Yüksek kolesterole karşı 9 beslenme önerisi
Bedenin tüm fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için kanda makul bir ölçüde olması gereken kolesterolün yüksekliği, kalp sıhhati için olumsuz …
Bedenin tüm fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için kanda makul bir ölçüde olması gereken kolesterolün yüksekliği, kalp sıhhati için olumsuz sonuçlara neden olabiliyor. Yanlış beslenme ve hareketsizlik, “kötü kolesterol” ismi verilen LDL’yi yükseltirken; sağlıklı bir ömür biçimi bu bedeli düşürüyor ve “iyi kolesterol” olarak isimlendirilen HDL’yi olması istenilen düzeylere çıkarıyor. Memorial Şişli Hastanesi Kardiyoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Hatice Betül Erer, kolesterol pahaları konusunda dikkat edilmesi gerekenler hakkında bilgi verdi ve değerli tekliflerde bulundu.
Kolesterol, bedendeki her hücre için gereklidir ve birçok hormonda kolesterol vardır. Lakin bu durum, “Yüksek kolesterolün yararlı olduğu manasına gelmemektedir. Yani kâfi düzeyin üzerindeki kolesterol bedene ziyan verir. Kan analizlerinde kolesterole dair iki bedel göze çarpmaktadır. Bunlar HDL ve LDL olarak isimlendirilmektedir. Uygun kolesterol olarak bilinen HDL, dokulardaki kolesterolü toplayarak dışarı atılmasını sağlar. Makus kolesterol olarak bilinen LDL ise kolesterolü dokulara taşıyıp arterlerin duvarlarında birikime neden olur. Bu sebeple makus kolesterolü olağanlaştırmak kâfi değildir. Güzel kolesterolün de artırılması gerekmektedir. Sırf makûs kolesterolün değil, uygun kolesterolün de seviyesinin denetim edilmesi gerekmektedir.
Kolesterol sessiz seyredebilir
Berbat kolesterol, ekseriyetle sessizce ilerleyen bir durumdur. Çabucak çabucak hiçbir hastada kolesterol yüksekliği yalnızca muayeneyle anlaşılmamaktadır. Makus kolesterolün çok yüksek olduğu durumlarda meydana gelebilecek kimi belirtiler şöyle sıralanabilir:
- Göz kapakları, eller ve tendonlarda sarı renkli yağ bezeleri
- Halsizlik, yorgunluk
- Ayak ve bacaklarda uyuşma
- Yaraların geç güzelleşmesi
- Ciltte lekelenmeler
- Bedenin kimi yerlerinde morarma
- Ciltte solgun görünüm
Bu belirtilerin görülmesi az durumlardır. Yüksek kolesterol teşhisi çoklukla rutin kan tetkikleriyle konulabilmektedir.
Bayanlar daha avantajlı
Kolesterol ile ilgili merak edilen hususlardan biri de kıymetlerinin kaç olması gerektiğidir. Geçtiğimiz yıllarda berbat kolesterol için eşik paha 130 mg/dl’ydi fakat günümüzde100 mg/dl üzerindeki makûs kolesterolün ülkü olmadığını söylemek mümkündür. Fakat bu çeşit testlerin sonuçlarına “devamlı-değişken” denilebilir. Yani 170 mg/dl makûs kolesterol, 200 mg/dl’den düzgün, 100 mg/dl de 130 mg/dl’den düzgün olarak bedellendirilmektedir. Kalp krizi, inme riski konusunda makûs kolesterol kıymeti ne kadar düşükse, durum o kadar güzel olarak isimlendirilmektedir. Tıpkı tablo yeterli kolesterol için de geçerlidir. Yeterli kolesterolde de alt hudut vardır. Bayanlarda 55 mg/dl, erkeklerde 45 mg/dl üzeri olmalıdır. Bayanlar yeterli kolesterol manasında biraz daha avantajlı olarak görülmektedir. Bir erkek için 30 mg/dl 50 mg/dl’den makus bir bedeldir, 50 mg/dl 70 mg/dl’den berbattır. Genel olarak berbat kolesterolün üst sonu 100 mg/dl; uygun kolesterolde alt hudut erkekte 45 mg/dl, bayanda 55 mg/dl denilebilir. Lakin hastada damar sertliği varsa, kalp krizi geçirmişse berbat kolesterolün 70 mg/dl altında olması gerekmektedir. Uygun kolesterolün altı sonun altında olması da tekrar önemli problemlere neden olabilmektedir.
Kolesterol kalp krizine taban hazırlayabilir
Yüksek kolesterol, arterlerin duvarlarında (ateroskleroz) tehlikeli bir kolesterol ve öteki birikintilere neden olabilir. Buradaki birikintiler (plaklar) atardamarlardaki kan akışını azaltabilir, bu durum da göğüs ağrısı, kalp krizi ve inmeye neden olabilir. Yüksek kolesterol düzeyi; kalp hastalığı, inme ve periferik arter hastalığı için risk faktörlerinden biridir.
Fazla kilo kolesterolü yükseltiyor
Kolesterolün yükselme sebepleri de sık sorulan sorular ortasındadır. Bu durum şöyle açıklanabilir. Karaciğer, kolesterol üreten bir organdır. Lakin bunun üzerine yiyeceklerden de kolesterol alınmaktadır. Şayet bir kişi sıhhatsiz, yağ oranı yüksek olan besinleri çok fazla tüketirse kolesterolünün yükselmesine neden olur. Ayrıyeten çok kilolu olmak, antrenman yapmayıp hareketsiz yaşamak da kolesterol düzeyini artırabilir. Kanda LDL’nin yüksek olması hasta için risktir ve kalp-damar hastalıkları için risk faktörüdür. HDL’nin de düşük olması riskli bir durumdur. Çünkü bu riske sahip hastalarda kalp krizi, felç, damar tıkanması üzere hastalıkların ortaya çıkma mümkünlüğü daha fazladır.
Medikal tedavi ile birlikte hayat üslubu değişikliği kıymetli
Kolesterol yüksekliği tedavisi kesinlikle hayat kurallarındaki değişiklikle birlikte olmalıdır. İlaç tedavisi tek başına kâfi gelmemektedir. Yaş ilerledikçe metabolizma yavaşlar. Bununla birlikte alınan besinler yağ dokusu olarak bedende depolanır. Bir de kişinin genetik olarak yatkınlığı varsa sağlıklı beslenme bile makus kolesterolü düşürmeye yetmeyebilir. Yani kolesterol tedavisinde ilaçla birlikte istikrarlı beslenme nizamı ve idmanın hayata entegre edilmesi değerlidir.
Kolesterole özel beslenin
Yüksek kolesterolün düşürülmesinde beslenmemin kıymeti büyüktür. Beslenmede 9 noktaya dikkat edilerek ve hareketli bir ömür stili benimseyerek kolesterolü istikrarda tutabilmek mümkündür:
- Etlerdeki ağır yağlar pişirilmeden evvel ayrılmalıdır.
- Sakatat tüketimi azaltılmalıdır.
- Sosis, salam, sucuk üzere işlenmiş eserler mümkün olduğunca tüketilmemelidir.
- Yüklü olarak beyaz et tercih edilmeli; pişirme tekniği olarak ızgara, haşlama, buğulama tercih edilmelidir.
- Bol bol balık tüketilmelidir.
- Tahıl, taze zerzevat ve meyve tüketimi artırılmalıdır.
- Tam yağlı süt ve süt eserleri yerine daha az yağlı eserler tercih edilmelidir.
- Pasta, krema, margarin, fırın eserleri, kızartma yiyecekler ve fast food çeşidi besinlerden uzak durulmalıdır.
- Fındık, fıstık, ceviz üzere kuruyemişlerin makûs kolesterolde hafif düşüşler sağladığı bilinmektedir. Fakat kesinlikle uygun ölçülerde tüketilmelidir.
Hibya Haber Ajansı
