Yunan gazetesi “Kathimerini” için eş vakitli makaleler kaleme alan Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Yunan mevkidaşı Nikos Dendias, iki ülke ortasında “makale diplomasisini” başlattı.
Bakan Çavuşoğlu, “Doğu Akdeniz’de Önceliğimiz Ön Şartsız Diplomasi” başlıklı yazısında, “Hangi yoldan gidileceğine dair tercihin Yunan başkanlarında olduğu” vurgusunu yaptı.
Akdeniz’in her vakit medeniyetin beşiği, kültürel ve ekonomik etkileşim havzası olduğuna dikkati çeken Çavuşoğlu, “Bu coğrafyada geçmişimiz, bugünümüz ve geleceğimiz ayrılmaz bir formda iç içe geçmiş durumda. Türkiye ve Yunanistan’ın her daim sadece iki seçeneği olmuştur: iki tarafa da ziyan verecek formda birbirimizle tartışmaya girmek yahut bir kazan-kazan formülü bulmak.” değerlendirmesini yaptı.
Çavuşoğlu, “daimi komşu” mantığının doğal olarak birbirinin haklarına karşılıklı hürmet gerektirdiğinin altını çizerek, “Bugünlerde karşı karşıya kaldıklarımıza bakılırsa, Türkiye’den durum ne yazık ki bu türlü görünmemektedir.” sözünü kullandı.
Bu tıp bir hürmetin, tüm bekleyen sıkıntıları yahut çözülmemiş ihtilafları barışçıl yollarla ve diyalogla çözme yükümlülüğünün gereği olarak kendini göstermesi gerektiğini kaydeden Çavuşoğlu, “Bu anlayışla, komşular, tırmanma değil, düzgün niyetli ve uyuşmazlıkları hakikaten tahlile kavuşturmak maksadıyla direkt diplomasi ve diyalog arayışı içinde olmalıdırlar.” değerlendirmesinde bulundu.
“Sömürge devirleri ıstıraptan diğer bir şey getirmedi”
Çavuşoğlu, son devirde Fransa üzere ülkelerdeki hükümetlerin sömürgeci geçmişlerinden esinlenen sakıncalı bir yaklaşım sergilediklerini belirterek, şöyle devam etti:
“Sömürgecilik devrinin pek çok halk için büyük acılardan öteki bir şey getirmediğini bu kadar mı çabuk unuttuk?
Büyük başkentlerden efendilerin iradelerini etraflarındaki bölgelere dayatmalarına dayalı davranış biçimlerinin kabul gördüğü günler artık geride kalmıştır. Sayın Cumhurbaşkanımız, daha adil bir memleketler arası sistem tesis edilmesi hedefiyle ‘Dünyanın Beşten Büyük’ olduğunu savunagelmektedir. Eleftherios Venizelos tarafından Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterilen Mustafa Kemal Atatürk’ün ‘Yurtta Sulh, Dünyada Sulh’ kelamlarıyla çizdiği maksada hizmet edecek formda, hükümran hale gelmesini istek ettiğimiz bedellerin ve bunları takip ederken sergilediğimiz yorulmazlık ve yaratıcılığın altını çizmek amacıyla, dış siyasetimizi ‘Girişimci ve İnsani’ olarak tanımladık. Bu nedenle, karşılıklı hürmet ve sıkıntılara hakkaniyetli tahliller bulunması prensiplerini vurguluyoruz.”
Türkiye’nin bahse ait durumuna değinen Çavuşoğlu, şunları kaydetti:
“Doğu Akdeniz’deki temel gayelerimiz net:
– Deniz hudutlarının adil ve hakkaniyetli halde belirlenmesi;
– Kıta sahanlığı haklarımızın maksimalist ve çok deniz hududu tezlerine karşı korunması;
– Adil gelir paylaşımı sisteminin kurulmasıyla Kıbrıs Türklerinin Ada’nın açık denizdeki kaynakları üzerindeki eşit haklarının korunması;
– Kıbrıslı Türkler dahil tüm tarafların iştirakiyle gerçek, kapsayıcı, adil ve hakkaniyete dayalı açık deniz güç iş birliği sistemlerinin (bu doğrultudaki teklifler hala masadadır) Doğu Akdeniz’de oluşturulması.”
Çavuşoğlu, “Türkiye’ye deniz alanlarının belirlenmesi konusunda hiçbir yetkisi olmayan Avrupa Birliği (AB) aracılığıyla maksimalist savlar dayatılamayacağına” işaret ederek, şu tabirleri kullandı:
“Türkiye’den yalnızca 2, Yunan ana karasından ise 580 kilometre uzakta olan Meis (eski ismiyle Kastellorizo) üzere küçücük bir ada için 40 bin kilometrekarelik kıta sahanlığı tezinde bulunarak Türkiye’nin açık denizlere ve kendi deniz yetki alanlarına erişimini kesemezsiniz. Hiçbir yasa, mantık yahut temel adalet duygusu bu hususta bilakis bir argümanın öne sürülmesine müsaade etmez.
Ayrıyeten bölgedeki en uzun kıyı şeridi, artan nüfusu, üretim kapasitesi ve güç talebine sahip olan Türkiye üzere bir ülkeyi, kendi etrafındaki zenginliklerden yoksun bırakma teşebbüsleri de gerçekçi değildir. Daha evvel tekraren kere söylediğimiz üzere, bu olmayacak.
Bu sebeple Türkiye, temel çıkarlarına ziyan verme teşebbüslerine müsaade vermemekte elbette kararlı bir duruş sergilemektedir. Bölgedeki deniz kuvveti varlığımızı akın maksatlı olarak değil, kendi kıta sahanlığımızdaki (16 yıl kadar evvel milletlerarası hukuka nazaran duyuru edilmişti) sismik araştırma faaliyetlerimize müdahaleye karşı legal müdafaa için bulundurmaktayız.”
“Yunanistan diyaloğu ön şartsız canlandırmalı”
Diyalog ve müzakerelerin, nitekim de memleketler arası hukukta deniz sonu problemlerini ele almak için birinci ve en kıymetli araç olduğunu belirten Çavuşoğlu, “Bu nedenle, Yunanistan’ın Türkiye ile tüm diyalog kanallarını ön şart olmaksızın yine canlandırmasını bekliyoruz. Ön şartlar karşı ön şartlar doğurur (inanın, biz de kendi açımızdan epey ön şartla gelebiliriz) ve bu yüzden bunlar, iki komşu ortasında müzakere fırsatı aramak için âlâ bir yol değildir.” ihtarını yaptı.
Çavuşoğlu, her krizin fırsatlar barındırdığı ve barış içerisinde ilerlemek için bu fırsatı değerlendirmeleri gerektiğine dikkati çekerek, makalesini şöyle tamamladı:
“Her müzakere sürecinin karşılıklı ‘al-ver’e yol açacağı da açıktır. Öbür seçenekse, problemleri halının altına süpürmek ve ortadan kalkmalarını yahut oburlarının bunları sizin için çözmesini ummaktır. Bununla birlikte, sıkıntılar zaten kaybolmak bir yana, vakit geçtikçe daha da karmaşıklaşır. Gelecek nesillere bir barış ve güvenlik mirası bırakmak için güçlü, tesirli ve akılcı liderliğe gereksinim duyuyoruz. Bu, Türk tarafında mevcuttur. Bugün yaptıklarımız yalnızca bugünü değil, yarını da belirleyecek ve sizler de çok düzgün biliyorsunuz ki Türkiye, Yunanistan’ın tercih edeceği yoldan ilerleyebilir. Aslında hangi yoldan gideceğimize dair tercih, ne Türkiye ne Fransa ne de bir oburunun, Yunanistan’ın bedelli başkanlarının ve halkınındır.”
Kaynak: AA