Araba sevdası bütçeyi uçurdu
Şebnem TURHAN Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı datalara nazaran ağustos ayında merkezi idare bütçesi 28 milyar 220 milyon lira fazla …
Şebnem TURHAN
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı datalara nazaran ağustos ayında merkezi idare bütçesi 28 milyar 220 milyon lira fazla verdi. Geçen yıl ağustosta bütçe 576 milyon lira fazla vermişti. Bütçe fazlasının yüzde 4.797 artmasının gerisinde yatan neden ise Özel Tüketim Vergisi gelirlerindeki artış ile bütçe masraflarındaki gerileme oldu. Bilhassa ağustos ayında geçen yılın birebir ayına nazaran yüzde 134 artan otomotiv satışlarının tesiriyle Motorlu Taşıtlar Vergisi geliri yüzde 370,3 arttı. ÖTV’nin tüm kalemlerinde yüksek artışlar yaşanmasına karşın otomotivdeki artış öne çıktı.
Hazine’nin datalarına nazaran ağustosta bütçe sarfiyatları 80.3 milyar TL oldu ve geçen yıla nazaran yüzde 14,3 azalma gösterdi. Bütçe gelirleri yüzde 15,1 artışla 108.6 milyar TL’ye çıktı. Böylelikle bütçe fazlası 28.2 milyar TL’ye yükseldi. 2019 Ağustos ayında 11 milyar 442 milyon TL faiz dışı fazla verilmiş iken 2020 Ağustos ayında 40 milyar 122 milyon TL faiz dışı fazla verildi.
Cari transferlerde sert düşüş
Bütçe masraflarındaki düşüşün kaynağı ise cari transferler masrafındaki azalma. Bütçe sonuçlarına nazaran mal ve hizmet alım sarfiyatları yüzde 5,2, cari transferler yüzde 30,8, sermaye masrafları yüzde 40,4, sermaye transferleri ise yüzde 70,3 azaldı. Borç verme masraflarında düşüş ise yüzde 22,8 olarak gerçekleşti. Cari transferleri oluşturan sarfiyatlar ortasında yer alan kamu bankaları ve KİT’lerin geçen yıla nazaran misyon ziyanları artarken devletin toplumsal güvenlik katkısında geçen yıla nazaran azalma ve ziraî takviye ödemelerinde gerileme yaşandı. Bu da cari transferler kaleminde düşüş yarattı.
Iktisattaki canlanma etkiledi
Bütçede vergi gelirlerinin genelinde yükseliş yaşandı. Gelir Vergisi gelirleri yüzde 5,3, Kurumlar Vergisi yüzde 62,5, dahilde alınan KDV yüzde 56,6, ÖTV yüzde 67,1, BSMV yüzde 34,8 arttı. En dikkat çeken ise ÖTV gelirlerindeki artış oldu. Birtakım kalemlerin vergi oranlarında artışla gelse de bu büyüme Motorlu Taşıtlar Vergisi’nde ise ÖTV oranı artışı öncesi büyük bir ölçüye ulaşıldı. MTV’de artış yüzde 370,3 ve ağustos geliri 3.8 milyar lira. Kolalı gazozlarda yüzde 93,5, petrol eserlerinde yüzde 33,5,dayanıklı tüketim mallarında yüzde 171,8 gelir artışı kaydedildi.
