Eldiven alerjisi ve lateks alerjisi
Son vakitlerde eldiven alerjisinin sık görülmesinden ötürü Alerji ve Astım Derneği Lideri Prof. Dr. Ahmet Akçay eldiven alerjisi hakkında …
Son vakitlerde eldiven alerjisinin sık görülmesinden ötürü Alerji ve Astım Derneği Lideri Prof. Dr. Ahmet Akçay eldiven alerjisi hakkında bilgilendirme yaptı.
Lateks, kauçuk ağacı Hevea brasiliensis’in doğal öz suyundan yapılan doğal bir kauçuktur. Lateks 40 binden fazla sanayi eserinde bulunur. Tanınan yiyeceklerde bile benzeri proteinler bulunur. Eldiven alerjisi daha çok irritasyona bağlı gelişebilmekle birlikte içinde bulunan latekse karşı alerji nedeniyle de gelişebilmektedir.
Tıbbi Eldiven Çeşitleri Nelerdir?
Tıbbi eldivenler lateks, nitril kauçuk, polivinil klorür, poliüretan ve neopren üzere farklı polimerlerden yapılmıştır. Doğal lateks eldivenler daha esnek, daha sağlam, daha ucuz, esneyebilen özellikte olması, virüs ve bakterilere geçirgen olmaması temel özellikleridir. Sentetik lateks ise daha az alerjik, daha az güçlü fakat virüs ve bakterilere karşı müdafaası daha düşük ve ayrıyeten daha değerlidir.
Nitril Eldivenler
Nitril eldivenler petrol bazlı bir eldivendir. Nitril sert kimyasallara karşı lateks eldivenlerden çok daha yeterli bir bariyerdir. Nitril eldivenler lateks eldivenlere alternatif olarak ve yüksek kuvvet ve kimyasal müdafaa gereken şartlarda ve lateks alerjileri olan bireyler için önerilmektedir. Nitril eldivenlerin en büyük dezavantajı daha değerli olmalarıdır. COVID-19 salgını sırasında daha uygun dayanıklılık nedeniyle nitril ve lateks eldivenler tercih edilmektedir.
Lateks eldivenler
Lateks eldivenler esnektir, tam oturur, dokunmaya hassastır ve orta seviyede muhafaza sağlar. Alerji gelişme potansiyeli daha yüksektir.
Plastik Eldivenler
Sıhhat çalışanları ortasında hipoalerjenik polivinilklorür (PVC) eldivenler olarak kabul edilen plastik eldivenler de kullanılmaktadır. PVC’ye temas alerjik tepkisi, merkaptobenzotiyazol (MBT), tiyuram karışımı, karışık dialkil tiyoüreler ve siyah kauçuk karışımı dahil olmak üzere bu eldivenlerde kullanılan birçok katkı unsurlarına karşı alerji gelişimi bildirilmiştir.
Eldiven Alerjisi Nedir?
Eldiven kullanımıyla, tahriş edici kontakt dermatit, alerjik kontakt dermatit ve kontakt ürtiker, dahil olmak üzere birçok karşıt cilt tepkisi bildirilmiştir. Çoklukla irritasyona bağlı irritan kontakt dermatite neden olur. Bazen Thiuram kimyasalı latekse bağlı temas alerjisine neden olabilmektedir.
Pudralı Eldivenler Daha Alerjiktir
Eldiven alerjisi eldivenin protein içeriği, temas mühleti, pudralı yahut pudrasız oluşuna nazaran değişmektedir. Pudralı eldivenler daha alerjiktir. Pudra eldiven yapışmasını mahzurlar ve daha kolay giyilmesini sağlar.
Eldiven Alerjisi İçin Kimler Risklidir?
Lateks eldivenler sıhhat çalışanları ortasında sıklıkla kullanılmaktadır. Doğal kauçuk latekse çok hassaslık, sıhhat çalışanları arasında% 2.8 ile % 17’lik bir insidansla, giderek artan bir halde rapor edilmiştir. Sıhhat bölümü çalışanları, bilhassa ameliyathane çalışanı, diş tabibi asistanları, laboratuvar işçisi, hastane paklık çalışanı ve ambulans vazifelileri doğal kauçuk latekse karşı alerjik tepki geliştirme riski altındadır.
Egzama cilt beriyerini bozarak lateks geçirgenliği artışı yapar ve bunun sonucu olarak eldiven alerjisi gelişme mümkünlüğü artar.
Alerjiye eğilimli olanlarda, el dermatiti hikayesi olanlarda, muhakkak yiyeceklere alerji olanlarda, bayanlarda, kuoförler, servis yapanlar, paklık çalışanları ve sık ameliyat geçirenler ve sık sık latekse maruz kalanlarda latekse çok hassaslık gelişimi için risk faktörleri ortasındadır. Bilhassa muz, avokado, kestane, kivi ve öbür meyvelere karşı alerjisi olanlarda eldicen alerjisi riski daha fazladır. Zira bu besinler ile eldivendeki lateks çapraz tepkiye neden olabilmektedir.
Eldiven Alerjisi Belirtileri Nelerdir?
Deri tepkileri ortasında elde kaşıntı, yanma, batma, temas ve bedende kurdeşen (ürtiker) bulunur. En sık gözlenen tepki, kuru, kabuklu, çatlak lekeler formunda ortaya çıkan tahriş edici temasa bağlı dermatittir.
Eldiven Alerjisi Olanlarda Ölümcül Tepkiler Gelişebilir
Eldiven alerjisi olanlarda nadiren balon şişirme üzere nefes yoluyla lateks temasına bağlı nefes sıkışması, nezle ve tansiyonda düşme üzere önemli alerjik şoka bile neden olabilmektedir.
Eldiven Alerjisi Nasıl Teşhis Edilir?
Kuşkulu hastalarda, balonlara, eldivenlere, baryum lavmanına ve öbür lateks aygıtlara karşı kapsamlı bir alerjik tepki hikayesi alınmalıdır. Teşhiste altın standart, elde alerji belirtileri olan hastalarda deri-prick testi (alerji deri testi) ve önemli alerjik tepki yaşayanlarda kanda latekse has IgE antikor değerlendirmesidir. Bununla birlikte eldiven uygulama testi ve yama testi alternatif teşhis testleridir
Eldiven Alerjisi Tedavisi Nasıl Yapılır?
Lateks alerjisinin idaresi için en tesirli yaklaşım, hipoalerjik eldivenler kullanmak ve lateks içeren eserlerden kaçınmadır. Eldivenlere karşı alerjik tepkilerin tedavisi için;
-Kurdeşen gelişmişse antihistaminiklerle ve antijenin ortadan kaldırılmasıyla tedavi edilebilir. Eldivene bağlı kurdeşen daha çok nitril eldivenlerde olma mümkünlüğü daha yüksektir zira sert ve daha az esnektirler.
Eldiven içine lateks temasını engelleyen astar kullanılabilir. Lakin lateks içeren eldiven kullanmamak daha yeterli olacaktır.
Temasa bağlı alerji ele sürülen kortizon içeren merhemler en uygun tedavi seçeneği olarak kabul edilir. El üzerine kortizonlu merhem kullanımı yahut ağızdan kortizon içeren ilaçların kullanılması belirtileri hafifletebilir, lakin yararlar yan tesir risklerine karşı tartışmalıdır. Tedavide lateks içeren eldiven yerine lateks içermeyen pudrasız eldivenlerin kullanılması tavsiye edilmektedir.
Eldiven tozunun alerjik tepkilere neden olduğu ve pudrasız eldiven kullanımından sonra el egzamasının değerli ölçüde azaldığı bildirilmiştir. Bu nedenle, mevcut pandemik durumda pudrasız eldiven kullanılması önerilir.
Eldiven Alerjisi Riskini Azaltmak İçin Neler Yapılabilir?
Lateks çağdaş dünyada o kadar yaygındır ki, maruziyetten büsbütün kaçınmak sıkıntı olabilir. Tekrar de, teması azaltmak için yapabileceğiniz kimi şeyler vardır.
-Lateks olmayan eldivenler kullanma (vinil eldivenler, pudrasız eldivenler, hipoalerjenik eldivenler yahut eldiven astarları gibi)
-Lateks alerjiniz varsa bunu gösteren bileklik yahut kolye takılması kıymetli bir tedbirdir
-Ciddi derecede lateks alerjiniz varsa adrenalin oto-enjektörü bulundurmanız alerjik şok gelişmesi durumunda hayat kurtarıcı bir tedbir olacaktır.
-Eldiven kullanmadan evvel elinizi nemlendirmeyin yahut ıslatmayın. Zira bu uygulamalar eldivendeki kimyasalların daha fazla emilmesine neden olarak alerjiyi artırabilmektedir.
-Eldiven kullanımı sonrası ellerin yıkanması ve gerisinden nemlendirici kullanmak alerji gelişimini azaltacaktır.
Hibya Haber Ajansı
