Rusça Konuşan Ukraynalılar İçin Dil Kulüpleri İstilacılara Karşı Çıkmanın Yolunu Sunuyor

LVIV, Ukrayna — Öğretmen, hangi heceyi vurgulayacağını göstermeye dikkat ederek sözlerini ağır ağır söyledi: Kaş. elmacık kemikleri Saç.

Etrafında yarım daire oluşturacak şekilde dizilmiş öğrenciler onları papağan gibi tekrarladılar. Ancak yabancı bir dil öğrenmek için orada değillerdi: Yaşları 11 ile 70 arasında, Ukrayna’da kendi ülkelerinin resmi dilini öğrenmeye çalışan Ukraynalılardı.

Rusya’nın işgalinden bu yana, Ukrayna’nın batısındaki şehirlerde bir dizi dil kulübü açıldı. Öğretmenler ve gönüllüler, Rusça konuşulan doğudan Lviv gibi batı şehirlerinin görece güvenliğine kaçan milyonlarca yerinden edilmiş insana ulaşıyor ve onları Ukraynaca’yı günlük yaşamlarının dili olarak kullanmaya ve benimsemeye teşvik ediyor.

Araştırmacılara göre, tahminen her üç Ukraynalıdan biri evinde Rusça konuşuyor ve birçoğu – Rusya’nın işgalinin şiddetine öfkeli – bir meydan okuma gösterisi olarak coşkuyla geçiş yapıyor.

Ukrayna’nın Rusça konuşan büyük nüfusu, Rus İmparatorluğu döneminden Sovyet İmparatorluğu’nun yükselişine kadar, daha güçlü komşusu tarafından yüzyıllarca süren egemenliğin mirasıdır. Birlik. Çoğu kişi Ukrayna diline aşina olsa da, Rusça konuşarak büyüyen 44 yaşındaki Anna Kachalova gibi bazıları için geçiş korkusuz değil. Dil kulüpleri, güven oluşturmak için davetkar bir alan sunar.

“Ukraynacayı anlıyorum – sadece konuşamıyorum” dedi. Geçişin önemli olduğunu hissetmesine rağmen, başka bir dile ani geçişin zor olduğunu ekledi. “Psikolojik bir şey.”

Özel bir gönüllü kuruluş olan Yamova tarafından işletilen Lviv kütüphanesindeki bir dil kulübünde yardım buldu. Ukraynaca hikayesini okurken yüzünü buruşturarak yine de devam etti.

“Buraya geldiğimiz andan itibaren, çocuklarım ve ben anlaştık: Sadece Ukraynaca konuşacağız” dedi ve yarı Rus olan ve hırpalanmış memleketi Çernihiv’den, Kiev’in kuzeyinden kaçan Bayan Kachalova. Başkent. Hatta şu anda kafamda Ukraynacayı kullanmaya çalışıyorum – içsel diyaloglarım için.”

Ukraynalı dil aktivistleri batıya doğru yerinden edilme konusunda benzersiz bir fırsat görüyorlar.

Başka bir dil kulübü olan Yadinya’yı, yani Birleşik Birler’i kuran Natalya Fedelchko, “Dilleri değiştirdiğinizde, bu kimlikleri değiştirmek gibidir” dedi.

“Şimdi, hala Ukraynaca konuşulan bir bölgedeyken geçiş yapmanın daha kolay olacağını düşündük. Bu kulüplerle, Ukraynaca konuşma şekilleri ne olursa olsun herkesin onları kabul ettiğini hissetmelerini istiyoruz.”

Pop müzikten sosyal medyaya doğru eğilim hissediliyor. TikTok ve Instagram’da, influencerlar günün Ukraynaca sözlerini tanıtıyor veya Rus rap gibi bir zamanların popüler türlerine alternatif olarak Ukraynalı grupları tavsiye ediyor.

Bir zamanlar yalnızca Rusça veya İngilizce şarkı söyleyen bir şarkıcı olan Dantes, kısa süre önce Rusça konuşanları “değişim” yapmaya teşvik eden Ukraynaca “Hug Me” adlı bir şarkı yayınladı.

Ancak çoğu dil aktivisti, Şubat ayındaki Rus işgalinden çok önce Ukraynaca’yı destekliyordu.

Yamova, Rusya’nın 2014 yılında Ukrayna’nın Kırım Yarımadası’nı ilhak etmesinden sonra ortaya çıktı. Aynı yıl, Bayan Fedelchko’nun Yadinya’sı savaştan değil, oğlunun Kiev’deki okulunun Rusça öğrettiği öfkesinden kaynaklandı.

Sovyetler Birliği’nin dağılmasından ve 1991’de Ukrayna’nın bağımsızlık ilanından sonra, ülkede dil ve siyaset arasındaki ilişkiyi araştıran Olga Onuch, ülkenin birçok “Ukraynalaşma” dalgası yaşadığını söyledi. Manchester Üniversitesi. Başkan Volodymyr Zelensky, son dalgalardan biri için bir ilham kaynağı olduğunu söyledi.

Eski bir komedyen olan Zelensky, Rusça konuşarak büyüdü, ancak 2017’de göreve başlamadan önce Ukraynaca’ya geçti.

Onun liderliğinde Kiev, 2019 yılında Ukrayna dili yasasını güçlendirerek okulların ve halka açık yerlerin Ukraynaca kullanmasını zorunlu kıldı. Rusya, işgalinden önce bu yasaya işaret ederek Ukraynalı Rusça konuşanların saldırı altında olduğunu iddia etti.

Yine de Rusça ülkede ortak bir dil olmaya devam ediyor. Bazı Ukraynalılar, gençliklerinde Rusça’nın, şehirli kozmopolitlerin dili gibi hissettiğini söyledi – şimdi birçok kişinin kendi kültürlerinin “sömürgeden arındırılması” olarak adlandırdığı şeyin bir parçası olarak reddettikleri bir kavram.

Ukrayna, Rusya’nın kendisine “Küçük Kardeş” olarak atıfta bulunmasına kızıyor. Yüzyıllar boyunca Rus egemenliği boyunca, entelektüeller ve milliyetçiler periyodik olarak idam edildi veya hapsedildi. Ayrıca, hükümeti yarım milyondan fazla Ukraynalıyı Rusya’ya sınır dışı eden Stalin döneminde nüfus transferlerine de maruz kaldılar.

Bu, şu anda hevesle Ukraynacaya geçenlerin bazıları için hassas bir tarih.

Bir Yadinya dil kulübünde, öğretmen Maria Hvesko, öğrencilerinden biri olan Victoria Yermolenko’nun kibarca muhalefet etmesi üzerine Rusya’nın doğudaki Ukrayna kültürünü kasıtlı olarak silmeye çalıştığını savundu.

“Bu ‘Ruslaştırma’ — her zaman kasıtlı mıydı bilmiyorum,” dedi tereddütle.

Bir başka nedenin de 20. yüzyılın ortalarındaki hızlı Sovyet sanayileşmesi olduğunu öne sürdü. Bu, birçok Rus mühendis ve teknisyenin yanı sıra Sovyetler Birliği’nin diğer bölgelerinden uzmanları da Doğu Ukrayna’ya getirdi ve Rusça’yı ortak bir dil olarak kullandılar.

Ms. Yermolenko siyasi inancı nedeniyle Ukraynaca’ya geçti. Ancak bunu, Lviv’in yerel sakinlerini, bu savaş günlerinde Rusça konuşulduğunu duymaktan acı çekeceklerini düşünerek yaptı.

“Birçok şey yaptım — Ukraynaca yeniden değerlendirmenin anlamı nedir?” diye sordu, Rusça.

Öğretmeni bir kelime söylerken, Bayan Yermolenko düşünceyi Ukraynaca bitirdi: “Yani, yeniden değerlendiriyorum. Benim için oldukça sert bir şey. Dünyamı alt üst etmek gibi.”

Lviv’deki Yamova dil kulübü direktörü Mariia Tsymbaliuk, bunun dil öğrenmekten çok “sinir yollarını yeniden inşa etmekle ilgili” olduğunu söyledi.

Pek çok öğrencinin Ukraynaca telaffuzlara daha az aşina olduğunu ya da farkında olmadan Rusça konuşanlara Ukraynaca cevap verdiğini söyledi. Ukrayna’da, özellikle Kiev gibi metropollerde, birinin Rusça, diğerinin Ukraynaca konuştuğu konuşmaları duymak yaygındır. İkisini karıştırmak da Ukrayna’da yaygındır.

İkisi de Slav olsa da, iki dil farklıdır. Çoğu Ukraynalı, her ikisinin de konuşulduğu bir ortamda büyümeden, karşılıklı olarak anlaşılır olmayacağını söylüyor.

Bayan Tsymbaliuk, insanların yalnızca Ukraynaca konuşmalarına yardımcı olmanın ulusal görevi olduğuna inandığını söyledi.

Çoğu Ukraynalı konuşmacının Rusça konuşan yurttaşlarını gösterdikleri sıcak dilsel kucaklaşmaya rağmen, gerilim devam ediyor. Bazıları, dil siyasetinden çok birliğe değer verdikleri bir savaş zamanında endişelerini kamuya açıklamak istemediklerini söyledi.

Lviv’in yeni Ukraynalı- dil öğrencileri ve öğretmenleri de göz ardı edilemeyecek bir sınıf boyutu olduğunu söylüyorlar. Bayan Hvesko, kulübüne katılanların çoğunun mali açıdan iyi durumda olduğunu söyledi.

“Mücadele eden diğer insanlar sadece var olmaya çalışıyorlar. Artık dil hakkında düşünemezler” dedi.

Profesör Bayan Onuch, Rusya’nın işgalinin bir geçişi hızlandırdığı fikrini destekleyecek çok az veri olduğunu söyledi. Ve birçok Rusça konuşan Ukraynalı için, dilin işgalden önce kimlik siyasetine bu kadar bağlı olmadığını söyledi.

“Şimdi bunu düşünüyorlar ve bir anlam ifade etmeye başlıyor” dedi. “Ukraynacaya geçmek için Rus büyüklüğünün bu parıltısını ortadan kaldırmak bir güçtür. Şu anda çok güçsüzler. Sahip oldukları tek güç bu.”

Bayan Yermolenko, kararını olumlu bir kucaklama olarak çerçeveledi.

“Rusçayı yalnızca işgalcinin dili olduğu için değil, aynı zamanda şu nedenle de kullanmak istemiyorum: Neden Ukraynaca kullanmıyorsunuz? Bu çok havalı.”

Doğudan pek çok kişi gibi, Lviv’e varmadan önce Ukraynaca konuşma anılarının, ailenin atalarının köyündeki büyükanne ve büyükbabasıyla yaptığı ziyaretlerden izole edildiğini söyledi. Hayatının çoğunda Ukrayna dilini “köylüler ve yaşlılar” ile ilişkilendirdi.

Geceleri Arnavut kaldırımlı sokaklarda dolaşan, Ukraynaca’da şakalar yapan ve argo kullanan gençleri duymak ona bir vahiy gibi geldi.

“Onlar için hiçbir şey” dedi. “Bizim için bir mucize gibi.”