Araç ve yolculuk paylaşımı gibi mobilite çözümler sektörün geleceğini belirleyecek
Ortalarında Türkiye’nin de olduğu 15 ülkede, yaşları 18 ile 65 ortasında değişen 10 bin şahısla gerçekleştirilen araştırma, tüketicilerin …
Ortalarında Türkiye’nin de olduğu 15 ülkede, yaşları 18 ile 65 ortasında değişen 10 bin şahısla gerçekleştirilen araştırma, tüketicilerin arabalar ve yeni mobilite uygulamalarıyla ilgili niyetlerine yer veriyor. Rapor jenerasyonlar ortası fark ve benzerlikleri ortaya koyarken, coğrafik değişikliklere bağlı olarak araba sahiplik oranları ve alışkanlıklarındaki farklılıkları da gözler önüne seriyor.
Otomotiv sanayisi, teknolojik, çevresel ve toplumsal açıdan yaşadığı zorluklara rağmen, yasal düzenlemelerle daima değişip gelişiyor ve kurallar her kıtada farklılıklar gösteriyor. TEB Cetelem, her yıl Cetelem Araştırma Merkezi’nin takviyesiyle bölümde farklı hususlarda hazırlanan, “Mobilite, Coğrafya, Nesiller – Otomotiv Dünyasındaki Bölünme” başlıklı 2020 raporunda arabaların rol ve kullanım hallerinin, kent merkezinde mi yoksa kırsal kesimde mi yaşandığına ve ayrıyeten şahısların yaşına ve yaşadığı ülkeye bağlı olarak değiştiğini gösteriyor. Araştırma otomotiv dünyasında bir bölünmenin var olduğunu ortaya koyarken, şoförlerin mevcut muhtaçlık ve beklentilerinin çok değişken olduğuna ve bunların karşılanabilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
TEB Cetelem Genel Müdürü Gamze Halide Berberoğlu Cetelem Gözlemevi 2020 raporunun arabanın uzun yıllar daha hayatımızda kıymetli bir rol alacağını gösterdiğini belirterek, şöyle konuştu:
“Cetelem Gözlemevi araştırması, otomotiv bölümünün daima geliştiğini ve değişim gösterdiğini gözler önüne seriyor. Bilhassa Avrupa’da karbondiyoksit emisyonlarının azaltılmasına yönelik amaçlar, otomotiv üreticilerinin üretimlerini bu kriterlere uygun hale getirmek için baskı altına sokuyor. Gayelerini gerçekleştirmek zorunda olan üreticilerle birlikte elektrikli ve hibrit modellerin yaygınlaşması da kaçınılmaz oluyor. 2019 Cetelem Gözlemevi araştırmasına verilen yanıtlardan yola çıkarak, 2030 yılında satılacak elektrikli araçların klasik araçlara oranının ortalama yüzde 25’ler düzeyinde olacağı kestirim ediliyor. Bu iddiaların gerçekleşmesi için araba üreticilerinin çok değişken olan şoförlerin mevcut muhtaçlık ve beklentilerini de karşılayacak tahliller üretmesi gerekiyor.”
Araba satın alma maliyetinin yanı sıra, yakıt, sigorta, bakım masrafları üzere kullanım maliyetlerinin de yüksek olmasının şahısları farklı tasarruf yolları uygulamaya yönlendirdiğini belirten Berberoğlu, araç sahiplerinin araçları üzerinden para kazanma yollarını değerlendirmeye başladıklarını söyledi. Berberoğlu; “Araç ve seyahat paylaşım üzere yeni mobilite tahlilleri, arabalar üzerine reklam alma ya da arabalarına yerleştirilen sensörler aracılığıyla ferdî datalarını satma prosedürlerini ön plana çıkarıyor. Genç jenerasyonlar, teknolojiye çok aşina olmayan 55 yaş ve üzerinin tersine gelecekte dijital teknolojilerle reklam dayanağı alarak fiyatsız ve kaliteli hizmet sunan tahlillerle fiyatsız arabaların var olacağına inanıyor. Arabalar bir gün fiyatsız olabilecek mi bilemiyoruz ancak o vakte kadar etraf dostu ve düşük maliyetli teknolojilerin ve yeni mobilite tahlillerinin kesimde yaygınlaşması kaçınılmaz görünüyor” diye konuştu.
Türkiye’de araba sahipliğinin her 1000 bireyde 200 adet civarında olduğunu belirten Berberoğlu, “Bu sebeple Türklerin araç paylaşımı, seyahat paylaşımı üzere yeni otomobilite kavramlarını çabuk benimsemesi, kısa ve uzun seyahatlerde tercih etmesi şaşırtan değil. Çoğunlukla büyük kentlerde araç sahipliğinin ağır olması kırsal bölgelerde araç sayısında artış potansiyelinin yüksek olduğunu gösteriyor” dedi. Berberoğlu, kelamlarına şöyle devam etti:
“Pandemi ile birlikte otomotiv kesimi, seyahat ve araç paylaşım tahlilleri en çok etkilenen dallar oldu. Kısıtlamaların azalması ve yeni olağana dönüşle birlikte bireylerin toplu taşıma yerine araba sahipliğine yöneldiğini gözlemliyoruz. Yeniden bu devirde firmaların sunduğu dijital tahlillerin ön plana çıkacağını ve araç satın alımlarında değerli bir rol oynayacağını öngörüyoruz. TEB Cetelem olarak dijital ve yenilikçi tahlillerimizle iş ortaklarımızın ve müşterilerimizin gereksinimlerini ön planda tutmaya devam ediyoruz.”
Mobilite tahlilleri arabalara alternatif olarak öne çıkıyor
Cetelem Gözlemevi 2020 araştırmasında; arabanın mali yükünün fazla olmasından ötürü toplu taşıma, seyahat ve araç paylaşımı üzere mobilite tahlillerin araba sahibi olmanın kıymetini azalttığına dikkat çekiliyor. Bu mevzuda kentsel bölgede yaşayanlar ve mobilite tahlillerinin pek var olmadığı kırsal kesitler ortasında görüş ayrılıkları bulunuyor. Kırsal kesitlerde ise toplu taşıma seçenekleri gereğince gelişmiş olmadığından araba sahipliği değerini koruyor.
Cetelem Gözlemevi araştırmasına katılanların beyanlarından elde edilen sonuçlara nazaran her 10 şahıstan 6’sı arabaları olmadan yaşamaya hazır olduklarını belirtiyor. Toplu taşıma ağlarının gelişmiş olduğu kentsel bölgelerde bu oran artıyor. Toplu taşıma gençlerin ve kentlilerin gözünde arabaya önemli bir rakip olarak görülüyor. Toplu taşıma, yaygın olduğu mega kentlerde arabaya alternatif olarak öne çıkıyor.
Türkler, araç ve seyahat paylaşım uygulamalarını dünya ortalamasının üzerinde tercih ediyor
Araştırmada araç ve seyahat paylaşımı üzere yeni mobilite tahlillerinin gitgide yaygınlaştığı ve araba maliyetlerini düşürmek için önemli bir alternatif olarak ortaya çıktığı gözlemleniyor. Yeni mobilite yaklaşımlarının büyük araba markaları tarafından yaratılması, arabaların geleceklerini sürüş paylaşımı ve otomobil paylaşımı üzere yeni uygulamalar etrafında inşa edeceği gerçeğini gözler önüne seriyor.
Arabalar yeni paylaşım prosedürleri düşünüldüğünde yalnızca masraf kalemi olmaktan çıkıp, gelir kaynağına dönüşüyor. Türkiye’de her üç bireyden ikisi araç paylaşımına açık olduğunu söylüyor ve aylık 105 Euro üzere bir fiyat karşılığı arabalarını araç paylaşımına açabileceklerini belirtiyor.
Tüketicinin arabaya ilgisi değişmedi
Cetelem Gözlemevi’nin 2020 araştırması ile 2017’de yayınlanan “Otomobilimi Seviyorum” araştırması karşılaştırıldığında ise ortadan geçen üç yıl içinde tüketicilerin arabalara olan ilgisinin pek değişmediği görülüyor. 2017 tarihli Cetelem Gözlemevi araştırması, 10 şoförden 9’unun araçları hakkında olumlu ya da çok olumlu görüşlere sahip olduğunu vurgularken, 10 şoförün 8’i ise arabaları olmadan yapamayacaklarını belirtmişti. 2020 yılı “Mobilite, Coğrafya, Nesiller – Otomotiv Dünyasındaki Bölünme” araştırması sonuçlarına nazaran katılan her 10 şahıstan 8’i araçlarına bağlı olduğunu belirtti.
Araba sahiplik oralarında son yıllarda gözlemlenen artış da arabalara olan bağlılık ve sevginin göstergesi olarak karşımıza çıkıyor. Batı dünyasındaki büyük kent merkezlerinde azalan araba sahiplik oranlarına rağmen, sahiplik oranlarının arttığı Çin, Güney Afrika, Brezilya ve Türkiye emsal özellik göstererek otomotiv kesimini etkileyen coğrafik bölünmeyi temsil ediyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde ise araba sahiplik oranı en yüksek düzeyde bulunuyor.
2020 Cetelem Gözlemevi araştırma sonuçları jenerasyonlar ortası arabalara olan bağlılık farklarını da ortaya koyuyor. Y jenerasyonunun, 55 yaş ve üzeri bireylere kıyasla araçlarına daha bağlı olması arabaların gençlerin hayatındaki yeri ile irtibatlı olarak açıklanıyor. Nesiller ortası bu fark en bariz olarak Çin’de görülüyor. Türkiye’de ise gençler yüzde 85 oranında arabalarına bağlı olduklarını belirtirken, 55 yaş ve üzeri araba sahipleri yüzde 76 oranında bağlılık gösteriyor. Bu oranlar dünya ortalamasının az da olsa üzerinde seyrediyor.
Arabalar insanların düşlerini süslemeye devam ediyor
Şoförler, araç sahibi olmaya devam nedenleri sorulduğunda, pragmatik olmaktan çok idealist görüşler ileri sürerken, iştirakçilerin yüzde 59’u arabanın kendilerine verdiği özgürlük hissinin bu kararda tesirli olduğunu belirtiyor. İştirakçilerin yüzde 38’i arabalarını sevdiğini belirtirken, yüzde 23’ü arabaları olmadan yaşamayı düşünemediklerini iletiyor. Türkiye’de ise araba sahibi olmaya devam etme nedeni olarak özgürlük hissini sevme görüşü öne çıkıyor.
Ankete katılanlara araba sahibi olmak ile ilgili fikirleri sorulduğunda ise farklı görüşler belirtilirken, yüzde 39’u araba sahibi olmayı elzem bir ulaşım biçimi olarak görüyor. Araba sahibi olmayı özgürlük ve zevk ile ilişkilendiren şoförlerin yanı sıra giderek artan mali bir yük olarak görenlerin oranı da epey fazla. Türkiye’de “otomobil elzem bir ulaşım şeklidir” görüşü ağır basıyor.
Araştırma sonuçlarına nazaran iştirakçilerin yüzde 50’si arabanın muhakkak gerekli olabileceği durumlar olduğunu düşünüyor. Bu görüş Çin’de yüzde 61 ile son derece yaygın, Türkiye’de ise bu oran yüzde 26.
Arabalar etraf kirliliğinin temel nedenlerinden biri olarak görülüyor
Araştırmaya katılanların yüzde 66’sı arabaları bir numaralı kirlilik kaynağı olarak görüyor. Türkiye’den araştırmaya katılanların yüzde 89’u arabaların etraf kirliliğinin temel nedeni olduğunu düşünürken, dünya ortalamasının da yüzde 23 üzerinde görüş bildirdikleri görülüyor.
Fakat iştirakçilerin yalnızca yüzde 3’ünün araba sahibi olmanın etrafa karşı saygısızca ve ziyanlı olduğuna inandığı göz önüne alınacak olursa, şoförlerin kendilerinden fazla kullandıkları araçların etraf dostu olması gerektiğini düşündüğü sonucu çıkartılabilir.
İştirakçilerin yüzde 26’sı arabanın düşük ekolojik ayak izine sahip olması gerektiğini belirtirken, bilhassa kentlerde tabiat dostu tercih olan hibrit ve elektrikli araba satın alma eğilimlerinde artış gözlemleniyor. Akaryakıtlı araba almak isteyenler hala çoğunluğu oluştursa da giderek daha fazla kişi hibrit ve elektrikli arabaları tercih ediyor. Dizel arabaların egemenliği ise son bulmuş üzere gözüküyor. Etrafa uyumlu arabalar kelam konusu olduğunda Türk iştirakçiler hibrit arabaları yüzde 47 oranında tercih ederken, elektrikli arabaları tercih edenlerin oranı yüzde 35.
Hibya Haber Ajansı
