Sandıktan kaos çıkabilir
ABD’de bugün yapılacak 59. başkanlık seçimleri için yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle 80 milyona yakın kişinin postayla oy …
ABD’de bugün yapılacak 59. başkanlık seçimleri için yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle 80 milyona yakın kişinin postayla oy kullanacak olması, kullanılan posta oylarının sayım sürecindeki farklılıklar ve seçim sonuçlarının 3 Kasım gecesi netleşmeme ihtimali üzere nedenlerden ötürü ülkeyi yakın tarihinin en şiddetli seçim süreci bekliyor. Seçimim sonucunun 3 Kasım gecesi belirlenememesi halinde sokaklarda ve siyasi sistemde kaos yaşanabileceği tasası hakim. Seçimi kimin kazandığına dair kararın mahkemede neticelenmesi de ihtimaller ortasında. Şimdiye kadar 93 milyondan fazla seçmenin ‘erken oy’ hakkını kullandığı belirtiliyor
İŞTİRAK REKORU KIRILABİLİR
Bu şahısların 59 milyondan fazlasının posta yoluyla, 34 milyondan fazlasının da birebir erken seçim merkezlerine giderek oyunu kullandığı belirtiliyor. ABD’de yalnızca erken kullanılan oylarla 2016’daki toplam kullanılan oy sayısının yaklaşık yarısına ulaşıldığı ve Cumhuriyetçi seçmenlerin büyük oranının oy için 3 Kasım’ı beklediği göz önüne alındığında, bu yılki seçimlere iştirakin son vakitlerin rekoru kırılabileceği belirtiliyor.
POSTAYLA OY KAOSU GETİREBİLİR
ABD’de uzun vakittir var olan “posta yoluyla oy kullanma” prosedürünün, salgın nedeniyle neredeyse seçmenlerin yüzde 70’ini kapsayacak biçimde genişletilmesinin, bu oyların seçim sonuçlarının şekillenmesinde kıymetli rol oynaması bekleniyor. Posta yoluyla oy kullanma sürecinde, kimi eyaletlerin 3 Kasım gününe kadar oy sayım sürecine başlayamaması ve birtakım eyaletlerin seçim gününden sonra da gelen onaylı oyları kabul edecek olması ise hem yeni tartışmaları doğurarak hem de seçim sonuçlarının gecikmesi ihtimalini beraberinde getirerek süreci daha da kaotik hale sokuyor.
SALINCAK EYALETLER BELİRLEYİCİ OLACAK
Eyaletlerde postayla oy talep etme ve oy pusulalarının adreslere gönderilmesi süreçleri, tüm eyaletlerde sona ermiş durumda. Seçimin yazgısını belirleyecek “Salıncak Eyaletler” diye nitelenen kritik eyaletlerden Florida’da, 3 Kasım’dan sonra seçim merkezlerine ulaşan ve posta yoluyla kullanılan oylar kabul edilmeyecek. Seçim sonuçlarının baş başa çıkması durumunda, Florida’nın 29, Pennsylvania’nın ise 20 Seçiciler Heyeti Delegesi, muhtemelen seçimlerin mukadderatını belirleyecek.
AVUKATLARI DEVREYE GİRECEK
ABD Lideri Donald Trump, 3 Kasım gecesi sonuçlar belirlenmezse avukatlarının devreye gireceğini belirtmesi ülkede tansiyonu artırdı. Trump, bugün yapılacak başkanlık seçiminde oy sayımının tıpkı gün bitmemesi durumunda avukatlarının devreye girebileceğini söyledi. ABD’de altı eyalet, 3 Kasım’dan sonra postayla gelecek oyları kabul ediyor. Bunlar Pennsylvania, Iowa, Minnesota, Nevada, North Carolina ve Ohio. Kimileri 13 Kasım’a kadar oy kabul eden eyaletlerde adayların birbirine yakın oy alması durumunda kazananı öğrenmek için postayla gelecek oyları beklemek gerekebilir. Böyle bir durumda Trump’ın seçim kampanyasının mahkemeye başvurarak oy sayımını durdurma yoluna gidebilir.
ANAYASAL KRİZ YAŞANABİLİR
ABD’de bir müddettir gündemde olan mevzulardan birisi de bu. Lider Trump’ın kendisiyle yapılan birtakım mülakatlarda kaybetmesi halinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini net bir lisanla söylememesi bu mevzudaki tartışmaların şiddetlenmesine yol açtı. ABD Anayasası’na nazaran, lider seçimlerinde sorun yaşanması halinde Yüksek Mahkeme ve Kongre’nin devreye girmesi öngörülüyor. Daha evvel 2000 yılındaki seçimler Yüksek Mahkeme’ye taşınmıştı. Mahkeme, Florida eyaletindeki oy sayımıyla ilgili Cumhuriyetçi Parti adayı George W. Bush lehine karar vermiş ve Demokrat Parti adayı Al Nazaran da mevzuyu Kongre’ye taşımayarak, yenilgiyi kabul etmişti. Trump kendi periyodunda yaptığı 3 atamayla 9 üyeli Yüksek Mahkeme’de 3 liberal yargıca karşı muhafazakar yargıç sayısı 6’ya yükseldi.
