İzmir’de meydana gelen zelzele ve zelzelenin çabucak akabinde Seferihisar ilçesinde yaşanan tsunami, başta konutlar olmak üzere işyerlerinde, araçlarda, teknelerde önemli ziyana neden oldu. Zelzelede onlarca bina yıkılırken, yüzlerce araç kullanılamaz hale geldi; işyerleri, sarsıntının ve tsunaminin tesiriyle ya yıkıldı ya da sular altında kaldı. Arama kurtarma çalışmaları bittikten sonra ayrıntılı hasar tespit çalışmaları başlayacak -ki, şimdiden hasarlı binalara yönelik hasar tespit çalışmaları devam ediyor- ve gözler sigortaya çevrilecek.
Başlarda, çokça soru var; ‘tsunami sigorta kapsamında mı?’, ‘zorunlu sarsıntı sigortası tüm hasarı karşılar mı?’, ‘kasko sigortası zelzele ve tsunami ziyanını karşılıyor mu?’, ‘kaskosu olmayanlar ziyanını nereden alacak’ üzere. Şimdiden, zarurî sarsıntı sigortasının dışında sigorta şirketlerine 2 binin üzerinde hasar ihbarı geldi.
SİGORTALILIK YÜZDE 25’LERDE
Hürriyet gazetesinden Noyan Doğan bugünkü yazısında bu sorulara sigortacılardan aldığı yanıtları taşıdı.
Noyan doğan’ın yazısı şu halde;
“Öncelikle şunu belirteyim, Türkiye’de birinci kere tsunami yaşanıyor ve sigortacılar da birinci kere tsunami hasarı ile karşı karşıya kalıyor. Sigorta poliçelerinin kapsamı içinde tsunami hasarı var mı? Çoğunluğunda var, lakin bu teminat, birçok sigorta teminatı ile birlikte verildi ve açıkçası, ‘pek olmaz fakat haydi bu da içinde bulunsun’ diye verildi. Lakin oldu ve konutlara, işyerlerine, araçlara, teknelere de önemli ziyan verdi.
Konuştuğum sigortacılar da şaşkın. Zelzeleden değil, zelzele aslında beklenen bir afet lakin tsunamiden ötürü şaşkınlar. Şaşkınlıklarını da, “Tsunami ile birinci defa karşılaşıyoruz, hem sarsıntı hem de tsunaminin tıpkı anda olması da birinci defa yaşadığımız bir durum” diye özetliyorlar. Seferihisar’da yaşanana da ‘mini tsunami’ diyorlar.
Sarsıntının yaşandığı bölgede sigortalılık oranı, mecburî sarsıntı sigortası hariç, Türkiye geneli ile tıpkı; yüzde 25’lerde. Yani her 3 konuttan birinin konut paket poliçesi, her 3 araçtan birinin kaskosu bulunuyor. KOBİ dediğimiz işletmelere gelince -ki, sarsıntıda en çok da bu işletmeler ziyan gördü- yeniden her 3 işletmeden birinin işyeri sigortası bulunuyor. Bilhassa Bayraklı, Seferihisar üzere birtakım ilçelerde konut ve işyerlerinde sigortalanma oranları bundan da düşük.
İzmir’de meydana gelen zelzele ve sarsıntının çabucak akabinde Seferihisar ilçesinde yaşanan tsunami, başta konutlar olmak üzere işyerlerinde, araçlarda, teknelerde önemli ziyana neden oldu. Sarsıntıda onlarca bina yıkılırken, yüzlerce araç kullanılamaz hale geldi; işyerleri, sarsıntının ve tsunaminin tesiriyle ya yıkıldı ya da sular altında kaldı. Arama kurtarma çalışmaları bittikten sonra ayrıntılı hasar tespit çalışmaları başlayacak -ki, şimdiden hasarlı binalara yönelik hasar tespit çalışmaları devam ediyor- ve gözler sigortaya çevrilecek.
Başlarda, çokça soru var; ‘tsunami sigorta kapsamında mı?’, ‘zorunlu sarsıntı sigortası tüm hasarı karşılar mı?’, ‘kasko sigortası zelzele ve tsunami ziyanını karşılıyor mu?’, ‘kaskosu olmayanlar ziyanını nereden alacak’ üzere. Şimdiden, mecburî zelzele sigortasının dışında sigorta şirketlerine 2 binin üzerinde hasar ihbarı geldi.
SİGORTALILIK YÜZDE 25’LERDE
Sigortacılarla konuştum. Başlardaki tüm sorulara açıklık getirmeye çalışayım. Öncelikle şunu belirteyim, Türkiye’de birinci sefer tsunami yaşanıyor ve sigortacılar da birinci kere tsunami hasarı ile karşı karşıya kalıyor. Sigorta poliçelerinin kapsamı içinde tsunami hasarı var mı? Çoğunluğunda var, fakat bu teminat, birçok sigorta teminatı ile birlikte verildi ve açıkçası, ‘pek olmaz fakat haydi bu da içinde bulunsun’ diye verildi. Fakat oldu ve konutlara, işyerlerine, araçlara, teknelere de önemli ziyan verdi.
Konuştuğum sigortacılar da şaşkın. Zelzeleden değil, sarsıntı aslında beklenen bir afet fakat tsunamiden ötürü şaşkınlar. Şaşkınlıklarını da, “Tsunami ile birinci defa karşılaşıyoruz, hem zelzele hem de tsunaminin birebir anda olması da birinci defa yaşadığımız bir durum” diye özetliyorlar. Seferihisar’da yaşanana da ‘mini tsunami’ diyorlar.
Sarsıntının yaşandığı bölgede sigortalılık oranı, zarurî zelzele sigortası hariç, Türkiye geneli ile tıpkı; yüzde 25’lerde. Yani her 3 konuttan birinin konut paket poliçesi, her 3 araçtan birinin kaskosu bulunuyor. KOBİ dediğimiz işletmelere gelince -ki, sarsıntıda en çok da bu işletmeler ziyan gördü- tekrar her 3 işletmeden birinin işyeri sigortası bulunuyor. Bilhassa Bayraklı, Seferihisar üzere birtakım ilçelerde konut ve işyerlerinde sigortalanma oranları bundan da düşük.
İNCE HASAR DAHA FAZLA
Buna karşın, beklenen sigortalı hasar, 1.5, 2 milyar lira ortasında. Bunun içinde DASK hariç konut, kasko, işyeri ve tekne hasarları var. Konuştuğum sigortacılar, önemli bir hasar ile karşı karşıya olduklarını söylüyor. Hasarın boyutu, asıl önümüzdeki günlerde ortaya çıkacak. Sigortacılar, zelzelede ayakta kalmış, yıkılmamış lakin ağır hasarlı binalar olacağını belirterek, birçok binada ise ince hasar denilen dekorasyon hasarları olacağını vurguluyorlar.
İzmir’de yaşanan zelzele ve tsunami yalnızca Türkiye sigorta pazarını etkilemeyecek, dünya reasürans pazarını da etkileyecek. Zira oluşan hasarın bir kısmı yurtdışındaki reasürans şirketleri tarafından karşılanacak. Sigortacılar, dünya reasürans pazarının taşın altına elini koyacağı bir hasarla karşı karşıya olduklarına değiniyor.
DASK’A 2 BİN 500 HASAR İHBARI GELDİ
Sarsıntının yaşandığı Ege bölgesinde zarurî zelzele sigortası kapsamında sigortalanabilir konut sayısı 2.6 milyondan biraz fazla. Bunların da 1.4 milyonu sigortalı. Ege bölgesinde sigortalılık oranı yüzde 54. Zelzelenin meydana geldiği İzmir’de ise sigortalanabilir toplam konut sayısı 1.1 milyonun üzerinde ve bu konutların 637 bine yakını sarsıntıya karşı sigortalı. İzmir’de sigortalılık oranı yüzde 57’e yakın. Yani İzmir, sigortalılık oranı en yüksek vilayetlerden biri. Tabi şunu da söylemek gerekiyor, yeniden de iki konuttan biri sigortalı. DASK, sarsıntının çabucak akabinde İzmir’de çalışmalara başladı. Öğrendiğime nazaran de iki gün içinde DASK’a gelen ihbar adedi 2 bin 500’ün üzerinde. Sigortacılarla konuştum, durum zarurî zelzele sigortası açısından nedir diye. Yıkık bina sayısının az olduğunu, binalarda az hasar bulunduğunu; tsunaminin yaşandığı Seferihisar’da ise yeniden mecburî zelzele sigortası kapsamında konutlarda su basmaları olduğunu söylediler.
TSUNAMİ SİGORTA KAPSAMINDA MI?
İzmir’de meydana gelen sarsıntı ve çabucak arından yaşanan tsunamide en çok merak edilen hususların başında tsunaminin, sigorta kapsamında olup olmadığı geliyor. Aracından konutuna, işyerinden tekneye kadar sarsıntı teminatı olan tüm sigortalılar, tsunaminin neden olduğu ziyanı sigortadan alacaklar. Zarurî sarsıntı sigortası olup da tsunamide konutları ziyan görenler de DASK’tan ziyanlarını alacaklar. Zira mecburî sarsıntı sigortası kapsamında; zelzelenin ve zelzele sonucu meydana gelen yangın, infilak, tsunami ve yer kaymasının direkt neden olacağı maddi ziyanlar karşılanıyor. Tıpkı formda konut paket poliçelerinin, kasko poliçesinin ve işyeri paket poliçelerinin içinde sarsıntı ve tsunami teminatı bulunuyor. Hatta poliçede bu teminat, ‘deprem, yanardağ, tsunami’ diye geçiyor. Özetle; sigortası olanlar için tsunami sigorta kapsamında. Tekrar de sarsıntıda ve tsunamide aracı, konutu, işyeri ziyan görenler poliçelerini denetim etsinler. Çabucak belirteyim, trafik sigortası zelzele ve tsunami ziyanını karşılamaz, sigortadan tazminat alabilmek için kasko sigortası gerekiyor.
TEKNE SAHİPLERİ POLİÇELERİNİ DENETİM ETSİN
Zelzele sonrası yaşanan tsunami bilhassa teknelere önemli ziyan verdi. Son belirlemelere nazaran tsunami nedeniyle 30 yakın tekne battı fakat sürüklenme sırasında birbirine çarpma nedeniyle 150 teknenin gövdesinde hasarlar oluştu. Pekala, bu hasar, sigortadan karşılanacak mı? Tekneler de araçlardaki kasko sigortası üzere gövde sigortası ile sigortalanıyor. Sigorta teminatı, deniz risklerini, teknedeki makine ve aygıtları kapsıyor. Zelzele, tsunami, yangın üzere riskler ise ek teminat ile alınıyor. Öğrendiğime nazaran de birçok teknede paket poliçe bulunduğundan sarsıntı ve zelzelenin neden olduğu tsunami de sigortanın kapsamı içinde. Tsunamide teknesi ziyan görenlere tavsiyem, zelzele teminatı olup olmadığı konusunda poliçelerini denetim etmeleri.