• Günümüzde hava kalitesinin korunması, insan sıhhati ile bağlantılı en kıymetli çevresel bahislerin başında geliyor. O denli ki, Dünya Sıhhat Örgütü (WHO) bilgilerine nazaran her 10 bireyden 9’u kirli hava soluyor ve yılda 8 milyon insan hava kirliliğinin sebep olduğu hastalıklardan etkileniyor.
  • İçinde bulunduğumuz Covid-19 pandemisi ile, insan sıhhati için nefesin kaynağı olan havanın korunması ve hava kalitesinin ehemmiyeti global olarak daha da güzel anlaşıldı.
  • Birleşmiş Milletler’in “Mavi Bir Gökyüzü için Pak Hava Günü” duyuru ettiği 7 Eylül, tüm dünya ile birlikte Türkiye’de de birinci kere Birleşmiş Milletler, T.C. Etraf ve Şehircilik Bakanlığı ve 81 vilayetten en üst seviyede temsiliyetle kutlandı.
  • Kutlamalar çerçevesinde düzenlenen Pak Hava Özel Oturumu’na konuşan TC Etraf ve Şehircilik Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Emin Birpınar, koronavirüs salgınının tüm dünyada pak havanın ehemmiyetini ortaya çıkardığını belirterek, toplumsal farkındalık açısından Birleşmiş Milletler’in almış olduğu kararın sevindirici olduğunu söyledi.
  • Birleşmiş Milletler Avrupa Etraf Programı (UNEP) Avrupa Bölgesel Yöneticisi Bruno Pozzi, insan sıhhati için en büyük çevresel riskin hava kirliliği olduğunu vurguladı.
  • AB Türkiye Delegasyonu Lideri Büyükelçi Nikolaus Meyer-Landrut ise, AB çapında bir yılda felç, astım ve bronşit üzere hastalıklarla karşı karşıya kalan yaklaşık 6.5 milyon kişinin bu problemlerinin temelinde hava kirliliğinin yattığını söz ederek ortak tahlil yolları geliştirilmesinin kıymetine dikkat çekti.
  • Etraf ve Şehircilik Bakanlığı’nın yürüttüğü Kentlerde Hava Kalitesinin Artırılması ve Kamuoyu Farkındalığı Projesi CityAir kapsamında yapılan kutlamalar, bu yıldan itibaren süreklilik kazanacak.
  • CityAir Projesi kapsamında Türkiye’deki 31 ilin pak hava kalitesi aksiyon planlarının yenilenmesi ve ferdi farkındalığın artırılması hedefiyle çalışmalar iki yıldır yürütülüyor. Proje tamamlandığında semt, mahalle ve hatta cadde bazında hava kirliliğine sebep olan kirleticiler hakkında daha sağlıklı bilgi alma imkanı elde edilmiş olacak. Böylelikle, bu kirleticilerin ortadan kaldırılması için bölgesel tahliller üretilebilecek.

Günümüzde hava kalitesinin korunması, insan sıhhati ile alakalı en değerli çevresel mevzuların başında geliyor. O denli ki, dünyada her 10 şahıstan 9’u kirli hava soluyor ve yılda 8 milyon insan hava kirliliğinin sebep olduğu hastalıklardan etkileniyor. Global olarak efor ve işbirliğinin bu mevzudaki kıymeti. Tüm dünyayı derinden sarsan Covid-19 pandemisi ile tekrar gündeme geldi.

 

Birleşmiş Milletler Aralık 2019’da gerçekleştirdiği 74’üncü oturumunda bütün bunları göz önünde bulundurarak 7 Eylül gününü tüm dünyada “Mavi Bir Gökyüzü için Pak Hava Günü” duyuru etti. Bu yıl birinci kere kutlanacak “Pak Hava Günü” her seviyede kamuoyu şuurunu artırmayı ve hava kalitesini düzgünleştirmeye yönelik çalışmaları teşvik etmeyi hedefliyor. Türkiye’de Etraf ve Şehircilik Bakanlığı’nın yürüttüğü Kentlerde Hava Kalitesinin Artırılması ve Kamuoyu Farkındalığı Projesi CityAir kapsamında yapılan kutlamalar, bu yıldan itibaren süreklilik kazanacak.

 

Prof. Dr. Mehmet Emin Birpınar: Uzun vadeli stratejiler oluşturuyoruz

 

7 Eylül “Temiz Hava Günü”nün ehemmiyetine vurgu yapmak emeliyle T.C. Etraf ve Şehircilik Bakanlığı’nın evsahipliğinde 81 ilin Etraf Müdürlükleri’nin iştirakiyle geniş tabanlı Pak Hava Özel Oturumu düzenlendi. Oturumda konuşan T.C. Etraf ve Şehircilik Bakan Yardımcısı Prof.  Dr. Mehmet Emin Birpınar, hava kalitesi ile ilgili her sıkıntının global ölçekte ele alınması gerektiğini belirtti. Birleşmiş Milletler tarafından duyuru edilen “Uluslararası Pak Hava Günü”nun, halihazırda yürütülen işbirliklerini daha da kuvvetlendireceğine işaret eden Birpınar, şöyle devam etti:

 

“Hava kalitesini düzgünleştirmek için ulusal ve memleketler arası seviyede pek çok çalışma yürütülüyor. Dumansız Hava Alanı uygulaması, Millet Bahçeleri ve Sayın Emine ERDOĞAN Hanımefendi’nin himayelerinde yürütülen Sıfır Atık Projesi üzere dünyaya örnek teşkil edecek çalışmalar birer birer hayata geçiriliyor. Birleşmiş Milletler Uzun Menzilli Hudut Aşan Hava Kirliliği Mukavelesi ve İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin tarafı olarak sorumluluklarımızı yerine getiriyoruz. Hava kalitesinin güzelleştirilmesi birebir vakitte iklim değişikliği ile gayrete de direkt katkı sağladığı için ayrıyeten önemsiyor birbirinden ayrılmaz görüyoruz. Ülke olarak güç, ulaşım, sanayi ve tarım siyasetlerinde etraf hassasiyetini her vakit ön planda tutuyoruz. Yenilenebilir güç kaynaklarına yönelim, güç ve kaynak verimliliği, ulaşımda altyapı projeleri hava kalitesinin güzelleştirilmesinde direkt tesir yapıyor. Yerli arabamızın elektrikli tercih edilmesi ve yerli güneş paneli üretim fabrikası yatırımı yakın vakitte gerçekleştirilen en kıymetli projelerin başında geliyor.”

 

Kent içi ve kentler ortası ulaşımda bisiklet yolu projelerini desteklediklerine vurgu yapan Birpınar, 2023 yılı sonunda kadar 3000 km bisiklet yolu ve 3000 km yeşil yürüyüş yolunu tamamlamak üzere gerekli adımları atıklarını kaydetti. Birpınar, “Avrupa Bisiklet Ağı-Eurovelo ile entegre olacak bisiklet yollarının üretimini destekliyoruz. Bilhassa pandemi sürecinde vatandaşlarımızın toplu taşıma yerine bisiklet ve e-skuteri tercih ediyorlar.  Bu çerçevede özelliklie kent merkezlerinde bisiklet ve e-skuter kullanımının yaygınlaştırılması için ilgili Bakanlıklarımızca ortak halde mevzuat çalışmasını yürütüyoruz. Isınma için ülkemizin kaynaklarını en verimli ve aktif biçimde kullanmaya yönelik stratejiler geliştiriyoruz. Endüstride pak teknoloji kullanımı ve emisyon azaltımı konusunda çalışmalarımıza devam ediyoruz. Bakanlık olarak uzun yıllardır hava kalitesini izliyoruz. Mevcut istasyonlardan elde edilen datalar, kentlerin kirlilik durumuna ait fikir veriyor. Yıllara nazaran kirliliğin değişimini takip edebiliyoruz.  Fakat amacımız her mahallenin, her semtin, her ilçenin hava kalitesi hakkında bilgi sahibi olmak. Bu maksat doğrultusunda kâfi sayıda istasyon kurmak, önemli bir maliyet gerektiriyor. Bu nedenle, dünya genelinde uygulandığı biçimde ülkü sayıdaki istasyon sayımızı, modelleme çalışmaları ile destekleyeceğiz” formunda konuştu.

 

Avrupa Birliği üyelik sürecinde 2009 yılında müzakerelere açılan Etraf Faslı altında bugüne kadar pek çok projenin hayata geçirildiğine işaret eden Birpınar, şunları söyledi:

“AB Direktifini iç mevzuata aktardık ve uyguluyoruz. Şu anda da “Çevre ve İklim Aksiyonu Bölüm Operasyonel Programı”nı yürütüyoruz. Bu program kapsamında Avrupa Birliği tarafından ülkemize 335 milyon Avro tahsis edildi. İmzalanan 41 adet mukavele kapsamında yürütülen “Şehirlerde Hava Kalitesinin Uygunlaştırılması ve Kamuoyu Farkındalığının Artırılması Projesi” ile hava kalitesinin korunmasına temel kamuoyu farkındalığını artırmayı hedefliyoruz.”

 

 

 

 

 

UNEP Avrupa Yöneticisi Bruno Pozzi: İnsan sıhhati için en büyük çevresel risk hava kirliliği

 

Birleşmiş Milletler Etraf Programı (UNEP) Avrupa Yöneticisi Bruno Pozzi, Avrupa’da insan sağılığına karşı en büyük çevresel riskin hava kirliliği olduğunu belirtti. Pozzi; “Hava kirliliği, değerli bir çevresel bir sorun olmakla bir arada, insan sıhhati ve iktisada de büyük bir ziyan veriyor. Bu yüzden, Birleşmiş Milletler Genel Şurası 7 Eylül’ü ‘Mavi bir Gökyüzü için Dünya Pak Hava Günü’ duyuru etmeye karar verdi. COVID-19 sürecinden sonra daima birlikte daha yeterli bir gelecek inşa etmek için çalışmalara başlamışken, elimizde bulunan mevcut teknoloji ve tahlilleri daha pak bir gökyüzü amacı için kullanabiliriz’’ dedi.

 

AB Türkiye Delegasyonu Lideri Büyükelçi Meyer-Landrut: “Hiçbir şey, soluduğumuz hava kadar pahalı olamaz”

 

AB çapında bir yılda felç, astım ve bronşit üzere hastalıklarla karşı karşıya kalan yaklaşık 6.5 milyon kişinin bu problemlerinin temelinde hava kirliliğinin yattığını söz eden AB Türkiye Delegasyonu Lideri Büyükelçi Nikolaus Meyer-Landrut şunları söyledi:

 

“Bu fırsattan istifadeyle Etraf ve Şehircilik Bakanlığı’na UNEP Avrupa Ofisi ile birlikte bu değerli aktifliği düzenlediği için teşekkürlerimizi söz etmek isterim. CityAir projesi aracılığıyla Bakanlık tarafından atılan bu tıp adımlar ve sarf edilen bu çeşit gayretlerle birlikte AB’nin Türkiye’de hava kalitesinin daha düzgün bir biçimde yönetilmesine ve Türkiye’de yaşayanların hayat kalitesinin yükseltilmesine katkı sağlamış olacağına olan inancım tamdır. Her yıl hava kirliliğiyle ilişkili nedenler hasebiyle, 400 binden fazla insanın hayat müddeti kısalmaktadır. Ne var ki hiçbir şey soluk alıp vermekten daha pahalı olamaz. İşte bu nedenle bizler Avrupa Birliği standartlarını olabildiğince üst düzeye yükseltmeye çalışıyoruz ve kentlerin hava kalitesini çok yakından takip ediyoruz. Bu alanda ortak bilgi ve tecrübe paylaşımı için Türk Hükümeti ve belediyeleriyle birlikte çalışmaktan büyük bir memnuniyet duyuyoruz.”

 

Prof. Dr. Alper Ünal: Ferdi farkındalık sürdürülebilir pak hava için hayati değerde

 

Hava kalitesinin çevresel tesirlerine ait konuşan City Air Projesi uzmanı İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü, İklim ve Deniz Bilimleri Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Alper Ünal, koronavirüs salgınının, aslında kişisel tedbirlerin hava kirliliği ile uğraşta ne kadar kıymetli bir rol oynadığını ortaya koyduğuna işaret etti. Ünal, “Özellikle büyük kentlerde nüfusun değerli kısmının meskende kalmasına bağlı olarak trafiğe çıkan araç sayısının azalması, PM10 dediğimiz partikül unsur kaynaklı hava kirliliğini yüzde 32 azalttı. Bu çok önemli bir oran. Bunun kalıcı hale getirilebilmesi için kamuya olduğu kadar bireylere de değerli misyonlar düşüyor” dedi.

 

Birleşmiş Milletler’in, memleketler arası seviyede farkındalık yaratarak hava kalitesi konusunda global bir düzgünleşme hedeflediğine işaret eden Ünal, şöyle devam etti: “Bu mevzuda çalışan tüm aktörleri bir ortaya getirerek yerelden globale yayılan bir tahlil üzerinde çalışılıyor. Biz de CityAir projesi kapsamında gerçekleştirdiğimiz Emisyon Envanteri Çalıştaylarında lokal idareler ve mevzuyla ilgili tüm paydaşların bilgilenmesini sağlıyoruz. Yerelde başlayan bu farkındalık, önümüzdeki süreçte mevzunun ulusal ölçekte ele alınmasını sağlayacak.’’

 

Isparta Emisyon Envanteri Çalıştayı online olarak yapıldı

 

Kentlerde Hava Kalitesinin Uygunlaştırılması ve Kamuoyu Farkındalığının Artırılması Projesi      (City-Air) Projesi’nin dördüncü büyük teknik çalıştayı olan Emisyon Envanter Çalıştayı Isparta ili ve Güney İç Anadolu Pak Hava Merkezi Müdürlüğünün sorumluluk alanındaki başka dokuz (Afyon, Aksaray, Antalya, Burdur, Karaman, Kayseri, Konya, Nevşehir Niğde)  ilin iştirakçileri ile birlikte gerçekleştirildi. Vilayetlerin taşra teşkilatı, belediyeleri ve hava kalitesi ile ilgili yetkililerinin katıldığı çalıştayda bu vilayetlerin hava kalitesine ait mevcut durum ve gelecekteki planlama ayrıntıları konuşuldu. Çalıştay kapsamında düzenlenen eğitimlerde ise, vilayetlere has emisyon envanterinin gelişim basamakları, temel prensipler ve gayeler ile modelleme ayrıntılı olarak ele alındı.

 

 

 

“Mavi Bir Gökyüzü İçin Memleketler arası Pak Hava Günü’’nün gayesi:

 

  • Hava kalitesinin; sıhhat, etraf, iktisat ve üretkenlik için kıymetinin toplumun her kısmında anlaşılmasını sağlamak.
  • Hava kalitesinin iklim değişikliği ve Sürdürülebilir Kalkınma Gayeleri üzere başka çevresel mevzularla yakın ilişkisini göstermek.
  • Bilgileri, yenilikleri ve muvaffakiyet hikayelerini paylaşarak hava kalitesini artıran tahlilleri teşvik etmek.
  • Hava kalitesi idaresi için hayata geçirilen mahallî, ulusal ve milletlerarası projeler ortasında ortak stratejiler geliştirmek ve memleketler arası paydaşları bir ortaya getirerek hava kalitesi çalışmalarına ivme kazandırmak.

 

CityAir (Şehirlerde Hava Kalitesinin Uygunlaştırılması ve Kamuoyu Farkındalığının Artırılması  Projesi) hakkında:

 

Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Kentlerde Hava Kalitesinin Güzelleştirilmesi ve Kamuoyu Farkındalığının Artırılması (CityAir) Projesi Türkiye’de 31 ilin hava kalitesinin korunması ve kamuoyu farkındalığı sağlanması maksadıyla yürütülüyor. Bu maksatla düzenlenen eğitim ve iş birliği faaliyetleri, hava kalitesi çalıştayları ve saha ziyaretleri lokal işçinin eğitiminde de büyük ehemmiyet taşıyor.

  

Proje kapsamında, hava kalitesi idaresine ait bahislerin; karar vericiler, belediyeler, çocuklar, bayanlar ve toplumun farklı düzeylerinde anlaşılması ve bu bahiste farkındalığın artırılması için çalışmalar yapılıyor.

 

Projede; Aydın, Denizli, İzmir, Manisa, Muğla, Uşak, Adana, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Mersin, Osmaniye, Amasya, Çorum, Giresun, Ordu, Samsun, Sinop, Sivas, Tokat, Afyon, Aksaray, Antalya, Burdur, Isparta, Karaman, Kayseri, Konya, Nevşehir ve Niğde vilayetleri yer alıyor.

 

Projede hedeflenenler:

  • Hava Emisyon Idare Sistemi (HEY) içinde envanter sistemi kapasitesinin “hava kalitesi” modellemeleri, GIS (Coğrafi Bilgi Sistemi) ve başka tüm “Bilişim Teknolojileri” araçları ile geliştirilmesi.
  • Pak Hava Bölgeleri dağılımına nazaran Güney İç Anadolu, Ege, Orta Karadeniz ve Akdeniz Bölgesi’nde yer alan 31 ilin Pak Hava Hareket Planlarının güncellenmesi.
  •  
  • Kent ölçeğinde emisyon azaltma stratejilerinin geliştirilmesi ve toplumdaki farkındalığı artırarak hava kalitesini yükseltmeye yardımcı olacak yol haritasının oluşturulmasıdır.

Kamuoyunu bilinçlendirmek için atılan adımlar:

  • Hava kalitesi konusunda kamuoyundaki farkındalık seviyesinin belirlenmesi için anket çalışmaları yapılıyor.
  • Hava kalitesi idaresi kapsamında çalıştaylar düzenleniyor. Emisyon envanteri eğitimleri gerçekleştiriliyor. Hava kalitesi değerlendirmesi ve modellemesi eğitimleri veriliyor.
  • Çocuklar ve yaşlılar üzere seçili gaye kümelere ve gebeler, hastalar üzere risk kümelerine yönelik bilgilendirici broşürler basılıyor ve dağıtılıyor.
  • Genç jenerasyona yönelik toplumsal medya buluşmaları gerçekleştiriliyor. TV ve radyo spotları hazırlanarak hava kalitesinin geniş kitleler tarafından anlaşılmasını sağlayacak paylaşımlar gerçekleştiriliyor.
  • Ulusal Eğitim Bakanlığı ve Sıhhat Bakanlığı ile işbirliği içerisinde çalışılıyor.

Kamuya açık alanlarda, okullarda, vilayet ve ilçe belediyelerinde hava kalitesinin korunmasına yönelik çalışmalar sürdürülüyor. Bilhassa ilköğretim ve ortaöğretim düzeylerine nazaran eğlenceli ve öğretici transferlerin sağlanmasıyla akılda kalıcı faaliyetler planlanıyor.
Hibya Haber Ajansı

About Post Author

HaberSeçimiNet sitesinden daha fazla şey keşfedin

Okumaya devam etmek ve tüm arşive erişim kazanmak için hemen abone olun.

Okumaya Devam Edin