Tütün ihracatında hedef 1 milyar dolar
Türkiye’nin klasik ihraç eserlerinden tütün, Türkiye’de farklı coğrafyalarda üretilen, yaklaşık 56 bin üretici ailenin geçim kaynağı olan bir …
Türkiye’nin klasik ihraç eserlerinden tütün, Türkiye’de farklı coğrafyalarda üretilen, yaklaşık 56 bin üretici ailenin geçim kaynağı olan bir tarım eseri.
Besin eserleri dışında dünya genelinde üretimi en fazla yapılan tarım eseri olan tütün, istihdam yanında, ihracat ve vergi gelirleri açısından geniş kitleleri ilgilendiren bir bitki.
Tütün mamülleri üzerinden alınan Özel Tüketim Vergisi ve Katma Bedel Vergisi’nin toplam vergi gelirleri içindeki hissesi yüzde 7’ler civarında dolaştığını, tütün dalından elde edilen ÖTV fiyatının 2018 yılında 42 milyar TL’yi aştığını, 2019 yılında ise 50,3 TL’ye ulaştığını dikkate aldığımızda tütün kesiminin ekonomimize katkısı daha net ortaya çıkıyor. ÖTV ve KDV toplamda yıllık 60 milyar TL’nin üzerinde vergi geliri tütün dalından elde ediliyor.
Türkiye’de tütün ihracatçılarımın tamamını bünyesinde barındıran Ege Tütün İhracatçıları Birliğimizin kayıtlarına nazaran Türkiye’nin tütün ve tütün mamulleri ihracatı yıllık 900 milyon dolar ile 1 milyar dolar bandında seyir izliyor.
2018 yılını 1 milyar 11 milyon dolarlık ihracat sayısıyla geride bırakan tütün bölümümüz, 2019 yılında 909 milyon dolarlık dövizi ülkemize kazandırdı.
2020 yılının birinci yarısındaki ihracatımız ise; 426 milyon 265 milyon dolar formunda gerçekleşti. 2019 yılının birinci yarısındaki ihracatımız ise 453 milyon 38 milyon dolardı.
2020 yılının birinci yarısında tütün mamulleri ihracatımız 213,5 milyon dolar olurken, tütün mamulleri ihracatında birinci sırayı 26 milyon dolarlık meblağla Suudi Arabistan aldı. Irak, 21.5 milyon dolarlık fiyatla ikinci, Malta 19 milyon dolarlık tütün mamulleri talebiyle üçüncü sırada yer aldı. Tütün mamulleri ihraç ettiğimiz ülke sayısı 48 oldu.
Yaprak tütün ihracatından Türkiye 129 milyon dolar döviz geliri elde ederken ihracat yaptığımız ülkeler ortasında birinci sıranın sahibi 33 milyon dolarlık meblağla ABD oldu. Endonezya’ya 13 milyon dolarlık, Polonya’ya 11,5 milyon dolarlık yaprak tütün ihraç ettik. 83,5 milyon dolarlık döviz geliri elde ettiğimiz kıyılmış, sarmalık tütün ve nargile tütün ihracatında İran 47 milyon dolarlık Türk tütünü tercih etti.
Pandemi periyodunda dünya genelinde sokağa çıkma kısıtlamalarının ağır yaşanması nedeniyle nargile salonlarının kapalı kalması nedeniyle nargile tütünü ihracatında bir daralma yaşanmakla birlikte, nargile tütünü ihracatı dışında sorun yaşamadık.
2020 yılının ikinci yarısında pandemide ikinci ve büyük bir dalga yaşanmadığı takdirde tütün ihracatında değerli bir daralma yaşanmasını beklemiyoruz. 2020 yılının ikinci yarısında ihracatta 1 milyar dolara ulaşacağımıza inanıyoruz.
Türkiye’de 7 coğrafik bölgemizin 6 adedinde tütün üretimi yapılıyor. 2018 yılı datalarına nazaran 55 bin 871 üretici, 935 bin dönüm toprakta, 75 bin 276 ton tütün üretimi gerçekleştirdi.
Türkiye, dünya genelinde 185 bin ton düzeyinde olan oryantal tip tütün üretiminde yüzde 32’lik hisseyle dünya önderi pozisyonunda yer alıyor.
Tütün üretiminde sürdürülebilirliği sağlayabilmenin yolunun kontratlı üretimden geçtiğine inanıyoruz. Hem üretici, hem de ihracatçılarımız için kontratlı üretim hakikat model. Bu yalnızca üreticilerin üretimde kalacağına inanıyoruz. O nedenle, Türkiye’deki tütün üretiminin yüzde 87’si kontratlı üretimle elde ediyoruz.
Türkiye’de tütüncülük dalı, son yıllarda dalı tehdit eder boyutta büyüyen, kaçak tütün ticareti yapanlara karşı haksız rekabetle karşı karşıya kalmıştı.
Türk tütününün sürdürülebilirliği açısından 5607 sayılı Kaçakçılıkla Uğraş Kanunu’nda değişiklik yapılarak ticari maksatla makaron yahut yaprak sigarı kağıdının doldurulmuş halde satışına 1 Temmuz itibariyle yasak getirildi.
Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan yetki dokümanı almadan yahut bildirimde bulunmadan tütün ticareti yapanlar da birebir yasa kapsamında 3 yıldan 6 yıla kadar mahpus cezası ile yargılanacak. Fakat, maddedeki bu uygulama 2021 yılına ertelendi.
Ülke iktisadını, ihracatını, çiftçinin gelirini ve kesimin yasal ticaretini korumak ve güçlendirmek ismine müsaadesiz tütün ticareti yapanlara getirilecek bu yaptırım yasa dışı tütün ticaretini büyük ölçüde sonlandıracaktır. Önümüzdeki sene yasanın bu hususu de yürürlüğe girdiğinde Türk tütün tarımı ve ihracatını korumak ve geliştirmek ismine yapılmış bu düzenlemenin tam manasıyla muvaffakiyete ulaşacağına eminim.
Kendi topraklarımızda kendi eserimize sahip çıkarak küresel tütün pazarında kelam sahibi olmaya devam edeceğiz. Milletlerarası piyasalarda markalaşmış Türk tütününü koruyabilmek için bu adımları atmamız gerekiyordu. Türkiye, bu sorunu 2017 yılında teşhis etti ancak ceza uygulaması çeşitli nedenlerle ertelendi.
Bu yıl ise sarmalık tütünün, makaron içine doldurulmuş olarak yahut yaprak sigara kağıdına sarılmış olarak satışına ceza uygulanmaya başlandı. Bu gelişme milletlerarası piyasalarda markalaşmış Türk tütün tarımının sürdürülebilirliği için çok kıymetli bir adım oldu. Yetkililere buradan bir kere daha teşekkür ediyoruz.
Türkiye’de tütün üretiminin ve ihracatının sürdürülebilirliği için Akhisar’da bulunan ve Manisa Celal Bayar Üniversitesi bünyesinde eğitim hayatını devam ettiren Tütün Eksperliği Yüksekokulu’nun Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bünyesine Alınmasının yararlı olacağına inanıyoruz.
2020 yılının ikinci yarısında da ihracatımızın artması için çalışmaya devam edeceğiz.
Hibya Haber Ajansı
