Dışişleri ile MİT koordinasyonu: ‘Diplomatik istihbarat’ta Türkiye sınıf atladı
Gelinen noktada, Suriye rejimi ve Mısır üzere ülkerle en kritik mevzular ‘istihbarat’ seviyesinde ele alınıyor. Diplomatik istihbarat konusunda …
Gelinen noktada, Suriye rejimi ve Mısır üzere ülkerle en kritik mevzular ‘istihbarat’ seviyesinde ele alınıyor. Diplomatik istihbarat konusunda Türkiye’nin her geçen gün kurumsallaştığına dikkat çeken uzmanlar, “Hem teknik bilgileri hem de özel metotlarla elde ettikleri bilgiler istihbaratçıları, örneğin diplomatlardan, hayli farklı bir pozisyona getirmektedir” değerlendirmesinde bulundu.
Ulusal İstihbarat Teşkilatı (MİT) son yıllarda bölgede en güçlü istihbarat örgütü olduğunu farklı hadise ve vakitlerde kanıtladı.
Irak ve Suriye üzere ülkelerdeki mahallî ağ ögeleri sayesinde hem üst seviye teröristlerin etkisiz hale getirilmesinde, hem de kaçırılan yabancı ülke vatandaşlarının terör kamplarından kurtarılmasında kritik roller üstlendi.
MİT’in muvaffakiyetleri bununla sonlu değil. Bilhassa 2010’lu yılların başında kurulan ‘dış istihbarat analizi’ sayesinde MİT, diplomasi konusunda değerli faaliyetlere imza attı.
Dışişleri Bakanlığı ile MİT ortasında başarılı uyum, Türkiye’nin dış siyasetinde yeni bir periyot başlattı.
MİT DİPLOMASİDE KRİTİK ROL ÜSTLENİYOR
Ulusal İstihbarat Teşkilatı gelinen noktada Türkiye’nin ulusal güvenliğini ilgilendiren en kritik bahislerde değerli roller üstleniyor. Türkiye, bir tarafta Suriye rejimi ile öteki tarafta Mısır hükümeti ile görüşmelerini ‘istihbarat diplomasisi’ ile gerçekleştiriyor.
Pekala, istihbarat diplomasisi ne demek? Son yıllarda neden ehemmiyet kazandı?
Yeni Şafak’a değerlendirmelerde bulunan Memleketler arası Güvenlik Analisti Dr. Kaan Kutlu Ataç, diplomasinin artık klasik uygulamalarından çok daha geniş bir alana hakim olması gerektiğini söyledi.
Milletlerarası alakalarda ‘istihbarat örgütlerinin’ özel pozisyonunun hayli ehemmiyet kazandığını belirten Ataç, şöyle devam etti:
İSTİHBARATÇI DIŞ SIYASETTE KRİTİK ROL ÜSTLENİYOR
İstihbaratçıların hem teknik bilgiler, hem de özel motodlarla elde ettiği bilgiler sayesinde diplomatlardan daha değerli hale geldiğini söyleyen Ataç, şu sözler yer verdi:
“Unutmamak gerekir ki istihbarat örgütleri devletler ortasındaki alakalar ne kadar gergin olursa olsun, çatışmaya gerçek eğilim gösterirse göstersin ve hatta savaş hali olsun düşmanlarıyla dahi temaslarını sürdürebilen özel bir pozisyona sahiptir. Onun için Batı’da birçok istihbarat örgütüne “özel servis” denir. Buradaki özellik mesleğin tabiatındaki bu sentetik yapıdan kaynaklanmaktadır. İstihbarat diplomasisi kullanım olarak yeni bir kavram olsa da aslında 15. yüzyılda daimi diplomatik misyonların ihdasından bu yana vardır. Şöyle düşününün: terörizm, güvenlik, doğal afet, insani krizler, global sıhhati tehdit eden salgınlar üzere açık ve acil ulusal ve memleketler arası güvenlik sıkıntılarına çabucak müdahale etmek zorunda olan bir hükümet lideri bu cins sıkıntıların derhal çözülmesi konusunda en çok hangi meslek kümesinin yanında yer almasını ister? Tabi ki, lokal ve global gelişmeleri 7/24 hükümetlerine rapor etmekle vazifeli istihbarat servislerinin. Zira siyasi karar alıcıyla istihbarat örgütü ortasında kilit role sahip servis lideri, sıkıntıların ele alınması ve çözülmesi konusunda muhtemelen en donanımlı bilgiye sahip olan bürokrattır. Örgütünün analitik seviyesini sentetik alana taşıyabilecek olan da o dur. Hakikaten Sayın Cumhurbaşkanının son devirdeki yaklaşımı da bunu dayanaklar mahiyettedir. Türk servisinin 2018 Faaliyet Raporu’nda da tabir edildiği üzere ‘klasik istihbari faaliyetlerin yanı sıra istihbarat diplomasisi çalışmalarının da teşkilat tarafından hassasiyetle yürütüldüğünü’ anlaşılıyor.”
ANKARA BÜYÜKELÇİLERİ BUGÜN İSTİHBARATIN BAŞINDA
ABD, Fransa ve İngiltere istihbaratının başındaki isimlerin geçmişte Ankara’da büyükelçi olarak misyon yaptığını hatırlatan Kutlu, “Bu da diplomasi ve istihbaratın doğal ilgisinin tezahürüdür” diye konuştu.
“DIŞ SIYASET ALANINDA ‘ANAHTAR PERSONEL’ OLACAK”
BAE ile İsrail ortasındaki olağanlaşma sürecinin de istihbarat örgütlerinin liderliğinde gerçekleştiğin dikkat çeken Kutlu, kelamlarını şöyle tamamladı:
“İstihbarat diplomasisi bizi bu manasıyla farklı bir meslek kümesinin artık yerleşik bir kurumsallığa gerçek gittiğine de işaret ediyor. Devletlerin 21. yüzyıldaki kompleks güvenlik sıkıntılarının tahlilinde benim bir müddettir üzerinde hassasiyetle durduğum yeni mesleğin yaratılıyor olması değerlidir: Hybrid Proffesionalism/Melez Meslek. Askeriye-Diplomas-İstihbarat üçgenindeki mesleksel donanımını sağlamlaştırmış bir memurun diplomat-istihbaratçı/istihbaratçı-diplomat üzere farklı mesleksel altyapılarda yetiştikten sonra siyasi karar alıcının vazgeçmek istemeyeceği bürokrat olacağı çarçabuk söz edilebilir. Bu manada 21. yüzyılın üstte tabir ettiğimiz meselelerinin tahlilinde hybrid proffesionalism dış siyaset alanında anahtar işçi olacaktır.
Hasebiyle istihbaratın kendine has usulleriyle de yoğrulmuş bir eğitimden geçen diplomatın başarısız olması için özel bir efor gerekir. Bunun tam aksisi de doğrudur. Diplomasinin incelikleri konusunda temayüz etmiş bir istihbaratçının ülkesinin menfaatleri konusunda hasımlarına kolay kolay geçit vermeyeceği de açıktır.”
