2021’in son ayında, Aralık ayı içerisinde ödeme hizmetleri sektörünü uçtan uca etkileyen 3 önemli düzenleme olarak değerlendirilebilecek; Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 25.11.2021 tarihli kararı, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik ve Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemleri İle Ödeme Hizmeti Sağlayıcılarının Ödeme Hizmetleri Alanındaki Veri Paylaşım Servislerine İlişkin Tebliğ’i yürürlüğe girmişti. Sektör ilgilileri henüz bu düzenlemeler üzerinde incelemelerini yaparken 08.12.2021 tarihinde Rekabet Kurumu’nun Ödeme Hizmetlerindeki Finansal Teknolojilere Yönelik İnceleme Raporu (“Rapor”) ile zincirin son halkası da tamamlanmış oldu.
“Rekabet Kurumu’nun Finansal Teknoloji (“FinTek”) sektörü hakkında bir inceleme yürüttüğü ve bunun 2021 tamamlanmadan kamuoyu ile paylaşılacağını biliyorduk; zamanlama oldukça manidar oldu. Böylelikle sektör sadece regülasyon açısından yeniden düzenlenmesinin yanı sıra aynı zamanda rekabet perspektifinden de değerlendirilmiş oldu.” şeklinde kanaat bildiren SRP-Legal Kurucu ve Yöneticisi, Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi Danışmanı ve TÜSİAD Veri Koruma ve Teknoloji Hukuku Başkanı Av. Dr. Çiğdem Ayözger Öngün raporda ön plana çıkan konuları şu şekilde özetledi:
- Raporda kapsamlı bir şekilde FinTek sektörünün ortaya çıkış nedenleri, sektöre etkileri, sektördeki oyuncuların ürün ve hizmetlerini pazarlamada karşılaştığı zorluklar ve pazardaki inovasyonun ve rekabet koşullarının artmasının önündeki engeller değerlendirilmiş, FinTek ekosisteminin gelişimi adına değerli önerilerde bulunulmuştur.
- Hem pazardan hem de yerleşik teşebbüslerden kaynaklı dışlayıcı etki ve eylemler hakkında kapsamlı değerlendirmelere ve sektörün dinamikleri de dikkate alınarak rekabet perspektifinden önerilere yer verilmiştir.
- FinTek şirketlerinin yürüttükleri faaliyetlerde büyük ölçüde bankacılık altyapısına bağımlı olmasının, FinTek şirketleri ile bankalar arasında dikey bir ilişkiyi doğurduğu, bankalardan hizmet alınamadığı durumda ise FinTek şirketlerinin geliştirdiği çoğu ürün ve hizmetin tüketiciler ile buluşmasının mümkün olmadığı ifade edilmiştir.
- FinTek şirketlerinin üst pazarda bankalardan hizmet alırken alt pazarda ise bankalar ile rekabet halinde olduğu bu pazar yapısının ise telekomünikasyon ve perakende gibi pazarlar ile benzeri özellikler gösterdiği değerlendirilmiştir.
- Kurum telekomünikasyon pazarı ile ödeme hizmetleri pazarı arasında bir yakınsama kurmuş, finansal hizmetleri sağlayacak şirketler açısından sahip olunan müşteri verisini dikkate alarak her bir bankanın hâkim durumda olabileceğini belirtmiştir.
- Rapor içerisinde düzenleyici çerçeveye değinilerek düzenleyici kuralların sebep olduğu, düzenlemelerin yeni teknolojiler karşısında uyumsuz kaldığı veya aşırı yoğun olduğu etkenler ile düzenleme boşluklarının sebebiyet verdiği tüm rekabet sorunlarına kapsamlı bir şekilde değinilmiştir.
- Son olarak Rapor’da bu sektördeki düzenlemelerin güncel ihtiyaçlara yanıt oluşturabilecek içerikte ve pazar koşullarını bozmadan pazara gidişleri teşvik edici olması yönünde önerilerde bulunulmuştur.
Rekabet Kurumu’nun son yıllar içerisinde çeşitli pazarlar hakkında hazırlamış olduğu sektör raporlarının bu pazarlar üzerindeki etkisi yadsınamaz boyuttadır. Benzeri şekilde çıkarılan bu Rapor ile ödeme hizmetleri sektörü açısından böyle bir çalışma yapılmasının oldukça önemli ve rekabetçi koşulların ileriye dönük tesisi açısından yol gösterici olduğunu değerlendiriyoruz.
SRP-Legal Kimdir?
Türkiye’de FinTek sektörünün kuruluşundan itibaren, SRP-Legal’in Kurucusu ve Yönetici Ortağı Av. Dr. Çiğdem Ayözger Öngün, ürün tasarımı, kanunların ve ikincil düzenlemelerin hazırlanması, lisansların ve pazar regülasyonlarının düzenlenmesi konularında aktif rol oynamıştır. Dr. Öngün, Ödeme Sistemleri ve Elektronik Para Kanunu’nun hazırlanma sürecinde TC Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ve Türkiye Büyük Millet Meclis gibi resmi mercilerle müzakerelere katılmıştır. Bunun yanında, Türkiye Büyük Millet Meclisi ve diğer idari kurum ve kuruluşlarda görüş vermiştir. Dr. Öngün, bu çalışmalarıyla sektörün yeniden şekillendirilmesi için düzenleyici çerçevenin hazırlanmasında uzmanlaşmıştır. Avrupa Birliği mevzuatına hâkimiyeti dolayısıyla, Finansal Teknolojiler sektöründeki yasama çalışmalarına doğrudan katılmıştır. SRP-Legal düzenlemelerin öngördüğü gerekliliklere ve düzenleyici kurumların uygulamalarına uygun iş stratejilerinin kurulması, lisanslama/yetkilendirme işlemlerinin yapılması üzerine çalışmaktadır. Türkiye’deki FinTek sektörüne doğrudan yabancı yatırım sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Ayrıca, kamu kurumları ile iletişimin sürdürülmesinde geniş bir tecrübeye sahiptir.
Dr. Öngün ayrıca Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü misafir Öğretim Üyesidir. Üniversite’de Kişisel Verilerin Korunması konusunda yüksek lisans dersi vermekte ve tez danışmanlığı yapmaktadır.
Dr. Öngün aynı zamanda, Kişisel Verilerin Korunması Hukuku isimli kitabın da yazarıdır. Uygulamalı Rekabet Hukuku Kitabının Fintek Sektör Oyuncularının Bankalar ile Rekabeti Bölümünün yazarıdır, Hüseyin Hatemi’ye Armağan adlı kitabının Veri Koruma Hukuku Bölümünün yazarıdır.
Dr. Öngün, Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) Veri Koruma ve Teknoloji Hukuku Çalışma Grubu Başkanı, Blockchain Türkiye Platformu (BCTR) Yürütme Kurulu üyesi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) FinTech Sektör Meclisi Üyesi, Türkiye Sigortalar Birliği (TSB) Danışma Kurulu Üyesi, Teknolojide Kadın Derneği (WTech) Kurucu üyesi ve Etik Kurulu üyesi, International Women Forum (IWF) Yönetim Kurulu üyesi, Türkiye Bilişim Sanayicileri Derneği (TÜBİSAD), Türkiye Bilişim Vakfı (TBV) ve International Association of Privacy Professionals (IAPP) üyesi, Endeavour Türkiye’nin mentoru ve FintechTime Dergisinin Danışma Kurulu Üyesidir.
Dr. Öngün, SRP-Legal’i kurmadan önce, Turkcell Grup’ta 10 yılı aşkın bir süre çalışmıştır. Turkcell Grupta Hukuk ve Regülasyon Stratejileri Genel Müdür Yardımcılığı ve Regülasyon Stratejileri Müdürlüğü görevlerini yürütmüştür. SRP-Legal kapsamında, Dr. Öngün müvekkillerine sadece hukuki konularda değil aynı zamanda regülasyon stratejileri konusunda da danışmanlık vermektedir.