Koronavirüs döneminde varise dikkat
“Hareketsizlik Hastalığı” varis koronavirüs dönemide artıyor! Tüm dünyayı tesiri altına alan koronavirüs nedeniyle uzun müddet hareketsiz …
“Hareketsizlik Hastalığı” varis koronavirüs dönemide artıyor!
Tüm dünyayı tesiri altına alan koronavirüs nedeniyle uzun müddet hareketsiz kaldık. Bu durum bilhassa “hareketsizlik hastalığı” olarak da tanımlanan varis şikayetlerinin artmasına neden oldu. Toplardamar içerisindeki kan basıncına bağlı olarak, ayak bileği iç tarafında renk değişimi ile başlayan varisin tedavi dilmediğinde varis yarası yahut varis ülserine dönüşebileceğini belirten Biruni Üniversitesi Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu, varis ve varisten korunma yolları ile ilgili değerli bilgiler verdi.
Sessiz ve sinsi ilerliyor
Beslenme alışkanlıklarımızın, son 50 yılda bariz oranda değiştiği bir periyotta yaşıyoruz. Bunun sonucunda da, bağırsak hastalıkları, kabızlık ve obezite sık olarak karşımıza çıkıyor. Karın içi basıncı direkt arttıran bu durumlar, toplardamar kapakçık sistemine direkt olumsuz tesir ediyor ve venöz yetmezlik ile bir arada varise neden oluyor.
Ergenlik periyodunda başlayan ve uzun müddet sessiz seyreden hastalık, 30’lu yaşlardan itibaren besbelli yakınmalara neden olabiliyor. Bu yakınmaların şiddeti; çevresel faktörler, bireyin genetik alt yapısı, fiziki durumu, yaptığı iş üzere farklı nedenlere bağlı olarak değişebiliyor. Lakin varis, erken periyotta tedbir alınmadığında ilerleyen yaş ile birlikte daha önemli sonuçlar doğurabiliyor.
Hareketsizlik ve çok kilo en kıymetli nedenler
Varis oluşumuna tesir eden çok sayıda ve birbirinden farklı faktörler bulunur. Lakin, bunların içerisinde değer sırasına nazaran sıralayacak olursak genetik geçişten sonra hareketsiz ömür biçimi ve çok kilo birinci sıralarda yer alıyor. Bunun yanında gebelik, östrojen ve progesteron içeren ilaçların kullanımı, yanlış beslenme, karın içi basıncı arttıran durumlar (kabızlık gibi) varis oluşumunu artıran etkenler ortasında yer alıyor.
Sıcak hava varisi tetikliyor
Sıcak havalarda bilhassa yüzeysel toplardamar sirkülasyon sisteminin çok derecede zorlanması sonucunda varis oluşumu ve varise bağlı yakınmalar artar. Yaz mevsiminde artan ısı ve nem nedeniyle toplardamar deveranı bozulur ve bunun sonucunda toplardamarlarda kan akımı yavaşlar. Buna bağlı olarak bilhassa ayaklarımızda gün sonunda barizleşen ödem, şişme ve kramp yakınmaları oraya çıkar.
Her iki yetişkinden birinde görülebiliyor
Çok kilo, genetik, çok sayıda gebelik, hareketsizlik üzere risk faktörleri ile birlikte varis bayanlarda daha sık görülmesine karşın ile yaş ilerledikçe erkeklerde de görülme oranı artıyor. Çevresel etkenler ve hareketsiz ömür üslubu ile birlikte ileri yaşlarda bayan ve erkeklerde varisin gözlenme oranları eşit olup, her iki yetişkinden birisi varis sorunu ile karşılaşıyor.
Tedavide altın standart “Kapalı Yöntem-Küçük Kesi”
Günümüzde tıp teknolojisinin gelişmesiyle birlikte varis tedavisi için büyük oranda kapalı metotlar tercih ediliyor. Kapalı öteki ismiyle minimal invaziv endovenöz metotlar isminden da anlaşılacağı üzere, hasta konfor ve estetiğinin ön planda tutulduğu teşebbüslerdir. Bu tedaviler, kateter temelli, günlük hayatı sekteye uğratmayan birçok vakit anestezi gerektirmeyen uygulamalardır. Endovenöz radyofrekans ablasyonu, endovenöz lazer ablasyonu ve endovenöz tıbbi yapıştırıcı uygulaması bunlardan birkaçıdır. Kapalı prosedürler, uygulamanın çok küçük kesilerden lokal anestezi eşliğinde yapılması nedeniyle bilhassa anestezi almak istemeyen şahıslar ve riskli hasta kümesine uygulanmaktadır. Kapalı yahut minimal invaziv prosedürler sayesinde hastalar 2-3 saatlik müşahede sonrasında, varis çorabı ile taburcu edilmektedir. Taburcu oldukları vakit, günlük konut işlerini rahatlıkla yapabilmekte ve yaklaşık 2 gün sonra işlerine dönebilmektedirler.
Korunmada temel kural “Hareket etmektir”
Varis, hareketsizliğin hastalığıdır. Diğer bir deyişle; hastaların nerede ise tamamı hareketsizdir. Bu nedenle varisten korunmak için dikkat edilmesi gereken temel kural “hareket etmektir”. Bacak kaslarının toplardamar dolanımı üzerindeki olumlu tesirini göz önüne aldığımız vakit; açık havada yürüyüş, yüzme, pilates, aerobik, gruptuk bisiklet üzere sporlar hastalığa bağlı yakınmaların azaltılması açısından çok yararlıdır. Aerobik, pilates yüzme üzere farklı kas kümelerini çalıştıran antrenmanların bir ortada yapılması önerilir.
Lakin toplardamar sistemine yük bindirecek karın içi basıncı artıran idmanlardan (ıkınma, squat, mekik) kaçınmakta fayda var.
Masa başı çalışanlar için “Gaz-Fren egzersizi”
Oturarak çalışanlar yahut uzun saatler hareketsiz seyahat yapmak zorunda kalanlar için gaz-fren idmanı varise bağlı şikayetleri azaltabiliyor. Bu antrenmanda ayaklar gaz ve frene basıyormuş üzere bilekten kırılarak hareket ettirilir. Bir öteki idman ise; ayak parmak uçlarına basarak her iki topuk yerden kesilecek halde üst kalkılır. Her iki antrenman, saat başı 15 defa yapılması uygun olur.
C vitamini ve antioksidan içeriği varlıklı besinler tüketin
Varisten korunmak için toplardamar duvarını destekleyen C vitamini ve antioksidan açısından güçlü zerzevat ve meyvelerin (bioflavanoid) tüketimi tercih edilmelidir. Ayrıyeten; elma sirkesi, sarımsak, maydanoz, çilek, ahududu, gotu kola üzere besinler de varis oluşumunu maniler. Kabızlık varis oluşumunu hızlandırdığından barsak hareketlerini düzenleyen bol lifli besinler ve probiyotik içeren besinler tercih edilmelidir.
Bol sıvı alın, tuzu azaltın
Tuz, bedenimizde suyu tutan en kıymetli faktördür. Özgür dolaşan su, tuz ile karşılaştığında maalesef böbrekleri tarafından atılamaz bir forma dönüşür. İşte, yer çekimi ve varis üzere faktörlere bağlı olarak her iki bacakta ilerleyen devirde bacak şişmesi – ödem gözlenebilmektedir.
Hibya Haber Ajansı
