Türkiye’nin en hoş kentlerinden biri olan Balıkesir, Ağustos ayında Burhaniye zeytinyağını tescilleterek coğrafik işaretli eserler ortasına kattı. Burhaniye zeytinyağının eklenmesiyle birlikte Balıkesir’in Marmara mermerinden kuzu etine, höşmerimden Gönen iğne oyasına coğrafik işaretli eser sayısı 12’ye ulaştı.

Tarihi, kültürel ve doğal güzellikleriyle tanınan Balıkesir, tescillenen yöresel eserlerine her geçen gün bir yenisini daha ekliyor. Son olarak Ağustos ayında Burhaniye zeytinyağını Türk Patent ve Marka Kurumu’na tescilleterek coğrafik işaretli eserler ortasına ekleyen Balıkesir, böylelikle kente has bir eseri daha muhafaza altına aldı. Şu anda Balıkesir’in coğrafik işaretli 12 eseri bulunuyor. Bu eserler Ayvalık zeytinyağı, Balıkesir kuzu eti, Balıkesir höşmerim tatlısı, Burhaniye zeytinyağı, Edremit Körfezi yeşil çizik zeytini, Edremit zeytinyağı, Kapıdağ mor soğanı, Susurluk ayranı, Susurluk tostu, Gönen iğne oyası, Yağcıbedir el halısı ve Marmara Adası mermeri olarak sıralanıyor.

Zeytinin ve zeytinyağının vatanı

Balıkesir elbet Türkiye’nin ve hatta dünyanın en lezzetli zeytinyağının da vatanı… Bu zeytinyağlarından en bilinenlerinden biri olan Ayvalık zeytinyağı, Ayvalık-Edremit yağlık zeytinlerinden üretiliyor. Ayvalık zeytinyağı, altın sarısı renkte, beğenilen kokulu, yüksek aromalı bir yağ… Edremit (Ayvalık) yağlık zeytin çeşidinden elde edilen natürel sızma Edremit zeytinyağı ise meyvemsi tadı, hafif akıcı ve genel olarak “su gibi” tanımlanabilecek karakteristik yapısıyla öne çıkıyor. Ağustos ayında tescillenen natürel sızma Burhaniye zeytinyağı ise erken hasat ve olgun hasat devrinde hasat edilen zeytinlerle üretiliyor. Erken hasatta yeşil-sarı renkteki Burhaniye zeytinyağının olgun hasatta ise altın sarısı renkte, meyvemsilik, acılık ve yakıcılık bedelleri erken hasada nazaran daha düşük olarak tanımlanıyor. Balıkesir’in olmazsa olmaz lezzetlerinden biri olan Edremit Körfezi yeşil çizik zeytini ise Edremit Körfezi’nde 50-250 metre ortasında rakımda yetiştirilmiş olan aşılı ağaçlardan elde ediliyor. Zeytinler ayıklandıktan sonra ham olarak çizilip tatlandırılıyor. Tatlandırılmasında yalnızca içme suyu kullanılan Edremit Körfezi yeşil çizik zeytinine öteki rastgele bir ısıl ya da kimyasal süreç uygulanmıyor.

Seyahatlerde molaların vazgeçilmez ikilisi: Susurluk tostu ve Susurluk ayranı

Balıkesir’in tescilli eserleri ortasında öne çıkan iki eser de Bursa-İzmir otobanı üzerinde seyahat yapanların kesinlikle tattığı ve severek tükettiği Susurluk tostu ve Susurluk ayranı… En değerli özelliği kalın köpüğü olan Susurluk ayranının tarihi 1950’li yıllara dayanıyor. Geçmişte yayıkta yapılan ve yağlı olması, tadı ve köpüğüyle ünlü Susurluk Ayranı, katkı hususu içermiyor, yalnızca yoğurt ile mayalanan doğal yoğurt, tuz ve su ile hazırlanıyor. Susurluk ayranı için her yıl, “Susurluk Ayran Festivali” düzenleniyor. Susurluk ayranı kadar çok sevilen Susurluk tostu ise lezzetini tava tost ekmeği, dana sucuğu ve/veya çok az tuzlu kelle peynirinden alıyor. Tostun kıtır kıtır dokusu ise tost yapılırken kullanılan margarinden geliyor.

Bu lezzetlere doyum olmuyor

Geçmişi Osmanlı İmparatorluğu’na kadar uzanan Balıkesir kuzusundan elde edilen kuzu eti de Balıkesir’in coğrafik işaretli eserlerinden biri… Osmanlı İmparatorluğu devrinde başlatılan ıslah çalışmaları ve daha sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin birinci yıllarında devam eden bu çalışmalar sonucu olarak ortaya çıkan Balıkesir kuzusu, kıvırcık ırkından gelen lezzetli etiyle öne çıkıyor. Bugün tüm Türkiye’de seçkin restoranlarda kullanılan Balıkesir kuzu eti, her mevsim üretiliyor.

Balıkesir’de doğan ve Osmanlı’dan günümüze ulaşan Balıkesir höşmerim tatlısı, tuzsuz peynir, şeker, irmik, yumurta sarısı ve renklendiriciyle kaynatılarak yapılıyor. İçindeki eserlerin yüzde 50’si sütten gelen höşmerim Orta Anadolu ve Karadeniz’de de yapılsa da Balıkesir höşmerim tatlısı, lezzetiyle fark yaratıyor.

Kapıdağ mor soğanı, yalnızca Erdek kırsalında 4 mahallede yetiştiriliyor. Soğan koyu mor rengini, tadını ve aromasını Kapıdağ Yarımadası’nın toprak, iklim ve coğrafik özelliklerinden alıyor. Çoğunlukla balığın yanında tüketildiği için “balık soğanı” olarak bilinen Kapıdağ mor soğanı; yumuşak, sulu ve tatlı yapısıyla öne çıkıyor. Ekseriyetle çiğ olarak tüketilen Kapıdağ mor soğanı, topraktan söküldükten sonra sapları örülerek koruma ediliyor.

Balıkesir’in meşhur el sanatları: Gönen iğne oyası ve Yağcıbedir halısı

Gönen’e mahsus bir el sanatı olan iğne oyası da coğrafik işaretli eserler ortasında öne çıkıyor. İğne ile kumaş, kalın iplik ve zincir üzerine düğüm atılarak yapılan örgü çeşidi olan iğne oyası, Gönen’de bayanlar tarafından uzun yıllardır yapılıyor. Gönen iğne oyasını öbür yörelerin iğne oyasından ayıran en kıymetli özellik, kafes görünümündeki gözemesiz ilmik kullanımı ve bacak olarak tanımlanan dik pozisyonda yan yana sıralanmış fiyonkların uygulanması oluyor. Öbür yörelerin tamamında üçgen (gözemeli) ilmik kullanılıyor. Balıkesir Gönen’de bu sanatı tanıtmak için her yıl Ulusal Oya ve Çeyiz Şenliği düzenleniyor.

Tarihi Türklerin İslamiyet’i kabul etmesinden öncesine kadar dayanan Yağcıbedir el halısı, bilhassa Balıkesir’in Sındırgı ve Bigadiç köylerinde, yörükler tarafından dokunan ve değerli kültürel bedele sahip motifleri olan bir halı türü… Her motifi farklı bir mana taşıyan ve ince yün ipliklerden dokunan Yağcıbedir el halısının 1 cm’sinde 30-35 ilme bulunuyor. İlme düğümlerinde Türk Düğümü (Çift) çok sağlam atıldığından ömrü çok uzun olan Yağcıbedir el halısı kök boyalarla boyadığı için renkleri de solmuyor. Yağcıbedir el halısında lacivert (gök), kırmızı (al), koyu kırmızı (nariç), beyaz (ak) olmak üzere dört ana rengin hakimiyetiyle dikkat çekiyor.

Dünyanın en hoş mermerleri Marmara Adası’ndan çıkıyor

Türkiye’de kurulan birinci mermer fabrikasına sahip Marmara Adası’ndan çıkarılan Marmara Adası mermeri de coğrafik işaretli eserler ortasında yer alıyor. Marmara mermeri ve Marmara beyazı olarak da anılan Marmara Adası mermeri, hem dünya hem de Türk tarihindeki en değerli yapılara da hayat vermiş bir mermer türü… Edirne’deki Selimiye Cami, Mescid-i Aksa’da, Efes ve Truva uygarlıklarındaki birçok yapıya hayat veren Marmara Adası mermeri, sütunlar halinde çıkarılarak binalarda, anıtlarda, iç dekorasyonda, yontuculukta ve süs eşyalarında kullanılıyor.

Hibya Haber Ajansı

%d blogcu bunu beğendi: