Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan: “Cerrahi uygulanabilen hastalarda 5 yıllık sağ kalım oranı artık yüzde 30-40’lara yükseliyor. Ameliyat sonrasında uygulanan kemoterapi ve radyoterapi sayesinde tümörün tekrarlama riski azaltılıyor ve daha başarılı sonuçlar alınıyor”
Hayat müddetinin uzaması, artan sigara tüketimi, obezite ve diyabet hastalıklarının görülme sıklığındaki yükseliş, kanser cinsleri ortasında en ölümcül olarak bilinen pankreas kanserinin de görülme sıklığını artırıyor. O denli ki pankreas kanserinin 20 yıl sonra en yaygın görülen kanserler ortasında ikinci sıraya yükselmesi öngörülüyor. Lakin bu olumsuz tabloya rağmen bilim insanları, teşhis ve tedavideki gelişmelere yenilerini ekleyerek pankreas kanserini tedavi edilebilen, hayat kalitesinin ve müddetinin arttığı bir hastalık haline getirme uğraşını sürdürüyor. Bu gayretlerin sonuç verdiğini anlatan Acıbadem Maslak Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, evvelki yıllarda ameliyat edilemeyen pankreas kanserlerinin artık uygun hastalarda “cerrahi” metoda başvurulabilir hastalıklar ortasında yer aldığını belirterek “Tıbbi ve teknolojik gelişmeler sayesinde uygun hasta kümesinde hastalarımızın yüzde 70-80’i cerrahi yolla başarılı bir biçimde tedavi ediliyor. Bu epey değerli, zira pankreas kanserinde kurtulabilmek için cerrahi sistemle hastanın tümörden kurtulması gerekiyor. Tedavi muvaffakiyetini sağlamak için ameliyatın akabinde hasta kemoterapi ve radyoterapi usulleriyle destekleniyor” diyor.
20 yıl sonrasına dikkat!
Pankreas hücrelerinde meydana gelen DNA değişiklikleri, hücrelerin olağan hayat süreçlerinin dışına çıkarak denetimsizce bölünmesine yol açıyor. Bu çoğalma sonucu hücreler etraf dokulara sızarak etrafa yayılıyor. Denetimsiz gelişen hücrelerin uzak organlara sıçraması halinde de “metastaz” yaşanıyor. Yani kanser bedenin öteki organlarında, dokularında görülebiliyor. Pankreas kanserinin gelişim sürecini bu formda özetleyen Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, hastalık hakkında şu bilgileri veriyor: “Pankreas kanserinin görülme sıklığı artıyor. Ülkemizde bayanlarda 100 binde 3.9 ve erkeklerde 100 binde 5.9 oranında görülüyor. Günümüzde en ölümcül dördüncü kanser çeşidi olan hastalığın 20 yıl sonra en yaygın görülen kanserler sıralamasında ikinci sıraya yükselmesi bekleniyor”
En yüksek risk nedeni ileri yaş ve sigara
Pankreas kanseri sayılarındaki artışın nedenleri ortasında; daha uzun yaşamak, sigara içmek, şişmanlık ve diyabet oranlarının artması üzere etmenlerin yanı sıra başka kanser cinslerindeki tedavi başarısı nedeniyle artan kanser hastalarının daha uzun mühlet yaşaması da var. Çünkü bu hastalarda, sonradan pankreas kanseri gelişebiliyor. Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, hastalığın ortalama görülme yaşının 65-70 olduğunu, nadiren 45 yaşından evvel de ortaya çıkabildiğini belirtiyor. Tütün eserlerinin kullanımı pankreas kanseri riskini 2 katına çıkarıyor. Bu nedenle erkeklerde görülme oranı daha yüksek. Çok alkol tüketimi ile tetiklenen bir hastalık olan kronik pankreas iltihabı da (kronik pankreatit) da başka bir risk faktörü. Kimi genlerde meydana gelen mutasyonların yanı sıra ailede kanser hikayesi bulunması da riski artırıyor.
Az da olsa şikayete neden oluyor
Geç belirti veren ve “sinsi” ilerleyen bir hastalık olarak tanımlanan pankreas kanseri tanısı konduğunda hastaların yalnızca yüzde 20’si cerrahi tedavi için uygun bulunuyor, yarısında ise kanser uzak organlara metastaz yapmış oluyor. Pankreas kanseri başlangıçta şikayete neden olmasa da, birtakım hastalar mide ve sırt ağrısından, ilerleyen süreçte tümörün karındaki sonları sarması nedeniyle sırta vuran şiddetli karın ağrısından, hazımsızlık ve şişkinlikten yakınıyor. Önemli bir belirtinin de sarılık olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, ansızın gelişen diyabetin de pankreas kanserini düşündürmesi gerektiğini belirtiyor.
Ameliyat edilebilen hastalar arttı
Pankreas kanserinin geç fark edilmesi, tıp insanlarının tedavi konusundaki seçeneklerini azaltıyordu. Kitlenin ameliyat edilemeyecek kadar büyük olması, pankreasın etrafında hayati açıdan büyük değer taşıyan organlar bulunduğu için radyoterapiden gereğince randıman alınamaması, geçmişte tedavi yollarını tıkayan etmenler olarak öne çıkıyordu. Son yıllarda geliştirilen yeni ve faal kemoterapi ilaçları ve ileri cerrahi teknikler sayesinde pankreas kanseri hastalarının sağ kalım oranında bariz güzelleşmeler olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, şöyle devam ediyor:
“Öyle ki cerrahi uygulanabilen hastalarda 5 yıllık sağ kalım oranı artık yüzde 30-40’lara yükseliyor. Ameliyat sonrasında uygulanan kemoterapi ve radyoterapi sayesinde tümörün tekrarlama riski azaltılıyor ve daha başarılı sonuçlar alınıyor. Evvelki yıllarda kanserli hücrelerin pankreas etrafındaki damarlara yayılmaları nedeniyle ameliyat talihi olmadığı düşünülen hastalar, toplam hastaların üçte birini oluşturuyordu. Yani tedavi seçeneği çok sonluydu. Artık ameliyat öncesi uygulanan kemoterapi ve radyoterapi sayesinde tümörler küçültülüyor ve cerrahi ile alınması mümkün oluyor. Bu hasta kümesinin yüzde 70-80’ine cerrahi metotla tedavi sunabiliyoruz. Bu epey kıymetli zira pankreas kanserinden kurtulabilmek için cerrahi teknikle tümörün alınması gerekiyor. Akabinde da kemoterapi ve radyoterapi ile tedavi başarısı destekleniyor”
Multidisipliner yaklaşım ömür mühletini uzatıyor
Tüm kanser çeşitlerinde olduğu üzere pankreas kanserinin tedavisinde de farklı disiplinlerde tecrübe sahibi uzmanların iş birliği başarıda faal rol oynuyor. Kanser teşhis ve tedavisinde vazife alan tüm uzmanlar, tümör kurullarında hastaları kıymetlendirerek istenecek ek tetkiklere, yapılacak süreçlere, tedaviye ve takip sürecine birlikte karar veriyor. Yapılan çalışmaların multidisipliner yaklaşımın olumlu sonuçlarını ortaya koyduğunu anlatan Prof. Dr. Güralp Onur Ceyhan, “Multidisipliner tümör kurullarında tartışılan farklı kanser çeşitlerine sahip hastaların hastalık evrelemeleri daha hakikat yapılıyor, tedavilerine daha erken başlanıyor ve daha başarılı sonuçlar alınıyor” diye konuşuyor.
Hibya Haber Ajansı