İmar planı değişikliğinde “değer artış payı” düzenlemesi

Kurum ve kuruluşların, meslek odalarının ve üniversitelerin görüşleri alınarak hazırlanan yönetmelikle 20 Şubat 2020’de yürürlüğe giren, plan değişikliklerinden kaynaklı kıymet artışının kamuya kazandırılmasını sağlayan İmar Kanunu kararı doğrultusundaki adap ve asıllar belirlendi.

Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle uygulama imar planı değişikliği sonucu taşınmazda meydana gelecek paha artışının bedel artış hissesi olarak kamuya kazandırılmasında bu hissenin kapsamı, tespiti, katılaşması, ödenmesi ve dağıtımına ait iş ve süreçler ile başka iş ve süreçler düzenlendi.

Bakanlıktan edinilen bilgiye nazaran, yapılan düzenlemelerle bundan sonra parsel bazında nüfusu, yapı yoğunluğunu ve kat adedini artıran plan değişiklikleri yapılamayacak. Parsel bazında yürürlükteki imar planının şartlarını değiştirmemek kaydıyla yalnızca işlev değişikliği yapılabilecek ve bu bedel artışına tabi olacak.

Böylece parsel bazındaki plan değişiklikleri sonucunda plan bütününden bağımsız, donatı alanları olmayan, kent estetiğine uymayan, insan ölçeğini gözetmeyen yer kalitesi düşük yapılaşmaların da önüne geçilmesi hedefleniyor.

1000 metrekareden küçük imar adalarında plan değişikliği yapılamayacak

Yönetmelik kapsamında 1000 metrekareden küçük imar adalarında plan değişikliği yapılamayacak. Plan değişiklikleri plan bütünlüğünü bozmayacak, 1000 metrekare ve daha büyük imar adalarında, maliklerin tamamının talebi üzerine ada bazında nüfusu, yapı yoğunluğunu, kat adedini artıran, işlev değişikliği getiren plan değişiklikleri lakin muhtaçlık duyulan donatı alanlarını 500 metrelik yarıçap içinde sağlaması halinde yapılabilecek. Bu, paha artışına tabi olacak.

Donatı alanlarını 500 metre yarıçap içerisinde karşılayamayan plan değişiklikleri ise yapılamayacak.

Bu biçimde ada bazında plan değişiklikleri ile silüet bozulmalarının önüne geçilecek, gereksinim duyulan toplumsal ve kültürel donatı alanları eksiklikleri giderilecek.

Bedel artışının tamamı kamuya döndürülecek

Yönetmelik kapsamında plan değişikliğinden kaynaklı paha artış hissesi fiyat takdir komitelerince arsa pahası üzerinden hesaplanacak ve tamamı kamuya döndürülerek, kentsel dönüşüm ve altyapı harcamalarında kullanılacak.

Paha artış payınının dağılımı şu formda olacak:

“Büyükşehir belediyesinin olduğu vilayetlerde yüzde 25’i büyükşehir belediyesine, yüzde 25’i ilgili ilçe belediyesine, yüzde 25’i bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına, yüzde 25’i Hazineye. Büyükşehir belediyesi olmayan vilayetlerde yüzde 40’ı imar planı değişikliğini onaylayan yönetime, yüzde 30’u bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına, yüzde 30’u Hazineye aktarılacak.

Bakanlıkça onaylanan imar planı değişikliğinden kaynaklanan bedel artışının yüzde 75’i bakanlığın Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına, büyükşehir belediyesinin olduğu vilayetlerde yüzde 15’i büyükşehir belediyesine, yüzde 10’u ilgili ilçe belediyesine, büyükşehir belediyesi olmayan yerlerde ise Bakanlık hissesinin dışındaki kalan paha artış hissesinin tamamı plan değişikliğinin yapıldığı yerdeki ilgili yönetime, imar planı değişikliğinin öbür genel bütçeli yetkili yönetimlerce onaylanması durumunda ise bedel artış hissesinin tamamı Hazine hesabına aktarılacak.”

Riskli alan ve rezerv yapı ilan edilen alanlarda bedel artış hissesi alınmayacak

Kentsel dönüşümde parsel bazlı dönüşüm yerine, ada bazlı dönüşümü teşvik etmek maksadıyla, riskli alan ve rezerv yapı ilan edilen alanlarda kıymet artış hissesi alınmayacak.

Riskli yapı taşınmazlarında ise yürürlükteki planında belirtilen emsale temel inşaat alanının 1,5 katına kadar olan plan değişikliklerinde bedel artış hissesi uygulanmayacak.

Kamu yatırım ve kamu mülkiyetindeki alanlarda ve mazbut vakıf mülkiyetindeki alanlarda da bedel artış hissesi alınmayacak.