Tüketici güveninde 20 puan ‘iyileşme’
Şebnem TURHAN Tüketici itimat endeksi bugünden itibaren işsiz sayısı ve tasarruf etme ihtimali beklentisi dahil olmadan açıklandı. Türkiye …
Şebnem TURHAN
Tüketici itimat endeksi bugünden itibaren işsiz sayısı ve tasarruf etme ihtimali beklentisi dahil olmadan açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) bilgilerine nazaran yeni hesapla endeks kıymeti eylülde 82 puan oldu. Eski hesaba nazaran ise eylülde endeks kıymeti 61.8 düzeyinde. Böylelikle bilhassa artış gösteren ve negatif tesiri bulunan işsiz sayısı beklentisinin çıkarılmasıyla birlikte endeks birden 20.1 puan zıplamayla 82 düzeyine yükselmiş oldu. TÜİK dün Avrupa Komisyonu’na ahenk için iki göstergeyi tüketici inanç endeksi hesabından çıkaracağını duyurmuştu.
TÜİK yeni hesapta hanenin maddi durumu, hanenin maddi durum beklentisi, genel ekonomik durum beklentisi ve sağlam tüketim mallarına harcama yapma kanısı göstergelerini dikkate alıyor. Öncesinde ise 18 soru için alt endeksler hesaplayıp dört alt endeksin ise aritmetik ortalamasını alarak hesaplama yapıyordu. Bu dört endeks hanenin maddi durum, genel ekonomik durum, işsiz sayısı ve tasarruf etme ihtimali beklentileriydi.
Çıkarılan iki endeks beklentisi karamsar
İşsiz sayısı beklentisi ve tasarruf etme ihtimali beklentileri yeni hesaba dahil olan 4 göstergeden daha düşük düzeylerde. Yani tüketicilerin hem işsiz sayısı beklentisi hem de tasarruf etme ihtimali göstergeleri daha karamsar. Şöyle ki TÜİK bilgilerine nazaran eylülde gelecek 12 aya ait tüketicilerin işsiz sayısı beklentileri 59,8 düzeyinde. Ağustosta 59.5 idi. Bu beklentinin artması olumlu olarak bedellendiriliyor. Tasarruf etme ihtimali beklentisi ise eylülde 25.2 olarak açıklandı. Ağustosta bilgi 21.7 düzeyindeydi. Aslında iki bilgi setini ana tüketici inanç endeksi hesabından çıkarmak hiçbir öteki usule gereksinim duymadan tüketici inanç endeksini direkt yükseltiyor.
Yani iki düzeyi düşük bilgiyi endeks hesabından çıkarmak ve daha yüksek bilgi setine sahip soruları dahil etmek tüketici inanç endeksinde 100 düzeyine yanlışsız düzgünleşme yaşanmasını sağladı. Yeni hesaba dahil edilen güçlü tüketim malına harcama yapma ihtimali beklentisinin düzeyi eylülde 93.8, ağustosta 92.6 düzeyindeydi. Bir öbür yeni hesaba katılan soru hanenin maddi durum beklentisi de 79.1 düzeyinde. Ağustosta ise 77.8 olarak belirlenmişti.
İki endeks hesabında da yer alan hanenin maddi durumu endeksi endeksi ağustos ayında 67.9 iken, eylülde yüzde 5,8 artarak 71. 8 oldu. Tekrar genel ekonomik durum beklentisi endeksi de 79.5 düzeyinden 83.3’e yükseldi.
Tüketici itimat endeksi 0-200 aralığında kıymet alabiliyor. Tüketici inanç endeksinin 100’den büyük olması tüketici itimadında optimist durumu,100’den küçük olması tüketici inancında karamsar durumu gösteriyor.
