Büyük gelişmeler elde edildi
İdiyopatik Pulmoner Fibrozis (İPF) Farkındalık Haftası nedeniyle hastalığın belirtileri, teşhis ve tedavi sistemleri ile ilgili olarak Göğüs …
İdiyopatik Pulmoner Fibrozis (İPF) Farkındalık Haftası nedeniyle hastalığın belirtileri, teşhis ve tedavi sistemleri ile ilgili olarak Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. N. Gülfer Okumuş bilgilendirme yaptı.
14-20 Eylül haftası tüm dünyada İdiyopatik Pulmoner Fibrozis (İPF) farkındalık haftası olarak bedellendiriliyor. Halk ortasındaki ismiyle akciğer sertleşmesi olan İPF, ileri yaş hastalığı olarak görülmekle birlikte sebebi şimdi net olarak bilinmiyor lakin uzmanlar sigaradan uzak durmanın kıymetli bir korunma faktörü olduğa dikkat çekiyorlar. Farkındalık haftası nedeniyle İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Göğüs hastalıkları Ana Bilim Kolu kısmından Prof. Dr. N. Gülfer Okumuş, İPF hakkında kıymetli bilgiler paylaştı.
Erkekler bayanlara oranla daha fazla risk altında!
İdiyopatik Pulmoner Fibrozis (İPF) ya da halk ortasındaki ismiyle akciğer sertleşmesi, nedeni bilinmeyen, kronik, bedende yalnızca akciğerleri tutan, hem patolojik hem de radyolojik olarak bal peteği görünümü ile karakterize bir hastalıktır. Teşhis konulduğu an beklenen hayat mühleti 3-5 yıldır. İPF ileri yaş hastalığı olup sıklıkla 60 yaş üzerinde görülür ve erkeklerde görülme sıklığı bayanlara oranla daha fazladır. 50 yaş altında görülmesi ise çok çok azdır.
Şayet 20 yıl boyunca günde bir paket sigara tükettiyseniz dikkat!
İPF için sigara çok önemli bir risk faktörüdür. Bilhassa en az 20 yıl boyunca günde bir paket yahut daha fazla sigara içenlerde hastalığın oluşma riski önemli olarak artar. Midede ekşime, yanma ve ağıza acı su gelmesi üzere yakınmalara neden olan gastroözefagial reflü de ayrıyeten bir risk faktörü olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunların dışında diyabet ve genetik yatkınlık da risk faktörleri olarak kabul edilebilir.
Sebebini net olarak bilemediğimiz bu hastalıkta sigara içilmemesi; şayet içiliyorsa da sigaranın bir an evvel bırakılması en kıymetli korunma faktörüdür.
İPF hangi belirtilerle kendini gösterir?
En sık görülen yakınmalar nefes darlığı ve kuru öksürüktür. Hastalığın ilerlemesiyle birlikte bu yakınmalar giderek artar ve hastanın yemek yemesini, hareket etmesini engelleyecek kadar hayat kalitesini bozacak duruma getirir. Bunların dışında halsizlik, kilo kaybı ve sık tekrarlayan tedaviye dirençli üst teneffüs yolu enfeksiyonları da kişiyi hastalık tarafından uyarmalıdır.
Tipik bal peteği manzarası İPF tanısı koymak için değerli bir göstergedir!
İPF tanısı ekseriyetle geç konulmaktadır (ortalama 1-2 yıl). Bu hastaların birçok tabip tarafından değerlendirildiği ve teşhisin yıllarca gecikebildiği gözlenmektedir. Bilhassa nefes darlığı ve kuru öksürük ile başvuran hastalara İPF’den evvel bronşit, astım, KOAH, kalp hastalığı üzere yanlış teşhisler konulabilmektedir.
Kıssa ve görüntüleme teşhis için çok kıymetlidir. 60 yaşın üzerinde olan, en az 6 aydan beri devam eden ve giderek artış gösteren nefes darlığı ve kuru öksürük yakınmaları olan hasta geldiğinde öncelikle güzel bir kıssa alınarak mesleksel ve çevresel risk faktörleri dışlanır, romatolojik hastalık olup olmadığına bakılır. Bunların hiçbiri yoksa akciğer tomografisi çekilir. Akciğer tomografisinde tipik bal peteği manzarası varsa öbür hiçbir tetkike gerek duyulmaksızın İPF yani akciğer sertleşmesi tanısı konulur. Lakin bazen akciğer tomografisindeki imaj tipik bal peteği imgesi olmayabilir ya da hastanın kıssasında maruziyet ile bağlantılı kuşkulu bir durum varsa akciğerden biyopsi yapılarak da teşhis konulur.
İPF tedavisinde son yıllarda büyük gelişmeler elde edildi
Günümüzde İPF’yi tam olarak güzelleştiren yani hastalığı büsbütün geri döndüren bir tedavi ne yazık ki bulunmamaktadır. Lakin tedavide son yıllardaki en büyük gelişme, akciğerlerdeki fibroz dediğimiz sertleşmenin ilerlemesini engelleyen antifibrotik ilaçların üretilmesi İPF’de bir dönüm noktası olmuştur. Bu amaca yönelik ilaçlar yeni tedavi imkanı sunmuş; akciğerlerdeki işlevsel kaybı azaltarak, hastalığın berbatlaşmasını yavaşlatmış ve sağ kalım mühletini uzatabilmişlerdir. Teneffüs işlevlerine nazaran hafif ve orta kümedeki hastalara teşhis konar konmaz antifibrotik ilaç başlanarak hastalık denetim altına alınmaya çalışılmalıdır.
Ayrıyeten ilaç tedavisinin yanı sıra, beslenme takviyesi, reflü tedavisi, enfeksiyonlardan müdafaa için aşılama, psikososyal dayanak ve gereksinimi olana hastalara oksijen verilmesi takviye tedavisinin ana bileşenleridir.
Bunun dışında teşhis konar konmaz bu hastaları akciğer nakil listesine almak gerekir. Lakin genel durumu çok yeterli olmadığı sürece 65 yaş üzerindeki hastalar için nakil uygun değildir.
Yaşadığımız pandemi sürecinde İPF hastaları tedbirleri dikkate alarak zatürre ve mevsimsel grip aşılarını yaptırmalı
Öncelikle tüm herkes üzere İPF’li hastalarımızın da maske, uzaklık ve hijyen üçlüsüne çok dikkat etmesi gerekir. Mümkün olduğu kadar kalabalık yerlerden uzak durmaları, dışarı çıkmaları gerekiyorsa kesinlikle maske takmaları, beşerler ortasında 1-1,5m ara bırakmaları ve sık sık el yıkamaları en kıymetli korunma prosedürüdür. Bunun dışında beslenmelerine ihtimam göstermeli, şayet olmamışlarsa zatürre aşılarını ve çıktığı vakit mevsimsel grip aşılarını yaptırmaları uygun olacaktır.
Hibya Haber Ajansı
