Dolar zirvede, gözler Merkez’de: GLP faizi yüzde 12’ye çıkar mı?
ŞEBNEM TURHAN Global piyasalar koronavirüsde ikinci dalga ile kısıtlama tasaları ve dünyanın dev bankalarına yönelik soruşturma haberleriyle …
ŞEBNEM TURHAN
Global piyasalar koronavirüsde ikinci dalga ile kısıtlama tasaları ve dünyanın dev bankalarına yönelik soruşturma haberleriyle sert çakılırken küresel manada dolar endeksi güçlendi. Avrupa ve ABD’de yüzde 3’ü aşan kayıp yaşayan borsalar bilhassa havayolu ve bankacılık şirketlerinin öncülüğünde düştü. Türkiye’de ise Borsa İstanbul’da kayıp Avrupa’ya göre hudutlu kalırken bankacılık endeksinde düşüş daha süratli oldu. Global piyasalarda riskten kaçış eğiliminin belirginleştiği ve kritik Merkez Bankası faiz kararının beklendiği haftanın birinci gününde dolar 7.63 lirayı geçerek yeni rekorunu kırdı. Euro/TL ise 8.99 lirayı gördü ve 9 lira düzeyine dayandı.
Türk Lirası’nın günlük bedel kaybı yüzde 1’e aşarken birçok gelişmekte olan ülke para ünitelerinde de dolara karşı paha kayıpları gözleniyor. Türk Lirası’nda 1 haftalık paha kaybı da yüzde 2’yi gördü. Global piyasalardaki bu satış dalgasının birkaç gün daha sürmesini bekleyen analistler zati kritik olan Merkez Bankası Para Siyaseti Konseyi toplantısının daha da kıymetli hale geldiğini vurguladı. Siyaset faizinde değişiklik beklenmezken Türk Lirası’ndaki paha kaybının Merkez Bankası’nın üzerindeki faiz baskısının arttığına işaret edildi.
GLP faiz oranı yüzde 12’ye çıkarılabilir
Memleketler arası yatırım bankaları da yayımladıkları raporda Merkez Bankası’nın siyaset faizinde bir artış beklemediklerini belirtti. J.P. Morgan, TCMB’nin resmi bir faiz artışından kaçınmaya devam etmesini ve faiz koridorunu fiyat ve finansal istikrar riskleriyle başa çıkmada kullanmasını bekliyor. Kurumun raporunda bu nedenle, yüzde 8,25’lik siyaset faizinin bu haftaki PPK toplantısında büyük olasılıkla değişmeyeceğini, lakin, TCMB’nin likiditeyi sıkılaştırmak ve gerekirse efektif fonlama faizini artırmak için daha fazla alan sağlamak maksadıyla koridorun üst bandını (yüzde 11,25’lik geç likidite penceresi faiz oranı) artırma mümkünlüğünün giderek arttığını iddia etti. J.P. Morgan, bunun manalı olması için en az 100 baz puanlık bir artış olması gerektiğini düşünüyor. Kurum, bunun resmi bir faiz artışı kadar tesirli olmayacak olsa da, tekrar de TCMB için biraz nefes alma alanı sağlayabileceğini vurguladı.
Goldman Sachs da Merkez Bankası’nın bu hafta siyaset faizini sabit tutması fakat faiz koridorunun üst bandını yüzde 11,25’ten yüzde 12’ye çıkarmasını beklediğini açıkladı. Goldman, iktisat idaresinin rekabetçi TL telaffuzlarına de dikkat çekerek TL’deki bedel kayıplarının bir ölçüde tolere edilebileceğine de dikkat çekti. Kurum, “Rezervler üzerindeki baskı, siyasetin bariz formda sıkılaştırılmaması halinde devam edecek. Yılsonuna kadar siyaset faizinin yüzde 12’ye 2021 ortasına kadar yüzde 14’e yükseltilmesini bekliyoruz” görüşüne yer verdi.
Öte yandan Türkiye’nin beş yıllık kredi iflas takası (CDS) primi ise 500-550 baz puan ortasındaki seyrini sürdürüyor. 5 yıllık CDS Moody’s not indirimi akabinde dalgalanıp tekrar 500 puana yanlışsız düşüşten sonra yine yükselişe geçti. CDS primi haftanın birinci süreç günü 557 puan düzeyindeydi.
TL mevduata stopaj ve etkin rasyosu
Merkez Bankası’nın sıkılaştırma adımları devam ederken analistler TL’deki paha kaybını yavaşlatacak öteki atılımların de yapılmasını bekliyor. Merkez Bankası’nın adımlarını destekleyecek biçimde öncelikle etkin rasyosu uygulamasının daha da gevşetilmesi yahut kaldırılmasını öneren analistler TL mevduattaki yüzde 15 stopajın da azaltılması gerektiğini vurguluyor. Yurtiçi yerleşiklerin ağır dolarizasyonunun önüne geçilebilmesi için de mevduat faizlerinde enflasyonun üzerine çıkılması gerektiği belirtiliyor.
Fonlama maliyeti yüzde 11 yolunda
Merkez Bankası likidite idaresi kapsamında klâsik repo ihaleleriyle yaptığı sıkılaştırma adımlarını haftanın birinci süreç günü de sürdürdü. Merkez Bankası klâsik metotla 10 milyar TL fonlama sağladı. İhalede en düşük kolay faiz yüzde 11,26, ortalama yüzde 11,29, en yüksek yüzde 11,40 oldu. TCMB klâsik usullü ihalelerde fiyatı 17 Ağustos’tan beri 10 milyar TL olarak belirliyor. Buna tek istisna geçen hafta bir defa 5 milyar TL sağlanması olmuştu. TCMB’nin piyasaya sağladığı yüklü ortalama fonlama maliyeti 16 Temmuz’da siyaset faizinin 90 baz puan altına yani yüzde 7,34’e kadar gerilemişti. Fonlama maliyeti pazartesi itibariyle yüzde 10,61 düzeyindeydi. Merkez Bankası Para Siyaseti Şurası toplantısı olmaksızın fonlama maliyetini yüzde 11,25’e kadar çıkarabiliyor. Sıkılaştırmanın üst hududunda ise geç likidite penceresi faizi belirleyici rol oynuyor. Geçen hafta boyunca yüzde 11,25 düzeyindeki geç likidite penceresi depo ve repo piyasasında GLP kullanım barizleşti. TCMB, pazartesi günü GLP repo imkanı yoluyla piyasaya 3,85 milyar TL verdi.
