Makine İhracatçıları Birliği’nden (MAİB) yapılan açıklamaya nazaran, ocak-ağustos periyodunda bölümün ihracatı yüzde 10,6 daralarak 10,4 milyar dolar olarak gerçekleşti. Kesimin toplam kaybı, son 12 aylık devirde yüzde 5,9 düzeyinde kaldı.
Kesimin ana pazarları olan Almanya, ABD, İngiltere, İtalya ve Fransa pandemiden en fazla etkilenen ülkeler olurken, kelam konusu 5 ülkenin ihracatı birinci 6 ayda yüzde 19, ithalatı da yüzde 16 düştü. Türkiye’nin makine ihracatının yüzde 40’ını yaptığı bu 5 ülkedeki ihracat kaybı ise yüzde 14 oldu.
Bölüm, geçen ay ise 1,3 milyar dolar ihracat gerçekleştirdi.
“ARTIK MAKİNE KESIMINE KAYITSIZ KURALSIZ SAHİP ÇIKMA ZAMANI”
Açıklamada görüşlerine yer verilen MAİB Lideri Kutlu Karavelioğlu, bugüne kadar dünya makine ticareti arttığında herkesten fazla ihracat artışı gerçekleştirdiklerini, daralma devirlerinde ise herkesten az düşüş yaşadıklarını belirtti.
Şartlar ne olursa olsun Türkiye makine kesiminin dünyadaki rakiplerinden daha güzel performans ortaya koyduğunu vurgulayan Karavelioğlu, şunları kaydetti:
“Rakamlar, milletlerarası rekabet gücümüzün ispatı. Ama biz bu dataları tek başına kâfi bulmuyoruz. Ülkemizin makine imalatçılarımızın mevcut üretim kapasitesini azami ölçüde kıymetlendirerek sonlu döviz kaynaklarını verimli kullanması gerektiğine inanıyoruz.
Ağustos ayında bu gereksinim yeterlice görünür hale geldi. Ellerindeki sipariş durumunu sorduğumuz imalatçılarımızın büyük kısmı, önümüzdeki 3 ila 9 ay ortasındaki sürecin dal için çok kuvvetli geçeceğini belirtti. Bugün prestijiyle telafi edilemez bir hasarımız yok lakin artık makine dalına kayıtsız koşulsuz sahip çıkma vakti.”
“PASTA KÜÇÜLDÜ LAKIN TÜRK MAKİNE BÖLÜMÜ KAYBINI EN AZ DÜZEYDE TUTACAK”
Kutlu Karavelioğlu, yıl sonuna kadar dünya makine ticaretindeki daralmanın 500 milyar doları bulacağını lakin bundan bu türlü teknolojisi yüksek eser kümelerinin önünün daha da açılacağını, Türkiye’nin bu mevzuda avantajlı olduğunu belirtti.
Pasta kıymetli ölçüde küçülse de Türk makine dalının sert rekabete karşın kaybını en az düzeyde tutacağını aktaran Karavelioğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Çünkü Türkiye’de çok güçlü bir üretim altyapısı var. 36 OECD üyesi içinde, makine ihracatında en yüksek yerli katma paha oranına sahip 6’ncı ülkeyiz. Japonya’nın yüzde 90 ile birinci olduğu sıralamada biz yüzde 76,7 ile Almanya’nın çabucak akabinde geliyoruz. Bu durum, dünyada çökmekte olan tedarik zincirlerinden rakiplerimiz kadar etkilenmeyişimizin de sebebi. Bu muvaffakiyet, bizi bir konfor alanına hapsetmiyor. Zira yerlileşememiş gereksinimlerimiz için rakiplerimize kaynak aktarmayı sürdürüyoruz. Yerlilik oranımızı doruğa taşımamızın şartı, nitelikli çelik ve endüstriyel elektronikte yerli arzın oluşmasıdır.”
“TOPLAM KAPASİTELERİN ÜÇTE BİRİ HALA BOŞTA”
MAİB Lideri Karavelioğlu, imal ettikleri makineleri dünyanın 200 ülkesine ihraç ettiklerini belirterek, “Mühendislik kalitemizi günbegün artırarak teknolojik rekabetimizi daima üste taşıyoruz. Ülkemizin makine dalının sağladığı rekabet gücünü gerisine alması gerekiyor ama toplam kapasitemizin üçte biri hala boşta bekliyor.” sözlerini kullandı.
Dünya makine ithalatının yüzde 19 azaldığı yılın 7 ayında Türkiye’nin makine ithalatının yüzde 1,5 artarak 14,4 milyar dolara ulaştığını ve makine dış ticaret açığının da 5 milyar dolara yaklaştığını bildiren Karavelioğlu, şunları kaydetti:
“2020 yılının birinci 6 ayında toplamları 82 milyar TL’yi bulan 4 binden fazla yatırım teşvik dokümanı verildi. Bu yatırımlar kapsamında 5,5 milyar dolarlık yabancı makine ve teçhizatın hami önlemlerden muaf olarak ithaline de onay verilmiş oldu. Yerli ve gümrük süreçleri evvelden yapılmış ithal makineler için tahsis edilen kıymet ise 34 milyar TL’nin altında kaldı.
Yatırım teşvik sistemi ile sağlanan avantajlar, kur riskine karşın yatırımcıyı ithal makineye yönlendiriyor. Büyük proje ve bilhassa de sınai yatırımlarda yerliliği özendiren, destekleyen sistemlerin hayata geçemeyişi büyük zaaf oluşturuyor.”