İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Said Hatibzade, gazetecilere yaptığı açıklamada ABD’nin İran ile yapılan nükleer mutabakat kapsamında Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu (BMGK) tarafından kaldırılan yaptırımları yine yürürlüğe koymasını kıymetlendirdi.
“ABD tarihin yanlış tarafında durdu ve misyonlarını unuttu.” diyen Hatibzade, “ABD argümanlarında yalnızdır. ABD gücün merkezinde yer almasına karşın bu kadar yalnızlaştı, bu da ABD’nin gücünün ne kadar boş olduğunu gösteriyor.” sözlerini kullandı.
Washington idaresinden memleketler arası topluluğa katılması ve misyonuna dönmesi davetinde bulunan Hatibzade, “ABD, asilikten vazgeçerse dünya kamuoyu da onu kabul edecektir.” dedi.
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun kendine hayali bir dünya kurduğunu savunan Hatibzade, “Pompeo aldatma dolu dünyasına girdiği günden bu yana güvenlik sağlanmadı. Dünya ABD’nin adımlarıyla güvensizlik, savaş ve istikrarsızlıktan öteki bir şey görmedi.” değerlendirmesinde bulundu.
ABD idaresi, İran ile yapılan nükleer muahede kapsamında Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu (BMGK) tarafından kaldırılan yaptırımları yine yürürlüğe soktuğunu açıklamıştı.
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, İran’ın nükleer mutabakatta belirtilen yükümlülüklere uymadığını savunarak, “Gösterilen ödünler tarih boyunca bu üzere rejimleri güçlendirmiştir.” sözlerini kullanmıştı.
Pompeo, BMGK’nın 1696, 1737, 1747, 1803, 1835 ve 1929 sayılı kararlarında geçen tüm yaptırımları uygulayacaklarını kaydetmişti.
ABD daha evvel İran’ın, Ortak Geniş Hareket Planı JCPOA’da belirtilen uranyum stokunun 10 kat üzerine çıktığını ileri sürmüş, BMGK’yi de “buna göz yummakla” suçlamıştı fakat nükleer mutabakatın öteki tarafları müzakere yolunu seçmişti.
ABD mutabakattan çekilmişti
Nükleer muahede, İran’ın nükleer faaliyetlerinin denetlenmesi ve düzenlenmesi, bunun karşılığında yaptırımların kaldırılması gayesiyle Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nun (BMGK) daimi üyeleri ABD, İngiltere, Fransa, Rusya ve Çin’in yanı sıra Almanya ve AB ile İran ortasında 2015’te imzalanmıştı.
ABD Lideri Donald Trump’ın idareye gelmesiyle Washington muahededen çekilmiş ve İran’a yine yaptırım uygulamaya başlamıştı. Muahedenin öteki taraflarından Washington’u durdurmasını isteyen fakat bunda başarılı olamayan İran, Temmuz 2019’da nükleer mutabakatın birtakım hususlarını, 5 Ocak’ta da mutabakattan kaynaklanan tüm taahhütleri askıya aldığını açıklamıştı.
ABD, BMGK’nın İran’a 13 yıldır uyguladığı ve 18 Ekim’de sona erecek silah ambargosunu yenilemek istiyor. Bu eforu geçen ay başarısızlıkla sonuçlanan ABD, İran’ın nükleer muahede kapsamındaki taahhütlerini askıya almasını münasebet göstererek kurulun 2231 sayılı kararı ile kaldırılan tüm yaptırımların tekrar uygulanmasına imkan tanıyan mekanizmayı hayata geçireceği tehdidinde bulunmuştu.
İran ile birlikte mutabakatın taraflarından AB, Rusya ve Çin ise ABD’nin İran ile yapılan nükleer muahededen 2018’de çekildiğini ve mutabakata taraf olmayan bir ülkenin yaptırımların yine devreye sokulmasına imkan veren mekanizmayı hayata geçiremeyeceğini belirtiyor.