İlk yardımda bu hatalardan kaçının
BIRINCI YARDIMDA GERÇEK BİLİNEN 10 YANLIŞ! Çabucak hepimiz rastlamışızdır; bayılan kişinin başına üşüşüp tokat atan mı dersiniz, su serperek …
BIRINCI YARDIMDA GERÇEK BİLİNEN 10 YANLIŞ!
Çabucak hepimiz rastlamışızdır; bayılan kişinin başına üşüşüp tokat atan mı dersiniz, su serperek ayıltmaya çalışan mı? Ya da bedeninde güneş yanığı olan yerlere yoğurt, salça süren; trafik kazasında sıkışan kişiyi güzel niyetle karga tulumba çıkarmaya çalışan! Halbuki acil durumlarda birinci müdahalede ‘hayat kurtaralım’ derken yaptığımız yanlışlar, tam aksine birçok kere ziyan verip, kalıcı sakatlıklara hatta vefata bile neden olabiliyor! İşte, birinci yardımın gerçek uygulanmasının kıymetine yönelik farkındalık yaratılması maksadıyla her yıl Eylül ayının 2. Cumartesi, Dünya Birinci Yardım Günü olarak kutlanıyor. Acıbadem Taşınabilir Operasyon Yöneticisi Dr. Behiç Berk Kuğu “İlk yardımın; yaşanabilecek tüm hastalık yahut yaralanma durumlarında, sıhhat vazifelilerinin yahut birinci yardım eğitimi alanların tıbbi yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun daha berbata gitmesini önlemek maksadıyla hadise yerinde, mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalar olduğu unutulmamalıdır” diyor. Acıbadem Taşınabilir Operasyon Yöneticisi Dr. Behiç Berk Kuğu, bu yıl 12 Eylül Cumartesi gününe denk gelen Dünya Birinci Yardım Günü kapsamında yaptığı açıklamada, birinci yardımda hakikat bilinen 10 yanlışı anlattı, kıymetli ikazlar ve tekliflerde bulundu.
“Nasılsa birisi ambulans çağırmıştır”: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Bilhassa kaza mahallinin kalabalık olması durumunda çoğunlukla hadise yerinde birinin ambulansa haber verdiği düşünülüyor ve herkes ‘nasılsa oburu çoktan aramıştır’ niyetiyle kazazedeye yardım etmeye odaklanıyor. Meğer ambulans aranmamış olabiliyor! Bu nedenle acil servisin arandığından emin olun, siz arıyorsanız kesinlikle hadisesi sakin bir formda kısaca anlatıp, ne vakit ve nerede olduğu, ne kadar kişinin etkilendiği vb bilgileri anlaşılır halde bildirin.
Sara krizlerinde soğan koklatılması: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Epilepsi (Sara) krizlerinde kriz geçiren kişinin ağzının açılmaya çalışılması yahut ayılsın diye soğan üzere keskin kokular koklatılması, ellerinin açılmaya çalışılması da en yaygın yanlışlar ortasında yer alıyor. Bu tıp davranışlardan kaçınmak gerekiyor. Bunlar yerine, kişinin kendisine ziyan vermesini en aza indirecek formda baş bölgesi inançta tutularak, kasılmalarının geçmesi beklenmeli ve vakit kaybetmeden ambulans çağırılmalı.
Yanık ve güneş yanığında yoğurt, salça, diş macunu sürülmesi: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Güneş yanığı çoklukla birinci derece yanık olgusu olarak karşımıza çıkıyor. Bu üzere durumlarda yanık olgularında yanan bölgeyi serinletmek gerekiyor. Yanan bölgeyi serinletmek için halk ortasında yaygın formda uygulanan yoğurt, salça, diş macunu üzere unsurlar ise enfeksiyona yol açabiliyor. Bu nedenle, bu tıp hususlar sürmek yerine, yanan bölgeyi akan musluk suyunun altında en az 15 dakika tutun. İkinci ve üçüncü derece yanık durumlarında yanan bölgede oluşan su kabarcıklarını katiyen patlatmayın ve hastaneye başvurun.
Böcek-yılan sokmalarında kanın emilmesi: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Böcek, yılan sokmalarında sokulan bölgenin kesilerek kanatılması, kanın emilerek tükürülmesi yararlı olmadığı üzere, uygulamayı yapan şahsa de enfeksiyon bulaşmasına yol açabiliyor. Bunun yerine; o bölge su ve sabun ile temizlenmeli, soğuk uygulama yapılmalı, kalp düzeyinin altına alınmalı ve ısırılan bölgeye sıkı bir bandaj uygulanarak hastaneye başvurulmalı.
Baş- çene konumu verilmemesi: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Acıbadem Taşınabilir Operasyon Yöneticisi Dr. Behiç Berk Kuğu “Solunum düşüncesi, baygınlık hali ve şuur kaybı oluşan durumlarda hastaların ağız boşluğu denetim edilmeli, ağız içinde yabancı cisim var ise çıkarılmalı ve bireye baş-çene konumu verilmelidir. Baş-çene durumu; bir elimizi hastanın alnına bastırırken öteki elimizin iki parmağı ile çeneyi alttan iterek verilen bir konumdur. Lisanın geriye kaçarak teneffüs yolunu tıkamasını engellemektedir. Lakin ekseriyetle bilinçsiz birinci yardım uygulamalarında hasta daha rahat olacak kanısıyla alttan yastık yahut rastgele bir yükselti ile yükseltip teneffüs yolunun kapanmasına varan durumlara yol açılabiliyor” diyor.
Bayılanı ayıltmak için tokat atılması: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Bayılma durumlarında bireye tokat atılması, yüzüne su serpilmesi, hiç konum verilmeden yalnızca sırt üstü yatırılması en sık yapılan yanlışlar ortasında yer alıyor. Meğer bayılan şahıslar için şuur denetimi yapılmasının akabinde, ayaklar en az 30 cm kadar havaya kaldırılmalı ve hasta başı yan olacak biçimde bekletilmeli. Gerektiği durumda ambulans çağrılmalı.
Batan cisimlerin çıkarılmaya çalışılması: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Bilhassa göze yahut bedene saplanan yabancı cisimlerin denetimsiz formda çıkarılması çok riskli bir durum. Bu üzere durumlarda batan yabancı cisimler mutlaka yerinden oynatılmamalı ve çabucak ambulans çağrılmalı. Yabancı cisimlerin hastane ortamında çıkartılması sağlanmalı. Aksi takdirde kalıcı sakatlıklara hatta vefata yol açılabilir.
Donmada kar yahut buz ile ovma: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Donmalarda yahut soğuk yanıklarında donan bölgenin kar yahut buz ile ovulması donan bölgedeki deveranı olumsuz etkileyeceği için son derece yanlış! Donma durumlarında soğuktan etkilenen kişiyi oda sıcaklığında bir yere alıp, üzerindeki giysiler ıslanmış ise çıkarıp kuru giysiler giydirmek, ılık içecekler vermek gerekiyor. Donan bölgede bül (su toplamaları) oluşumu kelam konusu ise oluşumları mutlaka patlatmayın, kişinin hastaneye naklini sağlayın.
Zehirlenmelerde kusmaya zorlamak: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Bilhassa kimyasal husus zehirlenmelerinde kusturmaya zorlamak kişiyi tekrar kimyasal hususa maruz bırakacağı için yemek yahut soluk borusuna ziyan verebiliyor. Bu üzere durumlarda kişinin asla kusturulmaması, kusmaya zorlanmaması gerekiyor. Besin zehirlenmesi üzere durumlarda; zehirlenmeye neden olan husus yahut yiyecek sorgulanmalı, kusturmanın inançlı olduğundan emin olunmalı. Gerekirse ambulans çağırmalı, 114 Zehir Müşavere Çizgisini arayarak bilgi almalısınız.
Trafik kazasında sıkışan kişiyi çıkarmaya çalışmak: YANLIŞ!
DOĞRUSU: Acıbadem Taşınabilir Operasyon Yöneticisi Dr. Behiç Berk Kuğu “Özellikle trafik kazasında araç içerisinde sıkışanların olması durumunda, etraftaki bireyler tarafından profesyonel takımlar beklenmeden yaralının karga tulumba araç içinden çıkarılmasına çok rastlanır. Halbuki bu cins müdahaleler omurilik hasarına yol açarak, kalıcı sakatlıklara bile neden olabilir. Bu nedenle profesyonel takımların (ambulans-itfaiye) beklenmesi gerekmektedir. Araç dışı kaza durumlarında da hasta yaralının minimal hareket etmesi ve mümkün ise hareket ettirilmemesi gerekir. Tekrar bu üzere durumlarda profesyonel takımlar gelmeden yaralının karga tulumba bir formda diğer yere taşınması da omurilik hasarına yol açan bir durumdur. Kaza durumlarında ortam güvenliğinin sağlanarak ek kazaların önüne geçilmesi ve 5-7 dakika aralıklar ile şuur ve nefes denetimi yapmak kâfi olacaktır” diyor.
Hibya Haber Ajansı
