Koronavirüs kaygısıyla baş etmenin ipuçları
2020… Kimisi ne umutlarla girdi, kimisi neler planladı. Herkesin farklı hayalleri vardı, ama tek gerçekte birleşmek zorunda kaldık. Dünyayı …
2020… Kimisi ne umutlarla girdi, kimisi neler planladı. Herkesin farklı hayalleri vardı, ama tek gerçekte birleşmek zorunda kaldık. Dünyayı saran pandemi, koronavirüs!
Pandeminin günlük yaşantımıza getirdiği kaos bir yana, şu an yaşadığımız belirsizlik durumu günden güne tasalarımızı arttırıyor. Virüsü kapma, hastalanma ve sevdiklerimize bulaştırma; en önemli tasalarımız ortasında yer alıyor. Bunların yanı sıra; işte oluşabilecek sorunlar, gelir kaybı, toplumsal izolasyon, boş kalan raflar sebebiyle kâfi yemek, hijyen ve sıhhat materyali bulamama üzere durumlar dert düzeyimizin daha da artmasına neden oluyor.
Pekala neler yapabiliriz?
- Günlük rutininize bağlı kalmaya çalışın
Mümkün hayli birebir saatte uyanıp ve yatıp, günlük aktivitelerinizin yapabileceğiniz kısımlarını yapmaya çalışın. Birden fazla çalışanlar konuttan çalışma sistemine ve öğrenciler de birebir formda online ders sistemine geçti. Bu sisteme geçen şahıslar; her zamanki saatlerinde kalkıp, işlerini halledip, meskende çalışmanın verdiği rahatlığı sürdürebilirler. Kendinize en sevdiğiniz yemeği ve içeceği hazırlayıp, en rahat ettiğiniz yere oturarak çalışıp meskende kalmanın avantajlarını kullanabilirsiniz. Sporunuzu yapamadınız mı? Teknolojinin yararlarını kullanın. İlgilendiğiniz spor kolunun çeşitli görüntülerini açıp, özgürce kendi sporunuzu yapacak bir alan oluşturabilirsiniz. Spor salonundaki üzere toplumsallaşarak spor yapmak istiyorsanız da, online küme derslerini tercih edebilirsiniz. Kalabalık olmayan, konutunuza yakın yerlerde kısa yürüyüşler yapıp, pak hava alabilirsiniz. Bedensel hareketsizlik gerilime bağlı reaksiyonları ağırlaştırır bu nedenle etkin olun, ‘‘nasılsa evdeyim sonra yaparım’’ diye ertelemeyin.
- Vakti uygun değerlendirin
Meskende gereğince vakit geçirememe durumundan rahatsız olanlar, vakitle ödüllendirildiniz. Eşinizle, çocuklarınızla ilgilenin. Onlarla bağlantınızı kuvvetlendirmek için bu durumu bir fırsat olarak görün. Fiziken izole olmanız, toplumsal olarak da izole olmanız manasına gelmiyor. Yeniden teknolojinin yararlarını kullanarak sevdiklerinizle, uzun vakittir görüşemediklerinizle konuşun. Onlarla bu periyot geçtikten sonra yapacaklarınızı planlayın. İzleyemediğiniz sinema, dizi ve okuyamadığınız kitap listesi yapın. Daha evvel yapmadığınız bir yemeği, yapmayı deneyin. Konutunuzda yeni düzenlemeler yapın. Kendinize faydalı olacak ve ya ilginizi çeken bir online kursa yazılın. Kulağa kolay gelse de, bu hareketlerde bulunmak korkularınıza bir müddet orta vermenizi, rahatlamanızı ve ömür kalitenizi arttırmanızı sağlayacaktır.
- Denetim edebildiklerinize odaklanın
Denetim edemedikleriniz hakkında kaygılanmaktansa, denetim edebildiğiniz durumlara bakın. Bu virüsün ne kadar yayıldığını ya da size nereden bulaşabileceği üzere durumları düşünmek, derdinizin artmasına neden olacaktır. Bunları düşünmektense, denetimi ele alın ve yapabileceklerinize bakın. Şahsî bakım ve sıhhat uygulamalarından başlayabilirsiniz. Sağlıklı beslenin, uyku sisteminize dikkat edin, ellerinizi güzel yıkayın, vücudunuzu etkin tutun ve idman yapın. Bağışıklığınızı nasıl güçlendirebilirsiniz, araştırın. Öteki yandan, dışarı çıkmanız gerekiyorsa bunla ilgili tedbirler alın, dezenfektan kullanın, toplumsal uzaklığa dikkat edin, kıyafetlerinizi değiştirin, konutunuzu havalandırın. Düşününce ne kadar denetim edebildiğiniz durumun olduğunun farkına varın, elinizdeki gücü hissedin. Denetiminizi davranışlarınızla sınırlamayın, niyet gücünüze de odaklanın.
- Dertlerinizi somutlaştırın
Tasamızı niyete dökmediğimiz durumlarda onun esiri olabiliyoruz, bu nedenle korkunuzu somutlaştırın. Kendinize sorun; “en berbat senaryo ne olabilir ve bunun gerçekleşme ihtimali ne kadardır” Ispatlara bakın. Negatif niyetlerinizi bir kağıda yazıp, alternatiflerini bulmayı deneyebilirsiniz. Örneğin; ‘‘bu virüsten asla kurtulamayacağız’’ diye endişelendiğinizde pandemilerle ilgili geçmişteki gerçeklere göz atıp, alternatif ve gerçekçi niyetler oluşturabilirsiniz. Pandemilerin belirli bir müddetten sonra sona erdiğini ve dünya tertibinin geri geldiğini, kendinize hatırlatabilirsiniz.
- Kendinize yüklenmeyin ve yavaşlamayı öğrenin
Kendinize karşı şefkatli olun. Güç bir periyottan geçiyorsunuz fakat yalnız değilsiniz. Normaldeki üretkenliğinize ulaşamadığınızda ya da yapacağınız işe bir türlü konsantre olamadığınızda, durun ve kendinize yüklenmemeniz gerektiğini hatırlayın. Ülkü olmayan şartlarda elinizden geleni yapmaya çalışıyorsunuz, bu durumu farkına varın. Kendinize yanılgı hissesi verebilirsiniz. Yavaşlamayı deneyin, böylelikle günlük hayatınızdaki kolay zevkleri daha fazla takdir edebilirsiniz. Anda kalın. Bir aktivitede bulunurken telefonunuzu daima yanınızda tutmayın, yaptığınız şeye odaklanın. Yavaş yemeyi öğrenin, lezzetleri ve dokuları takdir edin. Bunu yaparsanız; hem daha az yemekle doygunluk yaşarsınız, hem de yemeğin tadından daha fazla zevk alırsınız. Arkadaşlarınızla, ailenizle konuşurken onlara odaklanın, öbür şeylerle ilgilenmeden dinleyin. En kolay şeyden bile zevk almaya ve bunun eğlenceli istikametlerini bulmaya çalışın. Örneğin; bulaşıkları tez yıkamak yerine suyun ve köpüklerin dansını görün. Bu üslup işlere bakış açınızı değiştirdiğinizde; bunları iş yerine, keyifli aktivitelere dönüştürme fırsatı bulursunuz.
- Bilimsel kaynaklara bağlı kalın ve daima medya akışının içinde kalmayın
Birçoğumuz her şeyden haberdar olmak istiyoruz ve daima gelişmeleri takip ediyoruz. Öncelikle bu bilgilendirmeleri, emniyetli kaynaklardan izleyin ve okuyun. Uzman olmayan bireylerin tekliflerine prestij etmeyin. Öbür yandan virüsle ilgili daima haber okumak ve toplumsal medyada olmak tasalarımızı arttırabilir. Bu nedenle kendinize sınırlamalar koyun. Elinizde telefonu daima tutmayın. Örneğin; sinema izlerken kendinizi daima haberleri denetim etme gereksiniminde bulmayın, anda kalın ve sinemanın zevkini çıkarın. Sonradan bu bilgiye esasen ulaşacaksınız, dert havuzunun içinden çıkmaya fırsat bulmuşken, tekrar geri dalmayın.
- Biraz kaygılanmanın her vakit olumsuz bir durum olmadığını farkına varın
Daima tasa ve panik halinde olmak insanı yorar ve hayat kalitesini düşürür. Lakin küçük dozda tasa bizlere yardımcı olur. Ne kadar keyifsiz bir his olsa da tasa bizleri, potansiyel tehlikeli durumlara karşı hazırlıklı olmamıza ve kendimizi korumamıza teşvik eder. Örneğin, şu an sahip olduğumuz koronavirüs ile ilgili telaşlar; dışarı çıkmamamıza, çıkarsak kalabalık yerlerden kaçınmamıza, ellerimizi sık yıkamamıza, dezenfekte etmemize ve dokunduğumuz yerlere ekstra dikkat etmemize neden oluyor. Fakat dert seviyesinin yüksek düzeylere ulaşması olumsuz durumlara yol açabilir. Panik olduğumuz durumlarda hislerimiz reaktif, kanılarımız mantıksız ve davranışlarımız da dürtüsel olabilir. Bu panik hali insanları gereksiz olmayan şeyleri almaya itebilir ve diğerlerinin muhtaçlıklarını karşılayamama sorunlarını ortaya çıkarabilir. Unutmayın ki panik; virüsten daha süratli yayılır, bu nedenle zincirleme bir tepkiye neden olabilir. Bu türlü durumlarda baş etme maharetlerinize odaklanın. Bu durumla ilgili neler yapabiliyorsunuz onlara bakın.
- Meditasyon ve nefes idmanları deneyebilirsiniz
Telaşınızı azaltmak için meditasyon ve nefes antrenmanları deneyebilirsiniz. Öbür yandan antrenman yapmak, farklı bir aktivitede bulunmak, sosyalleşmekte dert düzeyinizin inmesine yardımcı olur. Yardım istemekten çekinmeyin, his ve niyetlerinizi paylaşın. Birçok terapist internet üzerinden online terapi yapmakta, bu servisten faydalanabilirsiniz.
- Bu durumun süreksiz olduğunu kendinize hatırlatın
Unutmayın, yalnız değilsiniz. Din, ırk, renk ayırt etmeyen bu virüse karşı tüm dünya olarak savaştayız. Geçmişte insanlık nasıl başka virüsleri atlattıysa, bu virüsü de birlik ve beraberlik içinde atlatacağız. Meskende sıkılıyorum dediğinizde, gece gündüz uyumadan bizler için çalışan sıhhat çalışanlarını düşünün. Salgının durması ve olağan hayatımıza dönmemiz için çalışan dünya uzmanlarını düşünün ve bu durumun süreksiz olduğunu kendinize hatırlatın. Hayat gücünüzü yitirmeden, sıhhatle kalın.
Kaynak Okan Üniversitesi
Hibya Haber Ajansı
