniz tutuklanacaksınız.”

“Hayır! Lütfen, belgeniz nedir? Lütfen bana tutuklama emrini gösterin!”

“Suçlusunuz efendim.”

Luz şunları söyledi: “Sen IBAMA’nın bir kamu görevlisisin! O yetkiye sahip değilsin! Üzgünüm.”

“Tamam, o halde tutuklusunuz.”

Ajanlar onu sertçe kapattı. Video sarsıldı. Düşerken Luz’un “Özür dilerim! Hayır hayır! Özür dilerim!” Ve ayrıca, “Çekim yapmaya devam edin!”

Amazon ormanı neredeyse bitişik Amerika Birleşik Devletleri büyüklüğündedir. Dokuz ülkeye yayılıyor, ancak çoğunlukla Brezilya’da bulunuyor. Brezilya’da bunun beşte biri Yerli grupların kullanımına ayrıldı. Kapsamlı kültürel araştırmaları içeren müzakereli bir süreçle, bu topraklar topluca yarım milyon mil kareye yakın bir alanı kaplayan birkaç yüz rezerv arasında bölündü; bu, New Mexico, Colorado, Utah ve Arizona eyaletlerinin toplamından daha büyük bir alan. En büyük rezervler orta büyüklükteki Avrupa ülkelerinin büyüklüğüdür. En büyüğü 20.000’den fazla ve en küçüğü yüzlerce kişiden oluşan 200’den fazla farklı Yerli grup vardır. Toplamda, 2010 nüfus sayımına göre, “Yerli” dar bir şekilde tanımlanırsa, yaklaşık 800.000 kişiyi temsil ediyor. Yüzlerce grup arasında, devlet kurumlarının Ituna-Itatá’da var olduğuna inandıklarına benzer en az 60 tane var: Brezilya yasalarına göre özel korumalar verilen son derece izole veya “temassız” gruplar. Bu tür halkların özel statüsü, yasadışı toprak gaspı ve felakete yol açan ormansızlaşma ile birlikte, Ituna-Itatá’yı Amazon’u koruyacak olanlar ile onu sömürenler arasındaki mücadelede siyasi bir parlama noktası haline getirdi.

Amazon’daki izole insan sayısı bilinmemekle birlikte, büyük olasılıkla düşük binlerdedir. Temassızlık nedeniyle, Ituna-Itatá’da yaşadığı söylenenler hükümet tarafından sayılmadı veya isimlendirilmedi. Gerçekten de, eğer varsalar, o kadar gizlidirler ki, kendi resmi koruma alanlarında yaşadıklarını fark etmeyebilirler. Bununla birlikte, Brezilya’daki tüm Yerli gruplar gibi, onlar da Adalet Bakanlığı’nın FUNAI (Fundação Nacional do Índio) olarak bilinen bir şubesi tarafından (bu örnekte dikkatli bir mesafeden) denetlenmekte ve desteklenmektedir. Hint İşleri ve memurlardan oluşuyor, bazıları maceraya meraklı, ancak hiçbiri IBAMA’nın yüksek enerjili ajanlarıyla karıştırılmamalıdır.

FUNAI, Ituna-Itatá’yı yaratan kurumdur. Rezerv, insanları – güneydoğuda Kayapó Xikrin, güneybatıda Asurini – yerleşik köyleri işgal eden ve modern dünyaya uyum sağlayan daha büyük ve daha eski iki rezerv arasında sıkışmış durumda. 1960’ların başlarında, aralarından bazıları, bazen avlandıkları vahşi nehirler arası ormanlarda bilinmeyen bir grubun yaşıyor olabileceğinden bahsetti. Brezilya o zamanlar hâlâ askeri bir rejimin pençesinde olmasına rağmen, zorunlu asimilasyon politikalarından uzaklaşmaya ve kültürel uzlaşmaya doğru ilerlemeye başlamıştı. Bununla birlikte, onlarca yıl sonra FUNAI, bölgenin izolasyonu nedeniyle büyük ölçüde hiçbir şey yapmadı. Orada temassız insanlar yaşarsa, çevredeki ormanların yoğunluğunun onlara doğal koruma sağlayacağı varsayılmıştır.

2000’lerin ortalarına gelindiğinde ise durum değişmişti. Otuz yıllık ulusal çabanın ardından, başlıca trans-Amazon yollarından biri, BR-230 olarak bilinen 2500 mil artı doğu-batı ekseninde, yaklaşık 100 mil kuzeyden geçerek büyük ölçüde inşa edildi. Uzun mesafeler boyunca asfaltsızdı ve bazen yağışlı mevsimde geçilmez hale geldi, ancak ormanları benzeri görülmemiş bir ölçekte tahrip eden yeni ve büyük bir yerleşimci nüfusuna yol açtı. Küresel çevre üzerindeki sonuçları – küresel ısınmayı şiddetlendiren ve biyolojik çeşitliliği azaltan – zaten biliniyordu. Ituna-Itata’nın bakış açısından, Xingu boyunca arazi gaspı, Altamira yakınlarında büyük bir hidroelektrik barajın inşasından kaynaklanan ekonomik patlamanın yol açtığı amansız bir şekilde nehrin yukarısına yaklaşıyordu. Asurini ve Kayapó Xikrin, FUNAI’nin onlar için belirlediği rezervler tarafından korunuyordu, ancak her iki gruptan insanlar bitişik ormanlardaki sinsi Yerli halklar hakkında konuşmaya devam etti. FUNAI’ye yabancılarla etkileşime girmediklerini, ancak varlıklarına dair ayak izleri ve diğer ipuçlarını gördüklerini söylediler. Bilgiye komşu bir çiftlik sahibi eklendi. Varlığından kaçan “uzun saçlı üç cesur Kızılderili”ye rastladığını söyledi.

FUNAI, izole grupların izolasyonunu sürdürmeye adanmış bir bölüme sahiptir. 2009’da etrafa bakmak için Altamira’dan ajanlar gönderdi. Bir Asurini avcısı onlara bir gece ormanda görünmeyen insanlar tarafından kendisine fındık fırlatıp kaçtığını söyledi. Başka bir adam, geçici bir sığınak bulduğundan söz etti. Sonunda ajanlar, Yerli rehberlerine göre komşu halklara atfedilemeyecek ayak izleri buldular. Devam etmek için fazla bir şey yoktu, ancak belirsizliği korumak işin doğasıdır ve ajanlar ikinci baskınlarından Altamira’ya döndüklerinde, bir sığınak oluşturmak için geçici bir rezerve ihtiyaç olduğunu öne süren bir rapor sundular. bilgiler toplanabildi.

Çarklar yavaş döndü, ancak 2011’de FUNAI, grubun korunması için Ituna-Itatá’yı geçici olarak bir kenara bıraktı. Bölgenin statüsünün her iki ila dört yılda bir yenilenmesi gerekecekti. Görev, daha sonra, 38 yaşında ormanda haftalarca dayanma ve gerçekten de deneyim üzerinde gelişme gücüne sahip olan Luciano Pohl adlı yeni gelen bir FUNAI araştırmacısı tarafından üstlenildi. Birkaç FUNAI gözü ve Yerli avcının eşlik ettiği bir dizi genişletilmiş Ituna-Itatá keşiflerine başladı, pirogue ve yaya olarak hareket etti ve büyük ölçüde karada yaşadı. Temassız Yerli halkların kasıtlı olarak böyle olduğu ve bu tür herhangi bir grubun yaklaşmakta olan yerleşimcilerden kaçacağı varsayımıyla, Pohl ve arkadaşları güneye, rehberlerin bile bilmediği uzak ormanlara doğru ilerledi. Pohl şimdi çok az şey yapıyor, ancak çaba olağanüstüydü. Sonunda, Pohl’un aradığı türden bir kanıta yol açtı: Eldeki palalarınki gibi alışılmadık derecede körelmiş bıçaklarla kesilen fidanlar, geçici bir sığınağın parçaları – sarmaşıklarla bağlı dallar – ve insanların yattığı ezilmiş bir bitki örtüsü alanı. . Bazı işaretler tazeydi. Pohl anda izleniyor olması mümkündür. Daha yakın bir zamanda, Eylül 2020’de, Rieli Franciscato adlı bir FUNAI meslektaşı, uzak batı eyaleti Rondônia’daki yerleşimcilere karşı korumaya çalıştığı izole bir grubu takip ederken saldırıya uğradı. Grup onun tarafında olduğunu bilmiyordu. Görünmeyen bir okçu, Franciscato’nun göğsüne bir ok attı. Franciscato, “Ai!” dedi. çıkardı, sendeledi ve öldü.

Pohl’a Ituna-Itatá’ya bu kadar derinden girerken bu tür riskleri düşünüp düşünmediğini sordum. Evet dedi, ancak FUNAI yetkililerinin gelişmeyi engelledikleri için saldırıya uğradığı ve kendisinin de arazi spekülatörleri ve kerestecilerin ajanları tarafından ölümle tehdit edildiği Altamira’da daha büyük tehlikelerin var olduğuna dikkat çekti. (FUNAI’nin resmi sözcüleri, bu makalenin kaydı hakkında konuşmayı reddetti.) Ituna-Itatá’daki keşifleri sırasında, kendisininki de dahil olmak üzere, görünmeyen kabileyi temasa maruz bırakmamakla ilgileniyordu. İşin en büyük zorluğunun bu olduğunu söyledi: İnsanların arzulanan izolasyonuna saygı gösterirken kanıt toplama ihtiyacı. İşaretleri belgeleyip fotoğrafladıktan sonra aceleyle Ituna-Itatá’dan çekildi. Grubun korunması için yakından tutulan ve rezervin devamını haklı çıkarmak için kullanılan resmi raporlar yazdı. Pohl, teması olmayan insanların varlığına kesin olarak inanmaya başladı. On yıldan fazla bir süre sonra, hiçbirinin tespit edilmemiş olmasının, en azından başlangıçta koruma stratejisinin işe yaradığının kanıtı olduğunu söyledi.

Ama şimdi, işgal ederken, yerleşimciler, keresteciler ve arazi spekülatörleri korumalarla açıkça alay ediyor. Yedeklerin, gündem odaklı bürokratların hüsnükuruntu üzerine kurulduğunu söylüyorlar. Şu anda orada hiçbir Yerli insanın yaşamadığını ve belki de hiç yaşamadığını ve rezervin dış çıkarlar, büyük olasılıkla yabancı çevreciler veya hatta biraz mantıksız bir şekilde tam tersi bir iş olduğunu söylüyorlar: altın madenciliği şirketi için planlar. bir açık ocak. Bolsonaro ve kabine bakanlarının gelişiyle birlikte, bu tür görüşler bölgede üstünlük kazandı. Şiddet tehdidi altında Pohl, Kasım 2020’de FUNAI’den ayrıldı ve 2021’de ailesini uzaktaki Manaus’a taşıdı.

Bu arada yerleşimcilerin yerel üssü çiçek açtı. Koruma alanının birkaç mil kuzeyindeki çıplak araziye yayılan Vila Mocotó adlı düzensiz bir köy. Orada dağınık ahşap kulübelerde ve kül bloklarından yapılmış evlerde belki 1000 kişi yaşıyor. Altamira feribot geçişinden birkaç saat sonra yerleşime giden tek bir yol vardır ve bazen yağışlı mevsimde geçilmezdir. Mocotó’nun elektrik gücü (yakın zamanda Pará eyaleti tarafından getirildi), bir dizel yakıt deposu, bir kafe, bir okul, bir otomotiv mağazası, birkaç küçük bakkal, sayısız korsan internet bağlantısı, bir Facebook sayfası ve en azından iki Tanrı Meclisi kilisesi. Sakinlerin çoğu silahlı ve görünüşe göre hepsi kızgın. FUNAI ve IBAMA ajanları, çevreci sanılıp saldırıya uğramamak için beni bu yerden uzak durmaya çağırdılar.

Altamira’da güvenli bir ziyaret ayarlamak iki haftamı aldı. Görünüşe göre, kapı bekçisi, devlet görevlilerine karşı silahlı adamlar görevlendirdiği bilinen, damalı bir geçmişe sahip bir adamdı. Bolsonaro’yu övdü ve Donald Trump’ın “The Art of the Deal” kitabını tutan bir fotoğraf çektirdi. Onunla tartışmadım. Gerekli aramaları yaptı. İlki kapı yüksekliğindeki çamur tarafından mağlup edilen iki baskından sonra, şiddetli yağmurda yerleşime ulaştım ve Brezilyalı bir meslektaşımla birlikte bir grup sakinle buluştum – bir verandada toplanmış kaba görünüşlü erkek ve kadınlar. bizim varış için. Bunlar arasında yakın zamanda IBAMA’nın helikopter baskınları nedeniyle yerlerinden edildiğini iddia eden kişiler de vardı. Yaptıkları muameleyi kınadılar ve kendilerini ailelerini sağlıklı bir çevrede yetiştirmeye çalışan geçimlik çiftçiler olarak resmettiler. IBAMA ajanlarının onlara inanmadığını biliyordum ama sakinlerin anlattığı hikayeler bunlardı. Akıllı telefonlarında bana çiftliklerinin yakıldığını söyledikleri videoları gösterdiler. Bir sahne müziğe ayarlandı.

Bir bakan resmi bir görüşme için bir sandalye çekti. Hatta kilisesinin bile yıkıldığını söyledi. O sırada tatilde olduğundan bahsetti. Ona yeniden inşa etmeyi düşünüp düşünmediğini sordum. Cemaat üyelerinden oluşan bir dinleyici kitlesi ile IBAMA’nın geri çekilmek zorunda kalacağını tahmin etti. Bazı şüphelerimi dile getirmiş olabilirim. Bu, o sırada Mocotó’da yapılacak en güvenli yaklaşım değildi ve arka planda birlikte duran küçük bir grup adamı kızdırmışa benziyordu. Ancak diğerleri kabul ettiler ve sadece kendi taraflarını açıklayabilecek çok zeki bir adam bulmamı önerdiler: Edward Luz adında bir antropolog.

Luz, başka bir gruba, Arara’ya ait olan Yerli topraklarının boyutunu küçültmeye çalışmakla yerel bir itibar geliştirmişti. Luz onlara karşı tartışmayı kaybetti, ancak Mocotó’daki yerleşimciler etkilendi. Daha sonra bana onun hakkında “O bir solcu değil” dediklerini söyledi.

Böylece IBAMA Ituna-Itatá’da binaları yakmaya başladığında, Mocotó yerleşimciler derneğinin bir üyesi Luz’la Santarém’deki evinde temasa geçerek ona kardeşinin yanmış kamyonetinin bir fotoğrafını gönderdi. Luz, Altamira’ya gitti ve kıdemli bir IBAMA ajanına meydan okudu. Luz’un hesabına göre, Luz şunları söyledi: “Burası Hint toprağı değil. Sadece daha fazla çalışma için ayrılmıştır. Neden evleri yakıyorsunuz? Sadece durabilir misin? Daha huzurlu olabilir misin?”

Güvenliğinden endişe ettiği için isminin verilmemesini tercih eden ajan, daha az mantıklı ifadeleri hatırlıyor. Luz birinin öleceğini tahmin ettiğinde – yani herkesin öleceğini veya yapabileceğini – ajan bunu bir tehdit olarak anladı. Luz, Salles ile buluştuğu Brasília’ya gitti, sonra Altamira’ya geri döndü ve Ituna-Itatá’da tutuklandı.

Tutuklandığı öğleden sonra, Luz kelepçelendi, IBAMA helikopteri tarafından Altamira’ya götürüldü ve polise teslim edildi. Altamira şiddet dolu bir şehir. Çeteler ve narkotiklerle dolu ve zaman zaman ülkedeki en yüksek cinayet oranlarından birine sahip. Çoğu gece sokaklarda silah sesleri duyuluyor. Polislerin bir kısmı şantajcıdır. Havaalanının yanında, Temmuz 2019’da tesisi yakan ve yaklaşık 60 mahkumun ölümüne neden olan beş saatlik çete çatışmasının patlak verdiği küçük bir hapishanenin kalıntıları duruyor; Bunlardan 16’sı dekapite edildi. Muhafızlar gözetleme kulelerinden baktılar. Bazı mahkumlar savaşları cep telefonlarına kaydetti. Bildiğim kadarıyla videoların hiçbiri müziğe ayarlanmamıştı ama bir tanesinde spor müsabakası gibi anlatımlar vardı. Altamira böyle bir yer. Oradaki polis için Luz sadece bir baş belasıydı. Onu tutukladılar, sonra serbest bıraktılar.

Ancak Luz mücadeleyi sürdürmeye kararlıydı. Tutuklanmasından hemen önce ve sonra iki kez FUNAI’nin yerel ofislerine girdi ve yeni ulusal politikanın, temas kurulmamış Yerli insanları korumaya son vermek ve onları modern Brezilya yaşamının ana akımına sokmak olduğunu duyurdu. Bu yanlış ve hüsnükuruntuydu, ancak hayal edilebileceklerin ötesinde değildi. Bolsonaro, FUNAI’nin tecrit edilmiş halklar departmanına – Luciano Pohl’un bürosuna – liderlik etmesi için Ricardo Lopes Dias adında bir evanjelik misyoner atama sürecindeydi. Dias özellikle kışkırtıcı bir seçimdi. Daha önce Yeni Kabileler Misyonu (Luz’un çocukluk grubu) için kendi dinini yaymıştı ve daha sonra, dünyanın en büyük izole grup konsantrasyonlarından birini barındıran Peru sınırına yakın bir Yerli bölgesi olan Javari Vadisi’ne ısrarla izinsiz girmesiyle ün salmıştı.

Pohl, Luz’un ziyaretleri sırasında FUNAI ofisindeydi. Bana Luz’un Dias’ın yaklaşan atamasından memnun olduğunu ve çeşitli karanlık karakterlerin eşlik ettiğini söyledi. Luz, arkadaşlarının bu tür nitelendirmelerini reddediyor, ancak karşılaşmayı doğruluyor. O ve Pohl, bu ziyaretlerden birinde orijinal raporların kopyalarını istediğini ve Pohl’un raporların izole edilmiş grubun güvenliği için gizli olduğunu söyleyerek reddettiğini söylüyor.

Pohl, bariz bir cesaret adamıdır. Ofisteki diğer personel, Ituna-Itatá’daki şiddet karşısında tedirgin olmuştu. Bazıları gözetlendiklerini hissettiler – bu, o kısımlarda ciddiye alınması gereken bir sezgiydi. Luz’a bunu sorduğumda korkularını omuz silkti. FUNAI’ye yaptığı ziyaretlerde, insanları sakinleştirmek için gerilimi düşürmeyi teklif ettiğini söyledi. Ancak tutuklanmasının videosunu, ulusal haber yayınları tarafından alındığı sosyal medya aracılığıyla yaydı ve burada, tonu, yoksul yerleşimcilerin savunucusu ve sağ kanattan bir danışman olarak itibarını güçlendiren onaylamayan panel tartışmalarına yol açtı. Bu onun hesabı gibi görünüyor. “Şu çılgın antropolog” olarak tanındı. Onunla konuşmadan önce Altamira’da emekli bir Katolik piskoposu, “Brezilya’da Kızılderililer ve Ekoloji” kitabının yazarı olan ve Yerlileri savunduğu için tam zamanlı polis koruması altında yaşayan Erwin Kräutler adında seçkin bir özgürlük teologu görmeye gittim. Haklar. Ona Luz’dan bahsettiğimde kaşlarını çattı ve luz’un “ışık” anlamına geldiğini bilip bilmediğimi sordu. Adam için daha iyi bir ismin Karanlığın Edward olacağını söyledi.

Adı da Edward Luz olan Edward Luz’un babası, bugün Yeni Kabileler Misyonu’nun Brezilya şubesine başkanlık ediyor. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki ana kuruluş ve bağlı kuruluşları, dünya çapında yaklaşık 3.000 misyoner görevlendiriyor. Kuzey Amerika’daki evanjelik kiliselerden gelen bol bağışlarla varlığını sürdürüyor. 2017 yılında, Senegal ve Filipinler’deki yatılı okullarında çocuk istismarı skandalından birkaç yıl sonra adını Ethnos 360 olarak değiştirdi. Grup 1942’de Paul Fleming adında parlak gözlü bir Kaliforniyalı tarafından kuruldu. Genç bir adam olarak bir gece Los Angeles’ta uyandığında annesini yatağının yanında diz çökmüş kurtuluşu için dua ederken bulmuştur. Görünüşe göre deneyim onu ​​işaretledi. Bir misyoner oldu, ruhları kurtarmak için İngiliz Malaya’ya gönderildi, sıtmaya yakalandı ve iyileşmek için Kaliforniya’ya döndü. Daha sonra Yeni Kabileler Misyonu’nun kurulmasına yardım ettiğinde, İncil’i, İncil’in Mesih’in dönüşünü başlatmak için gerekli olduğuna inandığı gibi, dünyanın tüm “erişilmemiş” halklarına getirmekti. Bu, bugün örgütün ana amacı olmaya devam ediyor. Gönderdiği ilk misyonerler öldürüldükten sonra – 1943’te bıçaklanarak öldürüldükten ve bir Amazon sebze bahçesine gömüldükten sonra bile – Fleming, Tanrı’nın elini her tarafında buldu.

1949’da Yeni Kabileler Misyonu ilk uçağını satın almak için yeterli fonu topladı: Güney Amerika’ya misyonerler göndermeye başladığı 21 kişilik bir DC-3. Ertesi yıl, uçak bir gece rotasından çıktı ve And Dağları’nda bir dağa çarparak gemideki herkesi öldürdü. Aylar sonra, yedek bir uçak başka bir dağa uçtu – yine geceleri, bu sefer Wyoming’de – yine tam bir can kaybıyla. Fleming, kazada ölenlerden biriydi. Örgütün literatürüne göre, çarpmanın ardından kurbanlar İsa’nın parlak ışığıyla karşılaştılar. Fleming’in ölümünden bu yana geçen on yıllar boyunca, takipçileri olaylara bu ilahi görüşte ısrar ettiler. Halka açık olarak, sosyal yardımlarını durdurarak koronavirüs pandemisine tepki verdiler. Aynısı Brezilya’da da geçerliydi, diye vurguladı yaşlı Edward Luz bir telefon görüşmesi sırasında. Ancak içeriden başka bir kişi bana gizlice, gruptaki birçok kişinin “bitiş zamanlarını” tahmin ederek özel olarak sevindiğini söyledi.

Bu zihniyette, genç Edward Luz, 1979’da Goiás eyaletinde doğdu. Ailesi, evliliklerini Yerli insanları müjdelemeye adadı. Aile, Amazon Nehri’nin güney kıyısında, izole insanlara ulaşmak için iyi bir konumda bulunan bir liman olan Santarém’e taşındı. O zamanlar bu tür faaliyetlerde birkaç kısıtlama vardı. 1982’de, Santarém’in 200 mil kuzeyinde yaşayan Zo’é adlı zar zor tanınan bir grubun haberi geldi. Yaklaşık 300 kişiydiler ve erişilemeyen bir ormandaki iki küçük nehir civarında tepeden görülebilen yerleşim yerlerinde yaşıyorlardı. O kadar yalıtılmışlardı ki, kendilerine “gerçek insan” anlamına gelen Zo’é adında bir isme zar zor ihtiyaç duyuyorlardı. Önceki kısacık karşılaşmalar, yalnız kalmak istediklerini gösterdi. Yeni Kabileler Misyonu Brezilya onların peşinden gitmeye karar verdi. 1985’te kıdemli Edward Luz, Zo’é yerleşim yerlerinden iki günlük yürüme mesafesinde bir istasyon inşa etti. Bazı ahşap binalar ve Santarém’den ikmal uçuşlarına izin veren toprak bir pist içeriyordu. Buna Esperança veya “Umut” adını verdi.

Oğlundan kendisini ilerici gördüğünü duydum. Yerli dillerini öğrendi. Yerli yemeklerden zevk aldı ve Yerli yollarını takdir etti. Yerli halklar arasında çıplaklığa itiraz etmedi. Bir gün onları Müjde’yi kendi aralarında yayma yükünü üstlenmeye ikna etmeyi umuyordu. Yine de kabilenin izolasyonunu kabul edemediği için düşüşü kışkırttı. Bu, 1986’dan sonra Zo’é utangaç olmayı bıraktığında bariz hale geldi. Bir grup görev istasyonunda ortaya çıktı, manyok bahçesi dikti ve yakınlarda bir kamp kurdu. Ertesi yıl, geleceğin antropologu olan genç Edward Luz ilk kez geldi. 7 yaşındaydı, tek motorlu bir Beechcraft’ın arkasına oturdu, aşağıdaki kesintisiz ormanlara bakarak, yapraklara hangi istisnanın uçağın inmesine izin verebileceğini ve ardından Esperança’ya inerken, ağaçların parıldadığını merak etti. kanat uçları, uçağın bu kadar dar bir pistte nasıl hayatta kalabildiğini merak ediyor. Daha sonra, ailesiyle birlikte istasyonda birkaç uzun konaklamanın ilkini geçirdi. Zo’é çocuklarıyla arkadaş oldu ve onların dilini öğrenmeye başladı. Şimdi bu deneyime hayatının en büyük ayrıcalığı diyor.

Ancak Zo’é ile her şey yolunda değildi. Görev istasyonunda ve orman yerleşimlerinde birçoğu hastalandı ve grip ve sıtmadan öldü. İlk başta bu, Yeni Kabileler Misyonuna beklenenden daha az bir yük getirdi, çünkü belki de organizasyon öncelikle Zo’é’nin ölümden sonraki yaşamına odaklanmıştı.

Bu arada Brezilya yeni yönlere doğru ilerliyordu. Askeri rejimin Yerli topraklarını serbest piyasa güçlerine (Hint Kurtuluş Kararnamesi olarak adlandırılan) teklif etme girişiminin, Yerli halkların istismarına karşı kentsel protestoları kışkırttığı 1978’de erken bir işaret ortaya çıktı. Yedi yıl sonra, ilgisiz sokak gösterileri dalgalarının ardından, diktatörlük iktidardan zorlandı. Değişiklik, Yeni Kabileler Misyonu’nu faydalı bir ittifaktan yoksun bıraktı ve üç yıl sonra onu, bugün yürürlükte kalan ve Yerli gruplar için korumaları zorunlu kılan yeni ulusal anayasaya maruz bıraktı. Zo’é ölümlerinin din değiştirmeleri geride bırakmasıyla Luz, belki de sadece zaman kazanmak için tıbbi yardım için FUNAI’ye döndü. Varışta karşılaştıkları berbat koşullar karşısında şok olan FUNAI yetkilileri kısa süre sonra istasyonu kapattı ve Yeni Kabileler Misyonu’nun geri dönmesini yasakladı. (New Tribes Mission Brazil, olayların bu versiyonunu reddediyor.) FUNAI, acil krizle başa çıkmak için bir tıbbi klinik kurdu ve Zo’é’yi daha önceki izolasyonlarını benimsemeye teşvik etti. Zo’é asla tam olarak başaramadı, ama sonunda bir toprak rezervi kazandılar ve nüfuslarını yavaş yavaş yeniden inşa ettiler. Yaşlı Edward Luz diğer meralara taşındı ve ailesi de onunla birlikte gitti.

Among the toxic legacies of Brazil’s former military dictatorship, only deforestation in the Amazon still threatens the world. To the extent that its effects spread into the global atmosphere, it has raised doubts among environmentalists about the very validity of national sovereignty — particularly that of Brazil. This is paradoxical because the military leaders were, to a man, ultranationalists. Large-scale deforestation dates back 50 years, to the early 1970s, when Brazil’s economy was booming partly because of its investments in totalitarian-style megaprojects — monumental bridges, dams, divided highways and a whole new capital city. These were seen to reflect Brazil’s modernity. To the military mind, the Amazon forest was a vulnerability and a void. As part of a new national “integration” plan (“Integrate not to forfeit!”), the generals resolved to conquer the wilds in imperial style, by building roads.

At the top of the plan was the Trans-Amazonian Highway, the 2,500-mile lateral that parallels the Amazon River south of its course and feeds through Altamira before proceeding toward the Peruvian borderlands, days of rough travel to the west. This is the road, still largely unpaved and incomplete, that passes 100 miles above Ituna-Itatá and has ushered in so much destruction and conflict there. In a sense, the generals meant it to do so from the start. Accompanied by an offer of small homesteads, the road was intended to provide Brazil with a social outlet, relieving economic and political pressure primarily from the country’s parched northeast, which had long been feared by the military government for its revolutionary potential. The regime promoted the Amazon as “a land without men for men without land.” The claim was untrue, and soon the homesteading plan was riddled with problems. But over the years, tens of thousands of people answered the call and came down the road anyway. Most of the newcomers were very poor. Once they arrived, they found ways to stay.

Many who failed at homesteading ended up in Altamira and a string of smaller towns. Others remained in the forest as hired hands and subsistence farmers. At first their clearings were confined to the proximity of the main roads, but as side roads proliferated and land speculation and corruption grew, the invasion got out of control. By the late 1980s, it seemed for the first time that the very existence of the Amazon might be threatened unless a sufficiently large network of self-policing Indigenous reserves was established. Self-policing would be the key, which in turn would require the legitimization of special Indigenous rights, if not necessarily of cultural preservation. But such niceties went largely unheeded by powerful forces in Brazil.

The generals were pushed out in 1985, and the constitution of 1988 cemented the new democracy and guaranteed Indigenous rights, but every successive civilian government — left, right, reformist, reactionary — continued with the road building and policies that furthered the destruction of the forest. Indeed, it was under the first civilian government (led by President José Sarney) that a military-era hydroelectric project to dam the Xingu River at the Belo Monte cascades, downstream from Altamira, was put forward. This was to be one of the largest dam complexes in the world. The design required the creation of 700 square miles of holding reservoirs, energy banks that would drown untold numbers of trees, disrupt the riverine ecosystem, bleed methane gas into the atmosphere, flood Indigenous lands and profoundly disturb the lives of many thousands of inhabitants, including Luciano Pohl’s future guides, the Asurini and the Kayapó Xikrin.

In protest of the initiative, Kayapó from a number of regions staged a media spectacle. Known as the Altamira Gathering, the event took place across five days in 1989 in an Altamira community center. It featured 600 representatives from as many as 40 Indigenous groups. The participants performed ceremonies and made speeches. Many dressed traditionally in colorful feathers. Reporters, camera crews and advocates flew in from abroad, as did politicians and celebrities, most notably the British musician Sting, who had allied himself with an upstream Kayapó leader known as Chief Raoni Metuktire, and later toured Europe and the United States with him.

As a consequence of the Altamira Gathering, the dam initiative was forced into a decade of delays, resulting in an inefficient run-of-river redesign that accepted seasonal fluctuations in the Xingu’s flow and, with it, reductions in electrical-generation capacity for roughly half the year. Eventually, the structures were built. In aggregate they were completed in 2019 as one of the world’s largest dams, diverting most of the Xingu’s dry-season flow into excavated channels that feed the generators’ turbines and leave 60 miles of the riverbed largely denuded of water, interrupting the river’s ecosystem and threatening the natural balance of the region. A consensus exists that however spectacular the Altamira Gathering may have seemed at the time, the completion of the dam meant that the protests had proved ineffectual and that the Kayapó had been disregarded as usual.

But alternative understandings are possible. An argument can be made that for the Indigenous groups who were not directly dependent on riverbank living, the gathering was in the long term a success. It taught lessons about the power of spectacles, the ease with which the press could be enlisted, the sympathy that resides overseas, the potential for funding and, most crucial, the need to frame initiatives within the views of foreign advocates. These were homegrown Amazonian insights, but they were noted within academic circles abroad, where a dynamic new field of anthropological inquiry, the study of “dressing up” — of the importance of costume and adornment — was born. The seminal thinker was a longtime observer of the Kayapó, the late Terence S. Turner of the University of Chicago, whose article “The Social Skin” helped shape the field. He started as a conventional anthropologist, coolly observant of his subjects, but gradually began advocating for the groups he studied. He attended the Altamira Gathering. Afterward he promoted the idea of Kayapó-made video productions to reinforce Kayapó culture. The Kayapó embraced the idea to the extent of developing a distinctive cinematographic style that involves extensive use of wide-angle lenses and drones. To simplify history, the Altamira Gathering became an exercise less in Indigenous pride than in Indigenous power and, unexpectedly, in assimilation. Through stage-managed displays of tradition, during those five days the Kayapó joined the modern world.

Edward Luz was 9 at the time and enjoying his visits to the Zo’é station. He knew of road-construction projects somewhere far away in the Amazon, but nothing of the Belo Monte dam, the Altamira Gathering or the gathering strength of Indigenous rights movements worldwide. For him the 1990s slid by in the immediacy of childhood and the certainties of his parents’ faith. In 1998 he turned 19. His mother wanted him to become a medical missionary. Instead, he went off to the University of Brasília, where he discovered the field of cultural anthropology. In the evenings he attended a Baptist seminary, where he dutifully pursued a parallel degree. But he began to change. To me, he said: “When I found anthropology, I found myself. It was a science I was so curious about: the Indians, how they live, what they believe.” I asked him if he had lost his religion. He said: “I don’t know if you know someone who really believes. Believes in Christ. Believes in heaven and all the prophets. My father is just like that. I did not choose to be born in a missionary house. But I had to live with my parents’ religion.”

He finished with the seminary in 2003, graduated from the university the same year and proceeded into graduate studies in anthropology. He became an all-in academic. He frequented symposia. He wore T-shirts emblazoned with Che Guevara. He did not mention his missionary background. He said to me: “I recommended to my dad not to work with isolated tribes. Not to reach out to them. Because it is too much responsibility. Heaven can wait, OK?”

For his master’s thesis, Luz went to Tocantins in 2004 to study the Xerénte, a group that spoke Portuguese widely and had long been in contact with the outside world. The Xerénte had previously been studied by a Harvard anthropologist named David Maybury-Lewis, who founded the Cambridge-based advocacy group called Cultural Survival, which emphasizes Indigenous peoples’ economic empowerment and self-determination, and who was responsible for persuading Terence Turner to work among the Kayapó. Maybury-Lewis was an activist, as both Turner and Luz were to become — all three of them insisting on the inherent modernity of Indigenous groups, though ultimately for opposite political ends. Having settled on studying one of the more assimilated groups in Brazil, Luz concentrated his research on the small number of traditionalists among them who clung to aspects of their foundation myths, albeit modified to accommodate the arrival of Europeans. He saw his role as helping the Xerénte shore up their defenses against the onslaughts of big commercial farmers who were steadily approaching with their huge tractor-tilled fields. To me, he said, “I thought this is exactly what I want to do with my life.”

His Xerénte informants were dualists whose world consisted of paired oppositions: the sun and moon, day and night, woman and man, good and evil. He says they told him that they were the children of the sun and that before the Portuguese possessed technology — the guns, the clothes, the cars, the computers — the sun offered it first to the Xerénte. The Xerénte said, What is that? The sun said, It’s a rifle: You can kill whatever you want. The Xerénte fired the rifle and were surprised by the noise and smell. They said obviously we don’t want this device. So the sun gave the rifle to the moon, and the moon gave the rifle to the Portuguese. The sun also offered clothes to the Xerénte. The Xerénte began to wear clothes, but the clothes soon smelled and grew scratchy, so the Xerénte gave them back to the sun, and the sun gave them to the moon, and the moon gave them to the Portuguese. Ve bunun gibi. Luz says he heard the story several times. After each recounting, old women came to him and lamented the decisions that their ancestors had made. “How stupid we were in the past! If we had accepted the technology, we would be rich now and the whites would be a poor tribe like us. They would be hunting like us, and we would be traveling by car!”

This was not a theme that Luz wanted to hear, but he came to see it as their legitimate choice, and it resonated with memories from his childhood. He told me: “I realized that these people were not fighting development. They had cellphones and wore new bluejeans and sunglasses. And I was walking around in T-shirts with heroes of the revolution on them, thinking I could help keep capitalism from continuing to destroy their tribe. But the Xerénte were thinking the opposite. They wanted to make up for lost time.”

People who worked with Luz then remember him as a promising field researcher but an unusually private one. Luz kept his doubts to himself — “I did not want to mess with the establishment,” he told me. An influential professor who wishes to remain anonymous now because of the increased polarization of Brazil under Bolsanaro recommended him for a doctoral program. Luz took a temporary contract job with FUNAI to travel to the upper Solimões River, near the border with Peru, and perform the cultural surveys necessary for the demarcation of three new Indigenous reserves. He said, “I felt like a hero because I was helping those guys to live like Indians.”

In 2005 FUNAI gave him another temporary job, to go back to the upper Solimões and adjudicate Indigenous claims that had been vouched for by another contract anthropologist. This time it did not go so well. Luz came to believe that the claims were fraudulent or inflated, and he wrote them up as such. He says that he was disappointed by what he found, but he continued with his studies.

Two years later FUNAI dispatched him once again on a survey mission, this time as a team leader tasked with creating a large new reserve on the Rio Negro. It was 2007, long before Luz first heard of Ituna-Itatá. He was 28. The team was to be based in Barcelos, a former colonial capital 270 miles upriver from the Rio Negro’s confluence with the Amazon at Manaus. The town was the urban core of a huge municipality of the same name — 47, 288 square miles of rivers and rainforests inhabited by numerous Indigenous groups whose historical presence was well documented. Prominent among them were the Baré and Warekena, who lived in dispersed villages along the Rio Negro and its northern tributaries. These people had been brutalized for centuries, and many had lost their traditional beliefs and language.

Luz told me that he approached the project knowing that the claims were indisputable, as was the need for restitution; he said that after the earlier disappointments he viewed the Barcelos assignment as a way to legitimize himself within the anthropological establishment. But his final FUNAI supervisor, who came aboard partway through the effort, told me that she believed he had secretly opposed special government assistance from the start. Asking that I not use her name out of fears for her personal safety, she said, “His work was bad work,” meaning she thought it was biased. She added: “He took a position against those people. This is a complicated subject because he does not understand who the Indigenous are and how many were forced to hide their identity to survive. But Edward Luz is a missionary. He is trying to get the missionaries back onto Indian lands.”

Luz denies being a missionary and told me that he did not mean to make trouble, but that the first meeting in Barcelos proceeded awkwardly when he laid out unmarked topographical maps and the Indigenous representatives countered with an electronic satellite image of the forest on which they had superimposed their request. He says it was an enormous expanse almost as large as the nearby Yanomami reserve (at the size of Indiana, one of the largest in Brazil) and included the city Barcelos. This was probably just an opening gambit, but Luz was shocked. He said, “Wait, you also want the city of Barcelos?”

“Yes,” they said.

According to Luz, the representatives reasoned that Barcelos had been an Indigenous village before becoming a colonial capital. They also argued that most of the city’s current residents were Indigenous. Surveys showed that since the year 2000 the declared Indigenous population had indeed rapidly increased, while the number of non-Indigenous residents (known to some as neo-Brazilians) had leveled off. This raised the question of definitions. A Brazilian sociologist named Sidnei Clemente Peres has written extensively about the connection between new territorial demarcations and ethnicity in Barcelos and has made the case that the prospect of reparations has enabled previously oppressed groups to renew their collective life and reaffirm their identities. As a scholar, Luz might once have made a similar case. How Indigenous do you have to be to be Indigenous, and how is Indigenousness measured? How long must your ancestors have inhabited a patch of the world for you to take possession of it now? If you currently live in the manner of neo-Brazilians, should that disqualify you? And what is the measure of the manner? Reasonably enough, FUNAI relies on judgment, compromise and negotiation. In Barcelos this turned out to be difficult for Luz to provide.

To me, he said, “I realized that in the city, there was no difference between the ‘Indians’ and other Amazonian citizens.” Using a sometimes derogatory Brazilian word for the mestizos of mixed Indigenous and European descent who constitute the majority of the Amazon’s residents, he said: “This is caboclo territory! You lived for centuries as caboclos. Why now do you want to be an Indian?”

Luz returned to Brasília empty-handed and submitted a report to FUNAI in which his skepticism showed through. His FUNAI supervisor terminated the agency’s relationship with him and dispatched a replacement team to patch things up. Luz admits that he failed in Barcelos, but he blames the local residents, not his refusal to compromise.

Two years after returning from Barcelos, he spoke publicly about his perceptions. It was 2009. He went to the Brazilian Congress and described his suspicions of fraud. Initially, his message interested only the extreme right wing: disciplinarians who yearned for the former military regime; evangelicals called the Three Bs for Bible, bullets and beef; oppressive farmers known as ruralistas; and a group of fascist Catholics in a movement called Tradition, Family and Property. These groups overlapped. They saw Indigenous peoples as obstacles. Bolsonaro once went on record asserting that in the 19th century, the United States cavalry had done things right. Today’s Brazilian Army cannot now do the same, but if the Indigenous peoples could be absorbed into the mainstream of society, the conquest of the Amazon could proceed unimpeded. With his warnings about fraud, Luz played into that thinking. His university colleagues looked on in surprise. He says he believed that he was politically neutral. He criticized the academy for stylish thinking and the field of anthropology for paternalism.

His initial objections were mostly confined to his area of expertise: the procedures used by FUNAI to conduct its surveys. Lengthy guidelines including cultural and linguistic studies, historical studies and archaeological evidence mandate the process. But Luz came to believe that the process was often politicized and arbitrary. In 2010, at a congressional hearing in Brasília, he went further, questioning the formation of a certain Indigenous reserve and proposing what he called “technical reforms” to how such territories were granted. He maintained that his colleagues had fallen for a “sacred story” — that Indians will preserve the forest and are environmentalists by nature — but that this was in fact a lie. To me, he said: “My colleagues would not speak to me anymore or even be seen in my presence. It was as if I had become radioactive.”

Luz left the Brazilian Anthropological Association, which issued a statement emphasizing that he did not speak in the association’s name. Luz retorted that of course he did not speak in the association’s name. He said the academics wanted to keep Indians in the past and treat them as if they were animals in a zoo. Bolsonaro had used similar language but to insult Indians as less than fully human. Luz expected people to accept his claim when he said that his own meaning was different.

He went home to Santarém in 2010 and set himself up as a consultant — an independent anthropologist with an unfinished degree and no clients in sight. For Luz, his beliefs were affirmed when a delegation of Zo’é leaders traveled the following year to Brasília to demand less isolation, not more. He acknowledged that the Zo’é had suffered grievous injury from contact with his father and the New Tribes Mission, but of the Indigenous as a category, he said: “They are tired of being poor. They are tired of living by making manioc flour, fishing and hunting. They realize that they can have much more. Many of them have smartphones and internet, and they can watch videos. They see that Indians in the US and Canada — they have oil wells, mining.”

I answered skeptically, “Some do.”

He mentioned that the Seminole Tribe in Florida owns the Hard Rock empire. He said: “The people here see that North American Indians can be rich. Maybe they are not rich, but they can be rich. And our people ask: ‘And we are condemned to poverty? Is that our fate?’ Brazil has to start listening to what they are saying. ‘We have our land, we have our resources, we want to exploit them!’” He added, “I don’t know if I make myself clear?”

I said that he did but noted that many of the assimilated Indigenous peoples in Brazil have dispersed into the country’s urban slums and that some have been reduced to sheltering in cardboard constructs beside country roads. “Isn’t it possible that some want to join the modern economy and others do not?”

“Yes, of course,” he said.

Luz mentioned the Yanomami, who say that the sky will fall if it is overcome by a smoke they call shawara that emanates from mining. Luz told me that he believes their thinking should be respected. He said: “The shawara is their cosmology, their apocalyptic mythology. OK, that’s very comprehensible to me. I have mine, you have yours, they have theirs. But ask a Kayapó on the Xingu river or a Munduruku on the Tapajos. Ask them about gold mining. They have wanted to mine their land for the last 30 years.”

This has been true for some, not all.

He went on: “Tribal mining has been outlawed as one of the original conditions on Indigenous reserves. But they are no more stupid than you and I. They know what precious metal is. They know what gold is. They follow the market on their smartphones. They’ve watched ‘Gold Rush’ on the Discovery Channel.”

As Luz puts it, the Amazon is a rich but impoverished place. The dilemma is simple and intractable. Despite its size, the forest cannot accommodate all the demands that are placed on it. It may endure in patches on some hard-fought reserves, but elsewhere it will disappear. In its place will come homesteads, followed by consolidated properties, followed by denuded scrublands with dirt roads that turn muddy among mines that scar the earth. The pressures are overwhelming. The anecdotes swing to extremes. The struggle over Ituna-Itatá dates back to a time, more than a decade before Edward Luz roared into the clearing to confront the agents of IBAMA, when the forest had been cut down for miles around Anapu, a lawless settlement on the Trans-Amazonian, and territorial clashes were common. The most violent of them lay an hour to the south along the receding frontiers where subsistence farmers were invading forests on behalf of wealthy speculators filing fraudulent claims. The claims formed redundant grids on a confusion of maps, eventually including those that covered the lands of Ituna-Itatá. Forged deeds that needed to look historical were aged in boxes containing crickets that chewed the documents’ edges and defecated on the sheets — an art form known as grilagem (from grilo for cricket) that is widely practiced in rural Brazil. Around Anapu, early land claims soon achieved legacy status within established families, and new ones bred raw emotions. It was easy to guess which of the invading homesteaders worked secretly for the land-grabbers. They were the ones who were not being brutalized. Legitimate homesteaders had to band together to keep their equipment intact and their buildings from being burned by thugs.

When the government of President Lula da Silva, a left-wing populist, revived the plan for the Belo Monte dam in 2010 — this time unstoppably — Altamira boomed with workers seeking construction jobs. Then as now, illegal logging led the invasions, bulldozing primitive roads deep into previously untouched territory in order to harvest the rare hardwood trees called ipé, whose extraction opened the way for the wholesale logging and ranching to come. Given the obviousness of the logging roads (which necessarily cross reserve perimeters after approaching from the outside), you would expect that they would stop at the edge of the Indigenous reserves, where logging is strictly forbidden, but often they do not.

I set off with an IBAMA patrol that passed along a newly cut road within view of an Indigenous village. We followed the road 20 miles into a reserve to an illegal logging site from which a crew had just fled, leaving behind a fortune in felled ipé trees. The IBAMA agents expressed frustration about lacking the heavy equipment necessary to confiscate the logs or even sufficient personnel to guard the site. Inevitably the illegal loggers would return after hours and haul away the treasure. It was impossible that the Indigenous residents did not know. When I expressed surprise after my return, Luz called me naïve. He said: “If illegal loggers are caught by IBAMA, they get arrested. If they’re caught by Indians, they get killed. Yani ne düşünüyorsun? No one is logging on that territory without Indian permission.”

I thought he might be simplifying matters, and I mentioned it to an anthropologist of outstanding authority, an emeritus professor of the universities of Chicago and São Paulo, Manuela Carneiro da Cunha, who is the former president of the Brazilian Anthropological Association and was instrumental in writing the Indigenous rights clauses into the constitution. Da Cunha is familiar with the Kayapó, a former student of Claude Lévi-Strauss and highly respected in Brazil today. She is a formidable opponent to Luz and his clients. She disagreed with his portrayal but did not summarily dismiss the idea that corruption exists on Indigenous reserves.

To paraphrase her, she said, look, this is Brazil.

She said: “In mining — in gold, in diamonds, in logs — there is always an attempt to co-opt Indigenous people. Corruption is always part of the story. Men are more easily co-opted than women” — some tribesmen, for example, have been recruited by illegal gold miners, or garimpeiros, to allow work on their land — “There is always an attempt. But there is also resistance.”

It is well known, for instance, that logging trucks regularly emerge from the Kayapó-Xikrin reserve hauling illegally harvested trees to the sawmills in Anapu. To combat these incursions, some in the same Kayapó group disseminate videos of its members defending their territory with armed patrols that confront gold miners and settlers, tear down their structures and frighten them away. The Kayapó’s historic reputation as warriors is now mostly obsolete, but it may help them in their defense. Da Cunha’s hope is that the constitution has provided a structure that allows for such efforts sometimes to succeed.

The rate of deforestation in the Amazon has varied with the ebbs and flows of the Brazilian economy, hitting a low point about a decade ago. Luciano Pohl told me that in 2012 he found only one homestead inside Ituna-Itatá and in 2013 only a few but that greed for land there was so intense that by 2016 the property maps of the reserve were smothered in fraudulent claims, many of them overlapping and rampantly illegal. The claimants tended to be local opportunists of limited means but raw ambition. Their claims were less absurd than they were cynical. They followed a tested Brazilian principle that illegality often leads to law.

Pohl was disgusted. He told me that in late 2016 after the left-wing president Dilma Rousseff was removed from office (nominally for her proximity to corruption; Pohl calls it a coup d’état) and Bolsonaro’s establishment predecessor Michel Temer temporarily assumed her place, the illegal assertion of titles in Ituna-Itatá escalated. According to Pohl, a new crowd shoved aside the first generation of claimants, beginning the systematic invasion of the land and building Mocotó into a logistics base primarily for the maintenance of heavy equipment and the distribution of diesel fuel. I asked Pohl to consider that these were merely the actions of the poor, squatting on land as they have for generations elsewhere in Brazil in desperation to survive. He emphatically contradicted that, saying the invasion of Ituna-Itatá was the story of profound political corruption, financial corruption, moral corruption and calculation.

Pohl received his first death threats not long after a municipal environmental official named Luiz Alberto Araújo was assassinated on Oct. 13, 2016, while sitting in his car at home in Altamira, in the presence of his family — shot seven times, then for good measure twice more, supposedly for having tried to block development schemes. The killers arrived and left on a motorcycle and were never found.

Surveying Ituna-Itatá became increasingly dangerous. Pohl told me that a riverbank logistics depot was guarded by men armed with rifles, themselves fearful of calling down the wrath of Amazonian warriors if they angered Indigenous guides. According to him, if IBAMA approached the depot at all, it was only by overflight. When Bolsonaro won the election in 2018, the land-grabbers went rushing by the thousands into the old-growth forests, where they encountered no Indigenous opposition, either because the native residents had fled or because they had never existed in the first place. Ituna-Itatá became a free-for-all, the most heavily invaded reserve in Brazil; from August 2018 to July 2019, it accounted for 30 percent of the deforestation within Indigenous lands. Across the Amazon, land-grabbers cleared so much territory so fast that during the accompanying dry season of July and August 2019, when they set fire to the bulldozed debris, the ensuing smoke caused day to turn to night in distant São Paulo and made international news that the jungle itself was burning. Given the extent of deforestation, it might as well have been.

The pattern repeated in 2020 to an even greater degree, augmented by enormous wildfires in the Pantanal grasslands to the southwest of the Amazon basin. Early that year Covid-19 was known to be approaching, but it had barely touched down in São Paulo and had not yet entered the forests when IBAMA, despite the ascent of Bolsonaro, the agency’s mortal enemy, decided to proceed according to its still-standing mandates and take action against the radical encroachments in Ituna-Itatá. Given that IBAMA’s helicopter campaign ran counter to Bolsonaro’s desires, the surprise was that the agents were able to draw it out for months. It was not, however, destined to succeed.

The video Luz took of himself turned out to be effective. After his release, he sought out the senior IBAMA agent, this time at the agency’s Altamira base, and said: “Do you know why I am trying to get you to stop burning houses? Do you even have a clue?”

“Ah, because you work for the farmers. We know who you are.”

“Man, I think you should rethink your view. I am here because your fires are doing nothing at all. Those settlers will not leave. Because many of them have no place to go. They will never go away. And they will continue to clear the forest to survive.”

Over the period that followed, Luz’s efforts spread through the Brazilian political ether, exciting scorn among environmentalists and mainstream commentators on television but also in no small measure eliciting sympathy and admiration from the right-wing forces in power. In Ituna-Itatá, Luz got what he wanted. IBAMA was withdrawn from the reserve

About Post Author