Temsil mi, Stereotip mi? Sağır İzleyiciler ‘CODA’ Üzerinden Parçalandı

İşitme engelli bir kızı olan sağır bir aileyi konu alan drama olan “CODA”nın başarısı birçok yönden sağır izleyiciler için bir dönüm noktasıdır: Film Oscar’larda en iyi film ödülünü kazandı Pazar gecesi; yazar-yönetmen Sian Heder en iyi uyarlama senaryoyu kazandı; ve Troy Kotsur en iyi yardımcı erkek oyuncu ödülünü evine götürerek onu oyunculuk dalında Oscar kazanan ilk Sağır adam yaptı.

Ancak röportajlarda ve sosyal medyada, CODA olarak bilinen bazı sağır insanlar ve sağır yetişkinlerin çocukları, kendilerini parçalanmış hissettiklerini söylüyorlar: Bu anın daha iyi tanınmaya yol açacağını ve Hollywood’da daha fazla temsil için kapılar açacağını umarken , filmin sağır insanlar için yorum yapma yaklaşımında ve diğer konuların yanı sıra müzikle ilişkilerinde sağırları işiten bir perspektiften gördüğünü savunuyorlar. Bazı durumlarda, bu “işiten bakış”, bazılarının dediği gibi, işiten izleyicilerde yankılanabilecek, ancak sağır izleyicilerin gözüne düşebilecek ve hatta onları üzebilecek sahnelere yol açtı.

Sağır karakterlerle projeler yazmak konusunda genellikle danışman olarak çalışan sağır bir medya eleştirmeni Jenna Beacom, filmin “her ödülü kazanmasını” istediğini söyledi. Ancak, “Bu filmde aslında çok fazla zararlı mesaj var, bu yüzden çatışma bu, bu mesajların orada olmasını istemiyorum, kök salmalarını istemiyorum.”

“La Famille Bélier” adlı 2014 tarihli bir Fransız filmine dayanan yeniden yapım, işiten genç Ruby’nin şarkı söyleme arzusu ile sağır ebeveynlerinin rüyasını desteklemeyi reddetmesi arasındaki gerilime odaklanıyor. Ruby’nin ebeveynleri Frank ve Jackie (Kotsur ve Marlee Matlin), işte, belediye toplantılarında, adliyede ve doktorun ofisinde onlar için tercümanlık yapması için ona güveniyor ve onsuz kendilerini nasıl destekleyecekleri konusunda endişeleniyorlar.

Beacom filmin fragmanını ilk gördüğünde, hikayenin geçmişte geçmesi gerektiğini düşündü. Frank ve Jackie’nin 1990’da Engelli Amerikalılar Yasası’nın yürürlüğe girmesinden bu yana zorunlu kılınan profesyonel tercümanlar yerine Ruby’ye (Emilia Jones) bağımlı olmasının düşünebildiği tek açıklama buydu. hizmetlerin her zaman sağlanmadığını ve birçok çocuğun anında yorumladığını belirten Beacom, senaryonun bunun aile için son çare olduğundan hiç bahsetmediğine dikkat çekti. Film ayrıca, sağır insanların video aktarma hizmetleri, cep telefonu uygulamaları, dudak okuma veya sadece eski kalem ve kağıt gibi diğer yöntemlerle iletişim kurduğunu nadiren gösterdi.

“Sağırlık hem sağırlar hem de onların yoksul, aşırı çalışan CODA kızları için bir yük olarak görülüyor ve öyle değil” diyen Beacom, birçok sağır insanın son derece bağımsız ve yetkin olduğunu da sözlerine ekledi.

Yönetmen Heder, sağır çevrelerde dile getirilen eleştirilerle ilgili soruları yanıtlamayı reddetti. Diğer röportajlarında, senaryoyu yazarken sağır toplulukları araştırdığını, biraz Amerikan İşaret Dili öğrendiğini, CODA’lı tercümanlar tuttuğunu ve film yapım sürecinde danışmanlar kullandığını söyledi.

“CODA”nın yapım notlarında Heder, sette sağır yetişkinlerden oluşan üç çocuğun filme olumlu tepkiler verdiğini söyledi. Notlarda, “Bu çok güzel bir duygu çünkü tanımadığınız bir dünyaya ve birinin deneyimine adım atarken her zaman bir tereddüt yaşarsınız” dedi.

Üstelik Heder, bazı eleştirmenler tarafından bile sağır oyuncuları sağır rollerinde oynama ve ASL’yi ekranda açıkça sergileme kararından dolayı itibar gördü.

Frederick, Md.’den 34 yaşındaki Leala Holcomb sağırdır ve ikili değildir ve sağır deneyiminin karmaşık olabileceğini söyledi. Holcomb, birçok sağır insanın konuşma ortamlarında yetiştirilmesinden dolayı, bazılarının ASL’yi hayatlarının ilerleyen zamanlarına kadar öğrenemediklerini ve dil yoksunluğu yaşadıklarını, bu nedenle bir tercüman hakları konusunda sınırlı bilgiye sahip olabileceklerini veya hiçbir zaman İngilizce’yi öğrenemeyebileceklerini söyledi.

Yine de “CODA”yı izlemek onlar için zordu. “Filmin sağır biri tarafından yazılmadığı çok açık” diye eklediler.

Holcomb dedi bazı sahnelerde ağladılar ama diziden etkilendikleri için değil. Kırılma noktası, Frank’in Ruby’nin nasıl ses çıkardığını öğrenmek istediği ve o şarkı söylerken elini onun boğazına koyduğu bir andı. Bu, işiten insanlar için duygusal bir jest gibi görünse de, Holcomb sağır insanlar için eylemin hiçbir önemi olmadığını söyledi; titreşim bir telefon zil sesine benzer hissedecek ve Frank’e kızının sesinin güzel olup olmadığı konusunda ipucu vermeyecekti.

Bunun yerine, bu jest Holcomb’a konuşma terapisinde sağır insanlara konuşmayı öğretmeye çalışmak için kullanılan, utanç verici, zor ve çoğu zaman başarısızlıkla sonuçlanan dolu dolu bir çabayı hatırlattı. Bu seanslar, “birçok sağır insan için travmatik olduğu biliniyor” dediler.

Filmdeki Frank gibi, hem Beacom hem de Holcomb’un şarkı söylemeyi seven çocukları var. Her ikisi de çocuklarının sesinin nasıl olduğunu öğrenmek için işiten insanlardan bunu tarif etmelerini istediklerini söyledi. Ve birçok sağır insanın müziği sevmesine rağmen, müzikten zevk alamama fikri Hollywood’da tekrar tekrar görülen bir mecazdır. Bir CODA ve engellilik ve Sağırlık üzerine çok sayıda kitabın yazarı Lennard Davis, çoğu kişinin müzik duyamamalarına aşırı derecede odaklanmamasına rağmen, sağır insanların kaçırdığı fikrine dayanıyor. Filmde buna “sahte sorun” diyor.

Davis, bunun yerine filmin gerçek CODA’ların yaşadığı sorunlara, örneğin bir krizde ebeveynlerini kolayca arayamama veya onları üzen veya duygusal olarak yüklenen anlarda tercüme etme gibi konulara odaklanmasını dilediğini söyledi.

Onu özellikle üzen bir sahne, komik olması gereken bir sahneydi. Frank, sporcu kaşıntısı yaşıyor ve Jackie doktorda, Ruby onlar için çeviri yapıyor. Frank, cinsel organıyla ilgili komik ayrıntıları paylaştıktan sonra, doktor iki hafta boyunca cinsel ilişkiye girmez. Ancak Ruby, ailesine sonsuza kadar seksten kaçınmaları gerektiğini söyler. Davis için sağır ebeveynler şakanın kıçı haline geldi ve sahne, CODA’ların bir tutamda yorumlarken yaşadıklarını aydınlattı.

“Anneme babasının öldüğünü söylemek zorunda kaldım” dedi Davis. “Bu daha çok CODA olmanın zorluğunun trajedisi, bu tür bir ha-ha hadi ebeveynlere ve bu duruma gülelim” diye ekledi.

Bristol, İngiltere’den bir CODA olan 39 yaşındaki Adrian Bailey de sahnenin üzücü olduğunu söyledi. Birkaç yıl önce, babası acil servise yatırıldı ve Bailey, babasına neredeyse ölmek üzere olduğunu söyleyerek tercüme etmek zorunda kaldı.

Bailey, bazı çocuklar komik veya garip çeviri durumlarına maruz kalsa da, “topluluk olarak buna birlikte gülebiliriz, ancak bunu anlamayan bir işiten dünyaya ifşa etmek için” dedi. bu şeyler, tamam değil. Bence bu bir çizgiyi aştı.”

Ama Heder’e kızgın değil. Sağır kültürü hakkında çeşitli deneyimleri kapsayabilecek filmler çekmenin – özellikle de dışarıdan biri için – zor olabileceğini kabul etti. Ancak Hollywood’un bu meydan okumadan çekinmesini istemediğini de söyledi. Bunun yerine, endüstriyi sağır ve CODA yaratıcılarına daha fazla destek sağlamaya çağırdı.

Washington’daki Gallaudet Üniversitesi’nde sağır bir öğrenci ve hevesli bir senarist olan Caleb Robinson, sağır bir kişinin asla yazamayacağını söylediği bir sahneyi alıntılayarak kabul etti. Filmin sonuna doğru Frank, Ruby’yi yüksek sesle bir kelime söyleyerek üniversiteye gitmeye teşvik eder: “Git.” Ancak Robinson, bunun kişinin sesini kullanmanın ASL kullanmaktan daha anlamlı göründüğünü ve o zamana kadar Ruby ve babası ASL’de birbirleriyle iletişim kurduktan sonra konuşmanın karakter dışı hissettirdiğini savundu.

Genel olarak, “CODA”nın “kötü olmadığını” ve tanıdığı birçok sağır insanın, Sağır oyuncuları ve ASL’yi sergilediği için filmi desteklediğini söyledi. Ama aynı zamanda bunu açıkça eleştirmekten korkabileceklerini de söyledi çünkü sağır insanları merkeze alan çok az film bu ana akım başarı düzeyine ulaştı; kimse filmin çekildiğini görmek istemiyor.

“Ama sanırım biraz daha zorlayabiliriz” diyen Robinson, “Artık insanları duymadan anlatılarımızı yazmamızın zamanı geldi.”