BM, “elmas jübilesini” COVID-19 salgını nedeniyle sanal ortamda yapacak
Her yıl dünya başkanlarını, binlerce diplomat ve sivil toplum örgütünü bir ortaya getiren en büyük diplomasi forumu BM 75. Genel Heyet …
Her yıl dünya başkanlarını, binlerce diplomat ve sivil toplum örgütünü bir ortaya getiren en büyük diplomasi forumu BM 75. Genel Heyet Görüşmeleri, bu yıl COVID-19 salgını nedeniyle sanal ortamda düzenlenecek.
BM’ye mesken sahipliği yapan, binlerce kişinin katıldığı tepe nedeniyle otellerinde yer bulunması imkansız hale gelen, devlet liderleri geçerken trafiği kilitlenen, çılgınca koşturmaların yaşandığı New York sokakları bu yıl eylül ayının 3. haftasında sessiz olacak.
Bu yıl 75. yıl dönümünü kutlayan BM için çok daha özel bir mana taşısa da örgüt elmas jübilesini ve BM 75. Genel Şura Görüşmelerini, global bir salgının gölgesinde sanal ortamda yapacak.
Dünya başkanları ise Kovid-19 ve New York kentinin 14 gün karantina kuralı yüzünden 22 Eylül’de başlayacak BM tepesine görüntü ileti ile katılacak.
Konut sahibi ülke olması nedeniyle ABD Lideri Donald Trump’ın iştiraki şimdi kesinleşmese de doruğa gelecek tek başkan olması bekleniyor.
BM, bu dorukta 2. Dünya Savaşı’ndan sonra insanlığa karşı en büyük tehdit olarak görülen Kovid-19 salgını başta olmak üzere Suriye’den Libya’ya, Yemen’den Afganistan’a devam eden savaşlar, iklim değişikliği, giderek büyüyen açlık sorunu, mülteciler, ırkçılık ve yabancı düşmanlığı, ABD ve Çin ortasındaki “soğuk savaş” üzere derinleşen global problemlere tahliller arayacak.
Örgüt, birinci sanal doruğunda kendi geleceğini de sorgulayacak
BM tarihinin birinci sanal tepesi, diplomasinin tesirli olması için yüz yüze bağlantının gerekli olduğuna inanan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres için global sıkıntılara ne kadar tahlil olacak ilerleyen günler gösterecek.
Barış ve güvenliği sağlama konusunda başarısız olmakla eleştirilen, her geçen gün aktifliği sorgulanır hale gelen ve giderek zayıflayan BM, bu tepede kendi geleceğini de sorgulayacak.
BM, insani yardımlar konusunda başkan olsa da 50 yılı aşkın süren İsrail-Filistin sorunu, Kıbrıs sorunu, onuncu yılına yaklaşan Suriye krizi ve daha birçok global krize tahlil bulamadı.
Son on yılda BM datalarına nazaran 80 milyon kişi savaş ve çatışmalar nedeniyle mülteci pozisyonuna düştü ve yerlerinden edildi.
Koronavirüs salgınıyla 250 milyondan fazla kişi yıl sonuna kadar aç kalma riski taşıyor.
BM Güvenlik Kurulu, 5 ülkenin çıkarları doğrultusunda kronik çıkmazda
Kurulduğu günden beri 75 yılda bünyesindeki tüm ülkelerin sesi olması ve tüm insanlığı temsil etmesi gereken BM’de, güç ve yetki ise 193 ülkenin temsil edildiği ana organ olan BM Genel Heyeti’nde bulunmuyor.
BM yapısı gereği gücü ve yetkiyi, İkinci Dünya Savaşı’nın galibi, veto hakkı olan beş ülke ABD, İngiltere, Fransa, Çin ve Rusya’nın yer aldığı BM Güvenlik Kuruluna (BMGK) veriyor.
Ekonomik yaptırımlar uygulayabilen, askeri güç kullanma ve konuşlandırma konusunda tek yetki sahibi olan BMGK’nin kararlarının tıpkı vakitte memleketler arası toplumda yasal bağlayıcılığı bulunuyor.
BMGK’nin beş daimi üyesinden hiçbiri güç istikrarlarını değiştirmeye yanaşmıyor ve bu nedenle de kurul, bu ülkelerin çıkarları doğrultusunda kronik bir çıkmaz yaşıyor.
Suriye’den Myanmar’daki Rohingya krizine kadar memleketler arası barış ve güvenliği tehdit eden global meseleler, BMGK’de kimi vakit ABD ve Rusya’yı bazense ABD ve Çin’i karşı karşıya getiriyor ve veto hakkını kullanan bu ülkelerce kilitleniyor.
BM Genel Sekreteri Guterres, dorukta 3 bildiri verecek
Global sıkıntıların ve tekrar global bir kriz olan koronavirüs salgının global iş birliğiyle çözüleceğini savunan BM Genel Sekreteri Guterres, bu tepede dünya başkanlarına üç ileti verecek.
Mart ayında salgınla daha tesirli çaba için global ateşkes daveti yapan Guterres, dünya başkanlarından bu davetinin yıl sonuna kadar gerçeğe dönüştürülmesini isteyecek.
Salgınla çabada birlik ve dayanışma ile Kovid-19 aşısının herkes için erişilebilir olması gerektiği iletisini verecek olan Guterres’in üçüncü iletisi ise iklim değişikliğiyle uğraş olacak.
22 Eylül’de başlayacak sanal BM doruğuna 170 civarı devlet ve hükümet lideri görüntü ileti ile katılacak.
BM 75. Genel Heyet Başkanlığını ise Türkiye’den seçilen birinci isim olan Volkan Bozkır yapacak.
Kaynak: AA
